စာမ်ားကို ျမန္မာ အကၡရာျဖင္႔ရွာေဖြရန္* အမ်ားအက်ိဳးျပဳျခင္းျဖင့္ေပ်ာ္ရႊင္မွုရပါေစ...။ (မည္သူမဆို မွ်ေ၀ယူနိုင္ပါသည္- ေရႊအိမ္စည္)

ပင္မစာမ်က္ႏွာ

ဗဟုသုတ

ဘုရားသမိုင္း

တရားဒါန

ပညာေရး

က်န္းမာေရး

နည္းပညာ

ကဗ်ာမ်ား

စီးပြား/စီမံ

ဘေလာ့ပိုစ္မ်ား

ဟင္းခ်က္နည္း

ထူးျခားဆန္းျပား

mp3 သီခ်င္းမ်ား

ဟာသလြင္ၿပင္


စာမ်ားကို ျမန္မာ အကၡရာျဖင္႔ရွာေဖြရန

Monday, 12 May 2014

ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ AIDS မကူးစက္ႏိုင္ေသာ နည္းလမ္းမ်ား

ခုခံအားက်ဆင္းမႈ
ကူးစက္ေရာဂါ AIDS မကူးစက္ႏိုင္ေသာ နည္းလမ္းမ်ား
===================
ခႏၶာကိုယ္ျပင္ပတြင္ လ်င္ျမန္စြာ ေသေက်ပ်က္စီးသျဖင့္ ေအာက္ပါနည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ မကူးစက္ႏိုင္ပါ။

၁။ လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္ျခင္း

၂။ ဖက္ရမ္းျခင္း။

၃။ အလုပ္ အတူတူလုပ္ျခင္း။

၄။ အစား အတူတူစားျခင္း။

၅။ ခရီး အတူတူသြားျခင္း။

၆။ ေက်ာင္း အတူတူတက္ျခင္း။

၇။ ေရကူးျခင္း။

၈။ ႏွာေစးေခ်ာင္းဆိုးျခင္း။

၉။ အစားအစာမ်ား။

၁၀။ အသံုးအေဆာင္ပစြည္းမ်ား (ဥပမာ- အိမ္သာ၊ ပန္းကန္ခြက္ေယာက္၊
တယ္လီဖုန္း။)

၁၁။ ျခင္၊ ယင္၊ ၾကမ္းပိုး။

၁၂။ ပါးကို နမ္းျခင္း။

https://www.facebook.com/pages/ေရႊအိမ္စည္စာၾကည့္တိုက္-စာေပဒါနျပဳသည္/511509612202059 — with Shwe Arlu and2 others.
Photo: ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ AIDS မကူးစက္ႏိုင္ေသာ နည္းလမ္းမ်ား =================== ခႏၶာကိုယ္ျပင္ပတြင္ လ်င္ျမန္စြာ ေသေက်ပ်က္စီးသျဖင့္ ေအာက္ပါနည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ မကူးစက္ႏိုင္ပါ။ ၁။ လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္ျခင္း ၂။ ဖက္ရမ္းျခင္း။ ၃။ အလုပ္ အတူတူလုပ္ျခင္း။ ၄။ အစား အတူတူစားျခင္း။ ၅။ ခရီး အတူတူသြားျခင္း။ ၆။ ေက်ာင္း အတူတူတက္ျခင္း။ ၇။ ေရကူးျခင္း။ ၈။ ႏွာေစးေခ်ာင္းဆိုးျခင္း။ ၉။ အစားအစာမ်ား။ ၁၀။ အသံုးအေဆာင္ပစြည္းမ်ား (ဥပမာ- အိမ္သာ၊ ပန္းကန္ခြက္ေယာက္၊ တယ္လီဖုန္း။) ၁၁။ ျခင္၊ ယင္၊ ၾကမ္းပိုး။ ၁၂။ ပါးကို နမ္းျခင္း။ https://www.facebook.com/pages/%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%82%8A%E1%80%A1%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%85%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%80%85%E1%80%AC%E1%81%BE%E1%80%80%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%B9-%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%92%E1%80%AB%E1%80%94%E1%80%BB%E1%80%95%E1%80%B3%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B9/511509612202059
Posted by
at Labels: , 0 comments

ခုခံအားက်ဆင္းမႈကူးစက္ေရာဂါ AIDS ကူးစက္ႏိုင္ေသာနည္းလမ္းမ်ား

ခုခံအားက်ဆင္းမႈကူးစက္ေရာဂါ AIDS ကူးစက္ႏိုင္ေသာနည္းလမ္းမ်ား
==================
၁။ လိင္ဆက္ဆံမႈမွတစ္ဆင့္ ကူးစက္ျခင္း။

(က) လိင္တူဆက္ဆံျခင္း။

(ခ) လိင္ကြဲဆက္ဆံျခင္း။

၂။ မသန္႔ရွင္းေသာ အပ္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္ျခင္း။

(က) မူးယစ္ေဆးဝါး အေၾကာထဲထိုးျခင္း။

(ခ) ေဆးထိုးျခင္း။

(ဂ) ေဆးမင္ေၾကာင္ ထိုးျခင္း။

(ဃ) နားေဖာက္ျခင္း။

(င) တ႐ုတ္အပ္စိုက္ျခင္း။

၃။ ေသြးမွတစ္ဆင့္ ကူးစက္ျခင္း။

(က) ေသြးသြင္းျခင္း။

(ခ) ဆံပင္ညႇပ္ျခင္း။

(ဂ) ကိုယ္တြင္းအဂၤါအစားထိုးျခင္း။

(ဃ) လူနာ၏ေသြးႏွင့္ ပြန္းပဲ့ေနေသာ အေရျပားထိမိျခင္း။

၄။ မိခင္မွတစ္ဆင့္ ကေလးသို႔ကူးစက္ျခင္း

(က) ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ ကူးစက္ျခင္း

(ခ) ကေလးေမြးဖြာစဥ္ ကူးစက္ျခင္း။

(ဂ) မိခင္ႏို႔မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္ျခင္း။

https://www.facebook.com/pages/ေရႊအိမ္စည္စာၾကည့္တိုက္-စာေပဒါနျပဳသည္/511509612202059?ref=stream&hc_location=timeline — with Shwe Arlu and 2 others.
Photo: ခုခံအားက်ဆင္းမႈကူးစက္ေရာဂါ AIDS ကူးစက္ႏိုင္ေသာနည္းလမ္းမ်ား ================== ၁။ လိင္ဆက္ဆံမႈမွတစ္ဆင့္ ကူးစက္ျခင္း။ (က) လိင္တူဆက္ဆံျခင္း။ (ခ) လိင္ကြဲဆက္ဆံျခင္း။ ၂။ မသန္႔ရွင္းေသာ အပ္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္ျခင္း။ (က) မူးယစ္ေဆးဝါး အေၾကာထဲထိုးျခင္း။ (ခ) ေဆးထိုးျခင္း။ (ဂ) ေဆးမင္ေၾကာင္ ထိုးျခင္း။ (ဃ) နားေဖာက္ျခင္း။ (င) တ႐ုတ္အပ္စိုက္ျခင္း။ ၃။ ေသြးမွတစ္ဆင့္ ကူးစက္ျခင္း။ (က) ေသြးသြင္းျခင္း။ (ခ) ဆံပင္ညႇပ္ျခင္း။ (ဂ) ကိုယ္တြင္းအဂၤါအစားထိုးျခင္း။ (ဃ) လူနာ၏ေသြးႏွင့္ ပြန္းပဲ့ေနေသာ အေရျပားထိမိျခင္း။ ၄။ မိခင္မွတစ္ဆင့္ ကေလးသို႔ကူးစက္ျခင္း (က) ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ ကူးစက္ျခင္း (ခ) ကေလးေမြးဖြာစဥ္ ကူးစက္ျခင္း။ (ဂ) မိခင္ႏို႔မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္ျခင္း။ https://www.facebook.com/pages/%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%82%8A%E1%80%A1%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%85%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%80%85%E1%80%AC%E1%81%BE%E1%80%80%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%B9-%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%92%E1%80%AB%E1%80%94%E1%80%BB%E1%80%95%E1%80%B3%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B9/511509612202059?ref=stream&hc_location=timeline
Posted by
at Labels: , 0 comments

AIDS ႏွင့္ ကာလသားေရာဂါ ပိုမိုကူးစက္ေစႏိုင္သည့္ အေျခအေနမ်ား

AIDS ႏွင့္ ကာလသားေရာဂါ ပိုမိုကူးစက္ေစႏိုင္သည့္ အေျခအေနမ်ား

၁။ လိင္အဂၤါတြင္ အနာရွိျခင္း။ (ဥပမာ - လိင္အဂၤါေရယုန္၊ ရွန္ကာနာ)

၂။ ဆီးပူေညာင္းက် ျဖစ္ေနျခင္း။

၃။ ရာသီလာစဥ္ လိင္ဆက္ဆံျခင္း။

၄။ စအိုႏွင့္ လိင္ဆက္ဆံျခင္း။

၅။ အရြယ္မေရာက္ေသးေသာ မိန္းကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ လိင္ဆက္ဆံျခင္း။

၆။ လိင္ဆက္ဆံဖက္မ်ားျပားျခင္း

၇။ ေဟာ္မုန္းပါ ပဋိသေႏၶတားပစၥည္းမ်ား အသံုးျပဳျခင္း။

၈။ သားအိမ္တြင္းထည့္ ပဋိသေႏၶတားပစၥည္းမ်ား အသံုးျပဳျခင္း။

၉။ ကိုယ္ဝန္ရွိစဥ္ လိင္ဆက္ဆံျခင္း။

၁၀။ ဗီတာမင္ေအ ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း။

၁၁။ သားအိမ္ေခါင္း ပံုမမွန္ျခင္း။
(Ectopion)

၁၂။ ေယာက်ာ္းလိင္အဂၤါဖံုး အေရျပားျဖတ္မထားျခင္း။
(Circumcision)

၁၃။ AIDS ေရာဂါျပင္းထန္စြာ ခံစားေနရသူႏွင့္
အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံမိျခင္း။

၁၄။ HIV ေရာဂါပိုး ကိုယ္ထဲဝင္စ ေသြးထဲတြင္ HIV ပိုးပမာဏမ်ားျပားလြန္းသည့္ အဆင့္သို႔ ေရာက္ရွိေနသူႏွင့္ လိင္ဆက္ဆံမိျခင္း။

https://www.facebook.com/pages/ေရႊအိမ္စည္စာၾကည့္တိုက္-စာေပဒါနျပဳသည္/511509612202059 — with Shwe Arlu and2 others.
Photo: AIDS ႏွင့္ ကာလသားေရာဂါ ပိုမိုကူးစက္ေစႏိုင္သည့္ အေျခအေနမ်ား ၁။ လိင္အဂၤါတြင္ အနာရွိျခင္း။ (ဥပမာ - လိင္အဂၤါေရယုန္၊ ရွန္ကာနာ) ၂။ ဆီးပူေညာင္းက် ျဖစ္ေနျခင္း။ ၃။ ရာသီလာစဥ္ လိင္ဆက္ဆံျခင္း။ ၄။ စအိုႏွင့္ လိင္ဆက္ဆံျခင္း။ ၅။ အရြယ္မေရာက္ေသးေသာ မိန္းကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ လိင္ဆက္ဆံျခင္း။ ၆။ လိင္ဆက္ဆံဖက္မ်ားျပားျခင္း ၇။ ေဟာ္မုန္းပါ ပဋိသေႏၶတားပစၥည္းမ်ား အသံုးျပဳျခင္း။ ၈။ သားအိမ္တြင္းထည့္ ပဋိသေႏၶတားပစၥည္းမ်ား အသံုးျပဳျခင္း။ ၉။ ကိုယ္ဝန္ရွိစဥ္ လိင္ဆက္ဆံျခင္း။ ၁၀။ ဗီတာမင္ေအ ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း။ ၁၁။ သားအိမ္ေခါင္း ပံုမမွန္ျခင္း။ (Ectopion) ၁၂။ ေယာက်ာ္းလိင္အဂၤါဖံုး အေရျပားျဖတ္မထားျခင္း။ (Circumcision) ၁၃။ AIDS ေရာဂါျပင္းထန္စြာ ခံစားေနရသူႏွင့္ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံမိျခင္း။ ၁၄။ HIV ေရာဂါပိုး ကိုယ္ထဲဝင္စ ေသြးထဲတြင္ HIV ပိုးပမာဏမ်ားျပားလြန္းသည့္ အဆင့္သို႔ ေရာက္ရွိေနသူႏွင့္ လိင္ဆက္ဆံမိျခင္း။ https://www.facebook.com/pages/%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%82%8A%E1%80%A1%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%85%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%80%85%E1%80%AC%E1%81%BE%E1%80%80%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%B9-%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%92%E1%80%AB%E1%80%94%E1%80%BB%E1%80%95%E1%80%B3%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B9/511509612202059
Posted by
at Labels: , 0 comments

ခုခံအားက်ဆင္းမူ ကူးစက္ေရာဂါ AIDS ဆိုသည္မွာ

ခုခံအားက်ဆင္းမူ ကူးစက္ေရာဂါ AIDS ဆိုသည္မွာ =============================== ခုခံအားက်ဆင္းမူ ကူးစက္ေရာဂါ Acquired Immunodeficiency Syndrome (AIDS) ဆိုသည္မွာ Human Immunodeficiency Virus (HIV) ေခၚ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးတစ္မ်ိဳးေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္တြင္းရွိ ေရာဂါကို ခုခံတိုက္ဖ်က္သည့္ စနစ္၏ လုပ္ငန္းထမ္းေဆာင္မႈမ်ား က်ဆင္းကာ အျခားေသာ ကူးစက္ေရာဂါမ်ား၊ ကင္ဆင္ေရာဂါမ်ား ပိုမိုဆင့္ပြားျဖစ္ပြား တက္သည့္ ကူးစက္ေရာဂါ တစ္မ်ိဳး ျဖစ္သည္။ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ AIDS ႏွင့္ ကမာၻ တစ္ကမာၻလံုးတြင္ HIV ေရာဂါပိုးရွိသူေပါင္းတြင္ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလအထိ ၄၂ သန္းခန္႔သည္ ေလာေလာဆယ္၌ အသက္ရွင္လ်က္ရွိၿပီး လူေပါင္း ၂၁ သန္းခန္႔သည္ ခုခံအားက်ဆင္းမူ ကူးစက္ေရာဂါ AIDS ေၾကာင့္ ေသဆံုးခဲ့ရၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္အတြင္း ေရာဂါအသစ္ ထပ္မံ ကူးစက္ခံရသူေပါင္းမွာ ငါးသန္းခန္႔ရွိၿပီး AIDS ေရာဂါေၾကာင့္ေသဆံုးသူေပါင္းမွာ ၃ ဒသမ ၁ သန္းခန္႔ ရွိပါသည္။ ထိုအထဲတြင္ အမ်ိဳးသမီး ၁ ဒသမ ၁ သန္းခန္႔ႏွင့္ ကေလး ၅၁၀, ၀၀၀ ဦးပါဝင္ပါသည္။ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္အတြင္း တရားဝင္ ခန္႔မွန္းခ်က္မ်ားအရ ျမန္မာျပည္တြင္ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံထားရသူေပါင္းမွာ ၂၄၀၀၀၀ ခန္႔ရွိသည္ဟု ဆိုပါသည္။ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္အတြင္း တရားဝင္ ခန္႔မွန္းခ်က္မ်ားအရ ကမာၻေပၚတြင္ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရသူေပါင္းမွာ ၃၃ သန္းခန္႔ရွိသည္ဟု ဆိုပါသည္။ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္အတြင္း ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ အသစ္ကူးစက္ခံရေသာ သူေပါင္းမွာ ၂.၇ သန္းခန္႔ ရွိၿပီး ေရာဂါေၾကာင့္ ေသးဆံုးရသူေပါင္းမွာ ၂ သန္းခန္႔ရွိပါသည္။ ကမာၻေပၚတြင္ ေန႔စဥ္လူ ၁၃၀၀၀ ဦးမွာ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါပိုး၏ ကူးစက္မႈကို ခံေနရၿပီး လူ ၈၀၀၀ ဦးမွာ ေန႔စဥ္ ေသဆံုးေနၾကရပါသည္။ ၁၀ စကၠန္႔တြင္ လူ (၁) ဦးသည္ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုး ေနၾကရပါသည္။ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါေၾကာင့္ မိဘတစ္ဦးဦး ေသဆံုးရေသာ ကေလးသူငယ္ေပါင္းမွာ တစ္ကမာၻလံုးတြင္ ၁၄ သန္းေက်ာ္ရွိပါသည္။ ၂၀၁၀ တြင္ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါပိုးေၾကာင့္ မိဘမဲ့ ျဖစ္ရသူ ကေလး သူငယ္ေပါင္းမွာ ၂၅ သန္းခန္႔ ရွိလိမ့္မည္ဟု ခန္႔မွန္းထားၾကပါသည္။ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ AIDS ၏ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား ၁။ လူႀကီး အသက္ ၁၂ ႏွစ္အထက္ ရွိသူမ်ားတြင္ ေသြးထဲ၌ HIV ပိုးရွိၿပီး ေအာက္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ အဓိက လကၡဏာ အနည္းဆံုး ႏွစ္ခုႏွင့္ သာမညလကၡဏာ တစ္ခုရွိပါက ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ (AIDS) ဟု သတ္မွတ္ပါသည္။ (က) အဓိကလကၡဏာ ၁။ ခႏၶာကိုယ္အေလးခ်ိန္ မူလထက္ ဆယ္ရာခိုင္ႏႈန္းထက္ပို၍ ေလ်ာ့နည္းသြားျခင္း။ ၂။ ဝမ္းေလွ်ာ့၊ ဝမ္းပ်က္ တစ္လထက္ပိုၾကား၍ ျဖစ္ပြားျခင္း။ ၃။ တစ္လထက္ပိုၾကာ၍ ဖ်ားျခင္း။ (ခ) သာမညလကၡဏာ ၁။ တီဘီေရာဂါမဟုတ္ဘဲ တစ္လေက်ာ္ၾကာ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ ၂။ ခႏၶာကိုယ္အႏွံ႔ အေရျပားယားယံၿပီး ေရာင္ရမ္းျခင္း။ ၃။ မၾကာခဏ ခါးပတ္ေရယုန္၊ သို႔မဟုတ္ ဆင္ေရယုန္ေခၚအျပင္း စားေရယုန္ေရာဂါ ျဖစ္ျခင္း။ ၄။ ႐ိုး႐ိုးေရယုန္ ကာလၾကာရွည္စြာ ခႏၶာကိုယ္အႏွံ႔ျဖစ္ပြာျခင္း။ ၅။ ပါးစပ္ႏွင့္ လည္းေခ်ာင္းတြင္ မွကၡ႐ုေပါက္ျခင္း။ ၆။ ခႏၶာကိုယ္အႏွံ႔ တစ္ကိုယ္လံုးတြင္ အက်ိတ္မ်ား ေရာင္ရမ္းျခင္း။ ၂။ ကေလး အသက္ ၁၂ ႏွစ္ေအာက္ရွိ ကေလးမ်ားတြင္ ေသြးထဲ၌ HIV ပိုးရွိၿပီး ေအာက္တြင္ေဖာ္ျပထားသည့္ အဓိကလကၡဏာ အနည္းဆံုးႏွစ္ခုႏွင့္ သာမည လကၡဏာတစ္ခုရွိပါက ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ (AIDS) ဟုသတ္မွတ္ပါသည္ - (က) အဓိကလကၡဏာ ၁။ ခႏၶာကိုယ္အေလးခ်ိန္ ေလ်ာ့နည္းျခင္း၊ သို႔မဟုတ ္ ခႏၶာကိုယ္ႀကီးထြားႏႈန္း ထူးထူး ျခားျခား ေႏွးေကြးျခင္း။ ၂။ ဝမ္းေလွ်ာ့၊ ဝမ္းပ်က္ တစ္လထက္ ပိုၾကာ၍ ျဖစ္ပြားျခင္း။ ၃။ တစ္လထက္ပိုၾကာ၍ ဖ်ားျခင္း။ (ခ) သာမညလကၡဏာ ၁။ ရက္တာရွည္ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း။ ၂။ ခႏၶာကိုယ္အႏွံ႔အေရျပားယားယံၿပီး ေရာင္ရမ္းျခင္း။ ၃။ သာမန္ကူးစက္ေရာဂါမ်ား မၾကာခဏျဖစ္ျခင္း။ (ဥပမာ- နားျပည္ယိုျခင္း၊ လည္ေခ်ာင္းနာျခင္း။) ၄။ မိခင္၏ေသြးထဲတြင္ HIV ပိုးရွိျခင္း။ ၅။ ပါးစပ္ႏွင့္လည္ေခ်ာင္းတြင္ မွကၡ႐ုေပါက္ျခင္း။ ၆။ ခႏၶာကိုယ္အႏွံ႔ တစ္ကိုယ္လံုးတြင္ အက်ိတ္မ်ား ေရာင္ရမ္းျခင္း။ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ ကာကြယ္ကုသနည္းႏွင့္ ေဆးဝါးမ်ား - ေဒါက္တာေအာင္စန္း (ပထမအႀကိမ္- ၂၀၀၉ ခုႏွစ္၊ ႏိုဝင္ဘာ / ရွင္မေတာင္စာေပ) မွထုတ္နွုတ္တင္ျပသည္။ ေရႊအိမ္စည္စာၾကည့္တိုက္https://www.facebook.com/pages/ေရႊအိမ္စည္စာၾကည့္တိုက္-စာေပဒါနျပဳသည္/511509612202059?ref=stream
Posted by
at Labels: , 0 comments

Sunday, 11 May 2014

HIV ပိုးထိန္းေဆး ART

ဒီေန႔ HIV/AIDS နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အသံ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ျမည္ဟည္း ေနတာကေတာ့ ART (Ant: retroviral treatment) ကို အေျမာက္ အျမား လိုအပ္ေနမႈပါပဲ။ ART ဆိုတာ HIV ပိုးထိန္း ေဆး တစ္မ်ဳိးပါ။ သုေတသန အရ ART တကယ္ လိုအပ္ေနသူ ၄ ဦးမွာ ၁ ဦးသာ ART ေဆး ရရွိ ေနပါတယ္။ က်န္တဲ့ လူေတြဟာ AIDSေ၀ဒနာနဲ႔ အတူ စိတ္ဓာတ္ က်ဆင္းမႈပါ ခံစားရၿပီး မိသားစု တာ၀န္၊ တိုင္းျပည္ တာ၀န္၊ HIV/ AIDS တိုက္ဖ်က္ေရး တာ၀န္ေတြကို ဆက္လက္ မလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေတာ့ဘဲ ေသဆံုးရ မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ NGOေဆးခန္းေတြ၊ အစိုးရ ေဆး႐ံုေတြဆီက ေဆးအခမဲ့ ေသာက္ေနသူေတြ အတြက္ ေတာ့ သိပ္ျပႆနာ မရွိလွေပမယ့္Self-Funcled လို႔ေခၚတဲ့ မိမိ ပိုက္ဆံနဲ႔ အျပင္မွာ ၀ယ္ေသာက္ေန သူေတြ အတြက္ေတာ့ ေဆးအေၾကာင္း နားမလည္ဘဲ ေသာက္ေန ႏိုင္သလို၊ ေဆးေပးတဲ့ သူကလည္း ၿပီးလြယ္စီးလြယ္ ေပးေနႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ART နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေျခခံ သတင္း အခ်က္အလက္ ေတြကို မွန္မွန္ကန္ကန္ သိဖို႔ ေ၀ငွ လိုက္ရပါတယ္။ ART ေအအာတီဆိုတာ ဘာလဲ HIV ကူးစက္ေရာဂါ အတြက္ ကုသမႈ တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ HIV ပိုးက ခႏၶာ ကိုယ္ထဲမွာ ရွိတဲ့ ကိုယ္ခံ စြမ္းအား(သို႔မဟုတ္) CD4 ကို ဖ်က္ဆီးတယ္။ ၿပီးေတာ့ မ်ဳိးပြားတယ္။ ART ေဆးက HIV ပိုး ပြားမ်ား လာမႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ ဟန္႔တားေပးပါတယ္။ HIV က မ်ဳိးမပြားႏိုင္ေတာ့ ကိုယ္ခံအား ျပန္တက္လာၿပီး က်န္းမာလာတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီေဆးကHIV ကို အျမစ္ျပတ္ အေသ မသတ္ႏိုင္ေသးဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ART ဆိုတာ ပိုးထိန္းေဆး ျဖစ္တယ္။HIV ဟာ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ဆက္ရွိေနဦးမွာျဖစ္တယ္။ အက်ဳိးေက်းဇူး ART စေသာက္ၿပီး ရက္တို အတြင္းမွာ စားေကာင္း အိပ္ေပ်ာ္ၿပီး ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ျပန္တက္လာမယ္။ အားအင္ ျပည့္ၿဖိဳးၿပီး က်န္းမာေရး ေကာင္းလာမယ္။ ယခင္က အလုပ္အကိုင္ေတြ ျပန္လုပ္လာႏိုင္ၿပီး မိသားစုကို ျပန္လည္ တာ၀န္ယူ လာႏိုင္မယ္။ ကေလးေတြ ဆိုရင္လည္း ေဆာ့ကစား၊ ေက်ာင္းျပန္ တက္ပါမယ္။ ဘ၀ကို အဓိပၸာယ္ ရွိရွိ အသက္ရွင္ဖို႔ အားအင္ေတြရွိလာၿပီး CD4 ေတြ လည္း တက္လာ ၿပီေပါ့။ ေဘးထြက္အာနိသင္မ်ား ၾကက္သားစားခ်င္ အ႐ိုးထြင္ဖို႔ မပ်င္းရသလို ART မွာလည္း ေကာင္းက်ဳိး ဆိုးက်ဳိး ဒြန္တြဲေနပါတယ္။ ေဆးစ ေသာက္ၿပီး ၂ ပတ္ ကေန ၃ ပတ္ အတြင္းမွာ အနီကြက္မ်ား ထြက္ျခင္း၊ ဖ်ား၊ အသား၀ါ၊ ႂကြက္သားနာက်င္၊ ေခါင္းမူး ေခါင္းကိုက္၊ မအီမသာ၊ ေအာ့အန္၊ ၀မ္းပ်က္၊ ေမာပန္းႏြမ္းနယ္၊ အိပ္ေရးပ်က္၊ အိပ္မက္ဆိုးမက္ စတာေတြ ျဖစ္ေကာင္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ မစိုးရိမ္ ပါနဲ႔။ ဒါေတြဟာ လူတိုင္း ၾကံဳေတြ႕ရမယ္လို႔ မဆိုလိုပါဘူး။ ျဖစ္ခဲ့ရင္ မလန္႔သြားဖို႔။ ေဆးကို ရပ္မပစ္ဖို႔နဲ႔ သက္ဆိုင္ရာ ဆရာ၀န္ဆီ အျမန္ဆံုး ျပန္လာျပသဖို႔ပါပဲ။ ၿပီးေတာ့ ဒါေတြဟာ အၾကာႀကီး မျဖစ္တတ္ပါဘူး။ အဓိက ကေတာ့ ကိုယ့္သေဘာနဲ႔ကိုယ္ ေဆးေတြကို ရပ္မပစ္ဖို႔ပါ။ ဆရာ၀န္နဲ႔ ျပသ အၾကံဥာဏ္ယူဖို႔ အေရး ႀကီး ပါတယ္။ ဘယ္သူေတြ ေသာက္သင့္သလဲ HIV ရွိသူတိုင္း ေသာက္စရာ မလိုပါဘူး။ ေရာဂါ အေျခအေန၊ ျပင္ပေရာဂါ ၀င္ေရာက္မႈ၊ ၿပီးေတာ့ CD4 ၂၀၀ ေအာက္ေရာက္မွ စတဲ့ တိုင္းတာမႈေတြကို ဆရာ၀န္က ျပဳလုပ္ၿပီး ART ေသာက္ဖို႔ ညႊန္းရမွာပါ။ ခုခံအားေတြ မ်ားေနၿပီး မလိုေသးဘဲ ေဆးေသာက္ရင္ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ဳိး နဲ႔ ေတြ႕ႏိုင္ၿပီး ေဆးမ ေသာက္ဘဲ ထိန္းထားႏိုင္တဲ့ အခ်ိန္ေတြ ျပန္မရေတာ့ပါဘူး။ ART ရဲ႕ သဘာ၀ က်ားၿမီး ဆြဲသလိုပါပဲ။ စၿပီးရင္ ရပ္လို႔ မရပါဘူး။ တစ္သက္လံုး ေသာက္ရမွာပါ။ ဘာလို႔လဲ ဆိုေတာ့ ပိုးေတြကို ေသေအာင္ မသတ္ႏိုင္ဘဲ ထိန္းပဲ ထိန္းႏိုင္လို႔ပါ။ နားမလည္ဘဲ ေဆးကိုရပ္ ရင္ပိုးေတြဟာ ျပန္ပြား မ်ားလာၿပီး ကိုယ္ခံ စြမ္းအားကို ဖ်က္ဆီးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာင္တစ္ခ်ိန္ ျပန္ေသာက္ရင္ေတာင္ ေဆးယဥ္ပါးမႈ၊ ေဆးမတိုးမႈေတြ ၾကံဳရပါမယ္။ ART မွာ ေဆးအမ်ဳိးအစား ၃ မ်ဳိး ေပါင္းစပ္ ပါ၀င္ရပါမယ္။ တစ္မ်ဳိးစီမွာ အစြမ္းသတၱိ တစ္မ်ဳိးစီ ရွိၿပီး ဥပမာေပးရရင္ တစ္ မ်ဳိးက HIV ပိုးရဲ႕ေခါင္းကို ထိန္းခ်ဳပ္မယ္၊ ေနာက္တစ္မ်ဳိးက လက္ကိုခ်ဳပ္၊ ေနာက္တစ္မ်ဳိးက ေျခေထာက္ကို ခ်ဳပ္မလႈပ္ ႏိုင္ ေအာင္ မပြားႏိုင္ေအာင္ လုပ္ထားသလို ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ကိုယ္ခံ စြမ္းအားေတြကိုလည္း ထပ္ၿပီး မပ်က္ စီးေစေတာ့ပါဘူး။ တခ်ဳိ႕ နားမလည္ဘဲ ႏွစ္မ်ဳိးတည္းပါတဲ့ေဆး ေသာက္ပါတယ္။ ဒါဆိုရင္ေတာ့HIV ပိုးဟာ လြတ္တဲ့ အပိုင္းကေန ဆက္ၿပီးပြား၊ ဆက္ၿပီး မ်ားၿပီး ကိုယ္ခံအားကို ဖ်က္ဆီးပါမယ္။ ေရွးတုန္း က ေဆးအမ်ဳိးအစား သိပ္မေပါတဲ့အတြက္ တစ္မ်ဳိး တည္းေသာက္ရပါတယ္။ ေရရွည္က်ေတာ့ ေဆး ယဥ္ပါးမႈေတြ ျဖစ္လာပါတယ္။ ေဒါက္သံုးခုပါတဲ့ ဖိုခေနာက္နဲ႔ တစ္ခုပါတဲ့ဟာ ဘယ္ဟာ ပိုခိုင္ တယ္ဆို တာ သိသာ ထင္ရွားပါတယ္။ ART ကို ဘယ္လိုေသာက္ရမလဲ မနက္တစ္ႀကိမ္၊ ညတစ္ႀကိမ္ အခ်ိန္ အတိအက် ေသာက္ရပါမယ္။ မနက္ ၈ ဆို ည ၈၊ မနက္ ၇ နာရီေသာက္ရင္ ည ၇ နာရီ ေသာက္ရပါတယ္။ ေဆးတစ္လံုးရဲ႕ ပိုးေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ စြမ္းဟာ ၁၂ နာရီပဲ ရွိလို႔ပါ။ နားလည္တဲ့ ဆရာ၀န္ ညႊန္းတဲ့ အတိုင္း ေသာက္ဖို႔လည္း အေရးႀကီးပါတယ္။ ကိုယ့္ သေဘာနဲ႔ ကိုယ္လိုတိုး၊ ပိုေလွ်ာ့ မလုပ္ရပါဘူး။ အခ်ိန္ရရင္ ေဆးေသာက္ က်င့္ဖို႔ တိုက္တြန္းပါတယ္။ တစ္သက္လံုး တစ္ေန႔ ႏွစ္ႀကိမ္နဲ႔ အခ်ိန္ အတိအက် ေသာက္ရမွာဆိုေတာ့ နာရီနဲ႔ စနစ္တက် ေလ့က်င့္ထားရင္ ပိုအက်ဳိး ရွိပါတယ္။ အခ်က္ေပးသံ ပါတဲ့ နာရီဟာ အေကာင္းဆံုးပါ။ အခ်ိန္ အတိအက် ေသာက္ဖို႔ ျပင္ဆင္မထား ဘူး(သို႔မဟုတ္)အတိအက် မေသာက္ႏိုင္ရင္ ေရရွည္မွာ ေဆး ယဥ္ပါးမႈ၊ ေဆးမတိုးမႈေတြ ျဖစ္လာမွာ ေသခ်ာပါတယ္။ HIV ပိုးကလည္း သူ႔ကို စနစ္တက် မထိန္းခ်ဳပ္ရင္ သူ႔တာ၀န္ အတိုင္း ခုခံ အားကို ဖ်က္ဆီးမယ္၊ မ်ဳိးပြားမယ္။ ၿပီးေတာ့ က်န္းမာေရးကို ဆုိးသြားေစမွာ အေသအခ်ာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ မိမိနဲ႔တည့္မည့္ ေဆးအမ်ဳိးအစား ေရြးစရာ နည္း သြားပါလိမ့္မယ္။ အႏၲရာယ္ကင္းတဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈ ART ေဆးဟာHIV ပိုးကို ေသေအာင္ မသတ္ႏိုင္ဘဲ ထိန္းပဲ ထိန္းေပးႏိုင္တဲ့အတြက္HIV ပိုးဟာ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ဆက္ရွိေနၿပီး သူ တစ္ပါးကို ကူးစက္ႏိုင္ပါေသးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေသြးမလွဴပါနဲ႔။ ေသြးေပပစၥည္းနဲ႔ အပ္ေတြကို မွ်ေ၀ မသံုးပါနဲ႔။ လိင္ဆက္ဆံတိုင္း ကြန္ဒံုး သံုးပါ။ ကြန္ဒံုး သံုးခိုင္းတာ ကိုယ့္ဆီက HIV သူမ်ားဆီ မျပန္႔ေအာင္နဲ႔ သူမ်ားဆီက ေရာဂါအစံု ကိုယ့္ဆီ ၀င္မလာေအာင္ သံုးခိုင္း ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာေတြကို ေရွာင္ရမလဲ ယခုအခ်ိန္ထိ HIV လံုး၀ေပ်ာက္တဲ့ ေဆး ကမၻာမွာ မေပၚေသးပါ။ ဒီေတာ့ ေဆးျမစ္ေဆးဥနဲ႔ အရြက္ ဆိုတာေတြ သံုးၿပီး ကုေပးမယ္၊ ေပ်ာက္တယ္ ဆိုလာရင္ ဒါဟာ လိမ္လည္မႈ တစ္ခုပါ။ ေပ်ာက္တယ္ ဆိုတာေတြ ေနာက္လိုက္ေနရင္ ေငြကုန္ လူပါး ျဖစ္ပါမယ္။ ေငြကုန္ရင္ ျပန္ရွာ ရႏိုင္ေပမယ့္ လူပါးရင္ မလြယ္ေတာ့ပါဘူး။ ၿပီးေတာ့ ART ေဆးနဲ႔ တြဲေသာက္ရင္ ေဆးအာနိသင္ ျပယ္ပါမယ္။ ဒါ့အျပင္ တ ျခား ေဆးေတြနဲ႔လည္း ဓာတ္မတည့္မႈေတြ ျဖစ္ႏိုင္လို႔ မိမိ လက္ရွိ ေသာက္ေနတဲ့ ေဆးေတြကို ဆရာ ၀န္နဲ႔ ဖြင့္ဟေျပာဆို တိုင္ပင္သင့္ ပါတယ္။ ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ေပးသူ ေဆးကို အခ်ိန္မွန္မွန္ ေသာက္ႏိုင္ရန္ သတိ ေပးဖို႔နဲ႔ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ဳိးနဲ႔ ၾကံဳႀကိဳက္လာရင္ ျပဳစု ေပးဖို႔၊ ေဆးခန္း ေခၚသြားေပးဖို႔ အတြက္ မိသားစု ၀င္(သို႔မဟုတ္) မိတ္ေဆြ တစ္ေယာက္ေယာက္ လည္း ရွိသင့္ပါတယ္။ အႏွစ္ခ်ဳပ္ ဆိုရင္ေတာ့ ART ေဆးဟာ တစ္သက္လံုး ေသာက္ရမယ္။ အခ်ိန္မွန္ ေသာက္ရမယ္။ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ေဆးပမာဏ အတိုင္း ေသာက္ရမယ္။ ပံုမွန္ မပ်က္မကြက္ ေသာက ရမယ္။ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ဳိးေတြကို ခံႏိုင္ရည္ ရွိရမယ္။ မိမိသေဘာနဲ႔ ေဆးကို ရပ္မပစ္ရဘူး။ ေဆးခန္း ကို ခ်ိန္းထားတဲ့ အတိုင္း ပံုမွန္ျပရမယ္။ လိုအပ္တဲ့ တိုင္းတာ စစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္ရမယ္။ လက္ရွိ ေသာက္ေနတဲ့ ေဆးေတြကို ဖြင့္ေျပာရမယ္။ မိမိကို ျပဳစု ေစာင့္ေရွာက္ သတိေပးမည့္လူ ရွိရမယ္။ ျမင့္ျမတ္ Ref: ART Counselling Teen Magazine
Posted by
at Labels: , 0 comments

(HIV&AIDS) ေရာဂါေဝဒနာသည္မ်ား (ART) ေဆးဝါးအပို ထပ္ရ

မြန္ျပည္နယ္အတြင္း (HIV&AIDS) ေရာဂါခံစားေနသူမ်ားကို အကူညီေပးေနေသာ (IOM) အဖြဲ႔မွ ေရာဂါသည္မ်ားအတြက္ လိုအပ္ေနသည့္ ေရာဂါပိုးျပန္႔ပြားမႈကို ဟန္႔တားေစသည့္ (ART (Anti-retrovial Therapy)) ေဆးဝါးကို ဧၿပီလမွ စၿပီး ယခင္ကထက္ ႏွစ္ဆပို၍ ေပးေနသည္ဟု (IOM) အဖြဲ႔သားတစ္ဦး၏ ေျပာျပခ်က္အရသိရသည္။ “ယခင္ကမြန္ျပည္နယ္အတြင္းမွာရွိေနတဲ့ ေရာဂါေဝဒနာသည္ေတြအတြက္ (ART) ေဆးက (၁၀၀) ေလာက္ပဲရေနတယ္၊ ဧၿပီလကေနစၿပီးေတာ့ ေနာက္ထပ္ (၁၀၀) က်မတို႔ (IOM) အဖြဲ႔ကေနၿပီးေတာ့ ထပ္ေပးေနပါတယ္” ဟု ႏိုင္ငံတကာေရြ႔ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ားအဖြဲ႔ (IOM) မွ အဖြဲ႔သားတစ္ဦးက ေျပာသည္။ ႏိုင္ငံတကာေရြ႔ေျပာင္းအလုပ္သမား (IOM) အဖြဲ႔သည္ မြန္ျပည္နယ္အတြင္းရွိ မုဒံုၿမိဳ႕နယ္မွ ေက်းရြာေပါင္း (၁၅)၊ သံျဖဴဇရပ္ၿမိဳ႔နယ္မွ (၁၅) ရြာ၊ ေရးၿမိဳ႕နယ္မွ (၁၆) ရြာ၊ က်ဳိက္မေရာၿမိဳ႕နယ္မွ (၁၀) ရြာ၊ ဘီလင္းၿမိဳ႕နယ္မွ (၁၅) ရြာ၊ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕နယ္မွ (၅) ရြာတို႔မွ (HIV&AIDS) ေရာဂါေဝဒနာခံစားေနရသူမ်ားကို အကူညီေပးေနျခင္း ျဖစ္သည္။ ၄င္းအဖြဲ႔သားဆက္လက္ေျပာျပတာက “(ART) ေဆးဟာ ေရာဂါသည္ေတြ အလြန္လိုအပ္ေနပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ယခုလို ထပ္ေပးရင္ေတာင္မွ ေရာဂါသည္အားလံုးအတြက္ မလံုေလာက္ေသးပါဘူး၊ ေရာဂါခံစားရတဲ့သူေတြဟာ တစ္ႏွစ္နဲ႔ တစ္ႏွစ္ တိုးတိုးလာေနတယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။ “မုဒံုၿမိဳ႕နယ္အတြင္းမွာဆိုရင္ ၁၅ ရြာကို (IOM) ကေန အကူညီေပးေနတယ္၊ ၅ ရြာတစ္ဖြဲ႔ ဖြြဲ႔ၿပီးေတာ့ ကူညီေနတယ္၊ အဲဒီ ၅ ရြာမွာဆိုရင္ အရင္က လူနာအေယာက္ ၄၀ ေက်ာ္ပဲရွိတယ္၊ အခု ဒီဧၿပီလအထိက က်မတို႔ စာရင္းအရေတာ့ လူနာပိုလာတယ္၊ ေသသြားတဲ့လူလဲ ရွိသလို လူနာက ၅၀ ေက်ာ္ျဖစ္သြားတယ္” ဟု သူက ဆက္ေျပာသည္။ မြန္ျပည္နယ္အတြင္းတြင္ အကူညီေပးေနေသာ ႏိုင္ငံတကာေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ား အဖြဲ႔သည္ (HIV&AIDS) ေဝဒနာသည္မ်ားအတြက္ ေဆးပိုရေသာ္လည္း လူနာအားလံုအတြက္ လံုေလာက္မႈ မရွိေသးေပ။ လူနာအားလုံးအတြက္ ေပးမည္မဟုတ္ပဲ လူနာ၏ ေရာဂါအေျခေနေပၚမူတည္ၿပီး ေဆးေပးေနသည္ဟု ၄င္းက ဆိုသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ (ART) ေဆးလိုအပ္ေနေသာ ေဝဒနာရွင္ ၇၅၀၀၀ ခန္႔ရွိေၾကာင္းႏွင့္ ယင္းအနက္ ၁၄၀၀၀ ခန္႔သာလၽွင္ (ART) ေဆးရရွိၿပီး ေဆးလိုအပ္ခ်က္၏ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေအာက္သာရွိသည္။ ႏွစ္စဥ္ ေသဆံုးသူ ၂၅၀၀၀ ခန္႔ရွိေၾကာင္းႏွင့္ (HIV) ကူးစက္ခံရသူႏွင့္ (AIDS) ေဝဒနာရွင္ ၂၄၀၀၀၀ ဦးခန္႔ရွိသည္ဟု ဧၿပီ ၂၄ ရက္ေန႔ထုတ္ (Weekly Eleven) ဂ်ာနယ္တြင္ ေဖာ္ျပထားပါသည္။ သတင္း
Posted by
at Labels: , 0 comments

အိပ္ခ်္အိုင္ဗီရွိသူမ်ားအတြက္ ေဆးခန္းလမ္းၫႊန္

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီပိုး သယ္ေဆာင္ေနထိုင္သူ ခန္႔မွန္းေျခစုစုေပါင္း ၂၃၀,၀၀၀ ေက်ာ္ရွိသည္။ အဆိုပါ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီပိုးသည္ လိင္ဆက္ဆံျခင္း၊ ေသြးသြင္းျခင္း၊ မူးယစ္ေဆး အေၾကာထဲ ထိုးသြင္းသူမ်ားအေနျဖင့္ အသံုးျပဳေသာ အပ္မ်ား အတူမွ်ေ၀သံုးစြဲျခင္းတို႔မွ ကူးစက္လ်က္ရွိသည္။ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီပိုးကူးစက္ခံရသူအမ်ားစု၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ အဆိုပါေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရၿပီဆိုသည္ႏွင့္ ေၾကာက္ရြံ႕ ထိတ္လန္႔ျခင္း၊ လူသိမခံလိုျခင္း၊ ေကာက္႐ိုးတစ္ပင္ကဲ့သုိ႔ ကယ္ဆယ္ရာ ရွာေဖြျခင္း စသည္တို႔ကို ခံစားရၿပီး လြဲမွားေသာ အျပဳအမူအေတြးအေခၚ မ်ားကို အရင္ဆံုး ျပဳမူတတ္ၾကေၾကာင္း သိရသည္။ တခ်ဳိ႕က လူသိမခံဘဲ အေသသာခံသြားေတာ့မည္ဟု ေတြးမိခဲ့ၾကသည္။ တခ်ဳိ႕က ၾကားဖူးနား၀ တိုင္းရင္းေဆးမ်ားႏွင့္ ကုသျခင္း တို႔ျဖင့္ ေငြကုန္လူပန္းျဖစ္ကာ အက်ဳိးမရွိ အခ်ိန္ကုန္ေနတတ္ခဲ့ၾကျပန္သည္ဟုဆိုသည္။ သုိ႔ျဖစ္၍ ဤေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရၿပီဆိုသည္ႏွင့္ တတ္ေယာင္ကား ႀကိတ္ကုေနမည့္အစား တတ္ကြ်မ္းသူ ဆရာ၀န္မ်ားရွိရာသုိ႔ အျမန္ဆံုးသြားေရာက္ကာ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြး၊ အၾကံဉာဏ္ယူသင့္ေၾကာင္း အိပ္ခ်္အိုင္ဗီပိုး ကိုယ္တိုင္ ခံစားေနၾကရသူမ်ားကေျပာသည္။ ခက္သည္က ထိုသုိ႔သြားလိုေသာ္လည္း ဘယ္ကုိသြားလို႔ သြားရမွန္းမသိ ျဖစ္ေနတတ္ျပန္သည္ဟုဆိုၾကျပန္သည္။ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီပိုးျဖင့္ ေနထိုင္ေနသူမ်ားျဖစ္ၿပီး အဆိုပါေရာဂါပုိး ရွိသူမ်ားအား ကူညီေထာက္ပံ့မႈမ်ား ေပးေနေသာ Myanmar Phoenix Association မွ သဘာပတိျဖစ္သူ ဦးသီဟႀကိဳင္ အဆိုအရ မဂၢဇင္းတစ္ေစာင္တြင္ ပါေသာ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီ၊ ေအ့ဒ္စ္ေရာဂါသည္မ်ားအား ေဆး၀ါးကုသမႈမ်ားေပးေနသည့္ ေဆးခန္းလိပ္စာေၾကာင့္သာ ယေန႔အထိ သူအသက္ ရွင္သန္ရပ္တည္ေနႏိုင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ေျပာသည္။ သို႔ျဖစ္၍အိပ္ခ်္အိုင္ဗီပိုးရွိ လူနာမ်ားသြားေရာက္ ဆက္သြယ္ႏိုင္သည့္ ၀န္ေဆာင္မႈဌာန မ်ားအား ေရးသားေဖာ္ျပ လိုက္ရပါသည္။ မဂၤလာဒံု အထူးကုေဆး႐ံုႀကီး က်ဳိကၠလို႔မွတ္တိုင္၊၊ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ ဆိုင္ေရွ႕၊ ျပည္လမ္း၊ မဂၤလာဒံုၿမိဳ႕။ ဖုန္း- ၆၃၅ ၂၉၉ ေ၀ဘာဂီေဆး႐ံုႀကီး ေမဒါ၀ီလမ္းမအဆံုး (၆ ေကြ႕မွတ္တိုင္) ေ၀ဘာဂီၿမိဳ႕သစ္၊ ေျမာက္ဥကၠလာပ ၿမိဳ႕နယ္။ ဖုန္း- ၆၉၀ ၁၁၉၊ ၆၉၀ ၁၇၄ AZG ၅၇-၅၈၊ ဧရာ၀ဏ္လမ္း၊ ျမခြာညိဳ၊ (၈)ဂိတ္မွတ္တိုင္အနီး၊ ဖုန္း-၅၄၇၀၆၅။ လိႈင္သာယာ၊ ေရႊရင္ေအးေဈးအနီး၊ ဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္ လမ္း၊ (၁၉) ရပ္ကြက္။ AFXB အမွတ္ ဗ၊ ယိုးဒယားလမ္း (၉)မိုင္ မွတ္တိုင္၊ ျပည္လမ္း၊ ရန္ကုန္။ ဖုန္း- ၆၆၀ ၆၇၃ Alliance အမွတ္ (၇)ဗ (၆)၊ ရန္ကင္း၊ ရန္ကုန္၊ ဖုန္း- ၅၄၀ ၅၄၂၊ ၅၅၈ ၀၉၀၊ PSI QC ေဆးခန္း၊ အမွတ္ ၁၊ ထီးတန္း (၄)လမ္း၊ ၾကည့္ျမင္တိုင္။ ဖုန္း- ၇၂၀ ၃၉၃ ရတနာ့ေမတၱာ ၄၀၆ ေဆးခန္း၊ အမွတ္ (၄၀၆)၊ ေအာက္ပုဇြန္ေတာင္လမ္းမႀကီး၊ ေရအရင္းအျမစ္႐ုံးႏွင့္ ေညာင္တန္းအိမ္ယာၾကား ဦးသီဟႀကိဳင္(Myanmar Phoenix Association) ဖုန္း- ၀၉ ၅၀၅ ၉၁၇၂ ဦးမ်ဳိးေဇာ္ဦး (Myanmar Phoenix Association) ဖုန္း- ၀၁- ၇၂၅ ၉၅၄ myozawoo.2009@gmail.com ကိုေအာင္ေက်ာ္ (အိပ္ခ်္အိုင္ဗီဆိုင္ရာ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြး အၾကံေပးသူ)၊ ဖုန္း- ၀၁- ၃၇၇ ၉၄၅ ခင္ျမတ္ Myanmar Times - အတြဲ ၂၆၊ အမွတ္ ၅၀၂ (၂၁ - ၂၇၊ ၁၊ ၂၀၁၁)
Posted by
at Labels: , 0 comments

What is HIV , AIDS

ေအအုိင္ဒီအက္စ္ Acquired Immune Deficiency Syndrome သည္ အိတ္ခ်္အုိင္ဗြီပုိး Human Immunodeficiency Virus ေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားေသာေရာဂါျဖစ္သည္။ ထုိဗုိင္းရပ္စ္ပုိးသည္ ေသးငယ္လွေသာ ဇီဝပစၥည္းတခုျဖစ္ၿပီး သတၱဝါမ်ားအတြင္းရွိ ကလာပ္စည္းမ်ား သုိ႔ဝင္ကပ္ေပါင္းၿပီး ထုိကလာပ္စည္းအတုိင္း ပုံစံကူးယူႏုိင္စြမ္းရွိသည္။ ထုိကလာပ္စည္းမ်ားက အိတ္ခ်္ အုိင္ဗြီပုိး ပုံစံတူမ်ား ဖဲြ‹စည္းအၿပီး ေသဆုံးသြားေသာ္လည္း အျခားကလာပ္စည္းမ်ား၌ သြားေရာက္ ဝင္ကပ္ပူးရန္ ထုိပုံစံတူပုိးကလာပ္စည္းမ်ားကုိ ထုတ္လႊတ္ေပးေလသည္။ အိတ္ခ်္အုိင္ဗြီ/ေအအုိင္ဒီအက္စ္ကုိ တုိက္ယူသည့္ ေရာဂါပုိးမ်ား ခုခံကာကြယ္ေပးေသာ ပဋိပစၥည္းမ်ား ခႏၶြာကုိယ္မွ ထုတ္လႊတ္ေပးၿပီး ယင္းကုိ ဆယ္±ုိ-ကြန္ဗာရွင္းဟုေခၚသည္။ ကလာပ္စည္းအေတာ္မ်ားမ်ား ေသဆုံးသြားသည့္အခါ ခုခံစြမ္းအား ေလ်ာ့နည္းသြားၿပီး ယခင္ကကဲ့သုိ႔ ဝင္လာေသာ ေရာဂါမ်ားကုိ ခုခံကာကြယ္ႏုိင္စြမ္း မရွိေတာ့ေပ။ ထုိသုိ႔ေသာ အေျခအေနတြင္ ယခင္က ေတာ္႐ုံတန္႐ုံေလာက္သာျဖစ္ေသာ၊ ျပႆနာအႀကီးအက်ယ္ မေပးႏုိင္ေသာ ေရာဂါမ်ားသည္ပင္လွ်င္ အလြန္ အႏၱရာယ္ႀကီးသည့္ ေရာဂါမ်ား ျဖစ္လာတတ္သည္။ ဘယ္လုိဘယ္ပုံ ကူးစက္ႏုိင္ပါသလဲ၊ ဘယ္လုိ ကာကြယ္ယူလုိ႔ ရပါသလဲ၊ ကူးစက္ပုံကူးစက္နည္း - ကာမဆက္ဆံျခင္း ကူးစက္ၿပီးသားသူ တစံုတဦးႏွင့္ ကာမဆက္ဆံျခင္း ျပဳပါက ကူးစက္ႏုိင္သည္။ အိတ္ခ်္အုိင္ဗြီ ကူးစက္မႈ ႏႈန္း၏ ၇၅ ရာခုိင္ႏႈန္းသည္ ကာမဆက္ဆံျခင္းမွ ကူးစက္ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ဤ ၇၅ ရာခုိင္ႏႈန္းမွ သုံးပုံတပုံသည္ ဖုိမ ၾကားကာမဆက္ဆံျခင္းမွ ကူးစက္ပ်ံ႕ပြားျခင္း ျဖစ္သည္။ ျပတ္ သြား၊ ျခစ္မိသြားသည့္ ေနရာေသးေသးကေလးမ်ားမွ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပုိး ခႏၶာကုိယ္တြင္း ၀င္ေရာက္လာ ႏုိင္သည္။ အက္စ္ တီအုိင္ ေခၚ ကာမဆက္ဆံျခင္းမွ ကူးစက္မႈမ်ားမွာအနာမ်ား၊ ဒဏ္ရာဒဏ္ခ်က္ မ်ားမွျဖစ္ပြားေလ့ရွိၿပီး အိတ္ခ်္ အုိင္ဗြီပုိး ကူးစက္လာရန္အထူးအေျခ အေနတခုကုိ ဖန္တီးေပးေလ သည္။ ကာကြယ္တားဆီးႏုိင္ေသာနည္းလမ္းမ်ား ဇီ၀ဆုိင္ရာကာကြယ္နည္း - အက္စ္တီအုိင္မရေအာင္ ထိန္းသိမ္းျခင္း၊ ကာကြယ္ေဆးထုိးျခင္းႏွင့္ မုိက္ကရိုဘုိက္ဒ္စ္၊ အျပဳအမူဆုိင္ ရာကာကြယ္နည္း - သမားရိုးက်ပညာေရး၊ သတင္းစာနယ္ဇင္း၊ လူမႈေရးေစ်းကြက္လုပ္ယူျခင္း၊ ကူးစက္ပုံကူးစက္နည္း - ေဆးထုိးျခင္း ေဆးထုိးအပ္မ်ား တဦးၿပီးတဦး ထပ္ကာထပ္ကာ ဖလွယ္သုံးစဲြျခင္း သုိ႔မဟုတ္ ကူးစက္ခံရၿပီးသူ ႏွင့္ မူးယစ္ေဆး၀ါး ထုိးသုံးစဲြသည့္ ကိရိယာတန္ဆာပလာမ်ားဖလွယ္သုံးျခင္း။ ကာကြယ္တားဆီးႏုိင္ေသာနည္းလမ္းမ်ား သန္႔ရွင္းေသာ ေဆးထုိးကရိယာမ်ား ေထာက္ကူေပးျခင္း၊ လူထုအသုိင္းအ၀ုိင္းအတြင္း လက္လွမ္းမီ သမွ် ကြင္းဆင္းလုပ္ကုိင္ျခင္းႏွင့္ အေပါင္းအေဖာ္ အခ်င္းခ်င္းအၾကား ပညာေပးေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ က်န္းမာေရး ဌာနမ်ား၊ ေဆးစစ္ျခင္းႏွင့္ ကုသေပးမႈမ်ားသုိ႔လူတုိင္းလက္လွမ္းမီရရွိေအာင္ လုပ္ေပး ျခင္း။ ကူးစက္ပုံကူးစက္နည္း - ေသြးသြင္းျခင္း အိတ္ခ်္အုိင္ဗြီပုိးပါေသာေသြးအား သြင္းယူမိျခင္း၊ ကာကြယ္တားဆီးႏုိင္ေသာနည္းလမ္းမ်ား ေသြးလႉသူ မ်ားအား ဇကာတင္စစ္ေဆးၿပီးမွ ေသြးယူျခင္း၊ ပ့ံပုိးလာေသာ ေသြးမ်ားအား ဇကာတင္စစ္ ေဆးယူ ျခင္း။ ကူးစက္ပုံကူးစက္နည္း - မိခင္မွ ရင္ေသြးငယ္မ်ားသုိ႔ အိတ္ခ်္အုိင္ဗီြရွိၿပီးသူ မိခင္၏သားအိမ္အတြင္း သေႏၶတည္ လာသည့္ကေလးငယ္အား မီးဖြားသည့္ အခ်ိန္ ႏွင့္ မိခင္ႏုိ႔ရည္တုိက္ေကၽြးခ်ိန္ တုိ႔တြင္ ကူးစက္ႏုိင္သည္။ ကာကြယ္တားဆီးႏုိင္ေသာနည္းလမ္းမ်ား မီးဖြားျခင္းမျပဳခင္ မိခင္အား အင္န္တီရီထရိုဗုိင္ရယ္စ္ တုိက္ေက႒းျခင္း၊ မိခင္ႏုိ႔ရည္ တုိက္ေကၽြးျခင္း မျပဳပဲအျခား က်န္းမာေသာနည္းမ်ားသုံး၍ ေကၽြးေမြးျခင္း။ Published by: bluebluenight on 13th Dec 2010 Myanmar LGBT Society
Posted by
at Labels: , 0 comments

HIV ပိုး ႐ွိမ႐ွိ ဘာေၾကာင့္စစ္ေဆးသင့္သလဲ

ကမၻာ့ကပ္ေရာဂါတစ္ခုလို႔ ေျပာရမဲ့ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ/ေအအိုင္ဒီအက္(စ္)ေရာဂါဟာ ျမန္မာနိုင္ငံမွာလည္း ဆယ္စုႏွစ္ တစ္ခုအတြင္းမွာ ေၾကာက္မက္ဖြယ္ရာကို ကူးစက္ျပန္႔ပြားလာခဲ့ပါတယ္။ ကာကြယ္ တားဆီးမႈလုပ္ငန္းေတြနဲ႔အတူ အခုအခ်ိန္မွာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ/ေအအိုင္ဒီအက္(စ္)ေရာဂါ ေဝဒနာရွင္ေတြ ကို ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ျခင္း၊ ေဆြးေႏြးႏွစ္သိမ့္ အႀကံေပးျခင္း၊ ကူညီျခင္းဆိုတဲ့ အပိုင္းကိုလည္း အေလးထား လုပ္ကိုင္လာခဲ့ၾကပါၿပီ။ အခုအခါမွာ ေရာဂါျဖစ္ပြားလာတာနဲ႔အမွ် အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုးရွိမရွိကို ေသြးစစ္ၾကည့္ဖို႔ကိစၥကလည္း ထည့္သြင္း စဥ္းစားၾကတဲ့အထဲမွာ အေရးပါတဲ႔ ကိစၥတခုျဖစ္လာပါတယ္။ အလုပ္က အေၾကာင္းျပခ်က္တခုနဲ႔ စစ္ခိုင္းလို႔၊ ဒါမွမဟုတ္ လက္မထပ္ခင္ စိတ္ရွင္းရေအာင္ စစ္ခ်င္လို႔၊ မိမိဘာသာဆႏၵအေလွ်ာက္ ေရာဂါရွိမရွိ သိခ်င္လို႔ လာေရာကစစ္ေဆးတတ္ၾကသလို၊ တခ်ိဳ႕ၾကေတာ့လည္း ေရာဂါလဏၡာ တခုခုေၾကာင့္ ဆရာဝန္က လႊတ္လိုက္လို႔ ဆိုၿပီး ေရာက္လာၾကသူေတြလည္းရွိပါတယ္။ ဘယ္လို အေျခေနမ်ိဳးေတြမွာ သင့္မွာ အိတ္အိုင္ခ်္ဗြီပိုးကူးစက္နိုင္သလဲ၊ စစ္ေဆးၾကည့္သင့္သလဲဆိုတာကို ရွင္းျပခ်င္ပါတယ္။ ကိုယ့္အိမ္ေထာင္ဖက္/ လိင္ဆက္ဆံဖက္နဲ႔ ကိုယ့္ရဲ႕အၾကားမွာ တစ္ဦးကိုတစ္ဦး အျပန္အလွန္သစၥာရွိတဲ့ အိမ္ေထာင္ေရးမ်ိဳး မဟုတ္ခဲ့ဘူးဆိုရင္၊ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုးရနိုင္ေျခကို ေအာက္ပါအခ်က္ (၃)ခ်က္က အဆံုးအျဖတ္ ေပးပါလိမ့္မယ္။ (၁) လိင္ဆက္ဆံဖက္/ အိမ္ေထာင္ဖက္(မ်ား)၏ ေရြးခ်ယ္မႈ လိင္ဆက္ဆံဖက္/ အိမ္ေထာင္ဖက္တြင္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုးရွိ၊ မရွိဆိုတဲ့အခ်က္တြင္ ေရာဂါပိုးရနိုင္ မရနိုင္ကို အဆံုးအျဖတ္ေပးနိုင္ပါတယ္။ လူတေယာက္ကိုၾကည့္လိုက္ရံုနဲ႔ သူမွာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုးရွိ၊ မရွိကို မသိနိုင္တာေၾကာင့္ ကိုယ္နဲ႔လိင္ဆက္ဆံဖက္ရဲ႕လိင္ကိစၥအမူအက်င့္ေတြကို မသိခဲ့ဘူးဆိုရင္ လိင္ဆက္ဆံဆတိုင္း ကြန္းဒံုးသံုးသင့္ပါတယ္။ ေရာဂါပိုးရွိသူနဲ႔ လိင္ဆက္ဆံမယ္ဆိုရင္ တစ္ႀကိမ္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ကြန္ဒံုးမသံုးရင္ ေရာဂါပိုးကူးစက္နိုင္ပါတယ္။ (၂) လိင္ဆက္ဆံဖူးသူ အေရအတြက္ ကိုယ္နဲ႔ လိင္ဆက္ဆံဖူးသူ အေရအတြက္မ်ားေလေလ၊ ေရာဂါပိုးရနိုင္ေျခမ်ားေလေလပါဘဲ။ ဒါေၾကာင့္ တတ္နိုင္မယ္ဆိုရင္ လိင္ဆက္ဆံသူအေရအတြက္ကို ေလ်ာ့ခ်သင့္ပါတယ္။ ကိုယ္နဲ႔လိင္ဆ္ဆံသူေတြရဲ႕ လိင္ဆက္ဆံတဲ့အမူအက်င့္ေတြကို ဘယ္လိုမွ သိနိုင္မွာမဟုတ္တဲ့အတြက္ လိင္ဆက္ဆံဖက္ အေရအတြက္ ေလ်ာ့ခ်ျခင္းတစ္ခုထဲဟာလည္း လံုေလာက္တဲ့ကာကြယ္နည္းမျဖစ္နိုင္ပါ။ ဒါေၾကာင့္ အကာအကြယ္ယူၿပီး လိင္ဆက္ဆံတာ (လိင္ဆက္ဆံတဲ့အခါတိုင္း ကြန္ဒံုးသံုးတာ)ကို ဆက္လုပ္သြား သင့္ပါတယ္။ (၃) လိင္ကိစၥပိုင္းဆိုင္ရာအမူအက်င့္၊ ေနထိုင္ပံု လိင္ဆက္ဆံတာေၾကာင့္ကူးစက္တာကို ကာကြယ္ဖို႔ (တစ္ေယာက္ကို တစ္ေယာက္ သစၥာမရွိနိုင္တဲ့၊ ယံုၾကည္လို႔ မရတဲ့သူေတြနဲ႔ လိင္မဆက္ဆံပဲ) လံုးဝေရွာင္ၾကဥ္တာဟာ အေကာင္းဆံုးနည္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း လူအမ်ားစုအတြက္ေတာ့ ဒီအႀကံဥာဏ္ဟာ လက္ေတြ႔မက်နိုင္ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ းါေၾကာင့္ ကြန္ဒံုးအသံုးျပဳၿပီးေတာ့ တျခားအႏၱရယ္ကင္းတဲ့ လိင္ကိစၥပိုင္းဆိုင္ရာ အမူအက်င့္ေတြျပဳမူမယ္ဆိုရင္ ေရာဂါပိုးကူးစက္ျခင္းႏွင့္ေရာဂါ ရနိုင္ေျခကို ေလ်ာ့ခ်ေပးနိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ယဥ္ေက်းမႈဓေလ့ထံုးစံအရ လိင္ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ဖြင့္ေျပာဖို႔ခက္တဲ့ ျမန္မာနိုင္ငံလို နိုင္ငံမ်ိဳးမွာ ကာကြယ္တာဆီးဖို႔ပညာေပးဖို႔ဆိုတာေတာင္ မလြယ္လွတဲ့အတြက္ ေရာဂါပိုးစစ္ဖို႔ကိစၥရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲမွာ လူမႈေရးျပႆနာေတြကလည္း အမ်ားႀကီးဆက္ပါလာတတ္ပါတယ္။ ကုလို႔မရတဲ့ ေရာဂါတစ္ခုမို႔ အဲဒီေရာဂါျဖစ္မွာကို ေၾကာက္တာထက္ လူေတြကအထင္ေသး၊ အျမင္ေသးမယ္။ ပတ္ဝန္းက်င္က ဝိုင္းပယ္တာခံရမယ္ဆိုၿပီး လူမႈေရးဒဏ္ခတ္တာခံရေတာ့မယ္လို႔ ျမင္တဲ့အျမင္က ပိုဖိစီးေဆတာကိုေတြ႔ရပါတယ္။ ကုဖို႔ေဆးမရွိတာ မေသခင္ စိတ္ညစ္ေနရတာ အဖတ္တင္မဲ့နတူတူ မစစ္ပဲထားတာေကာင္းပါတယ္လို႔ သေဘာထားၿပီး ဒီတိုင္းပဲေနေနတဲ့ သူေတြလည္း ဒုနဲ႔ေဒးပါ။ စစ္သင့္ မစစ္သင့္ ဆံုးျဖတ္ျခင္းကေတာ့ ကိုယ့္ဆႏၵတိုင္းပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ စစ္ျခင္းအားျဖင့္ ဘယ္လိုအက်ိဳးရွိနိုင္ သလဲဆိုတာကို အခုတင္ျပေဆြးေႏြးေပးခ်င္တာပါ။ ဘယ္လိုလူေတြအေနနဲ႔ ေဆးစစ္ၾကည့္သင့္တယ္၊ ေရာဂါပိုးရွိရင္ဘာလုပ္နိုင္မလဲ။ တကယ္လို႔ မရွိခဲ့ရင္ေကာ ဘာဆက္လုပ္သင့္သလဲ။ ေဆးမစစ္မီနဲ႔ စစ္ၿပီးခ်ိန္ေတြမွာ ဘာေၾကာင့္ ေဆြးေႏြးညွိႏိႈင္းအႀကံေပးမႈကို ရယူသင့္သလဲဆိုတာေတြကို ေျပာခ်င္တာပါ။ ဘယ္လိုအေျခအေနမ်ိဳးမွာ ေဆးစစ္သင့္သလဲ။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ကူးစက္နိုင္တဲ့နည္းလမ္းေတြထဲမွာပါတဲ့ အခ်က္ေတြထဲက တစ္ခုခုကို တစ္ႀကိမ္ထဲ လုပ္ခဲ့ဖူးရင္ေတာင္ ေဆးစစ္ၾကည့္သင့္ပါတယ္။ ေဆးစစ္လို ေရာဂါပိုးရွိေနတာကို ႀကိဳသိရင္ ဘာလုပ္နိုင္မလဲ။ လူအေတာ္မ်ားမ်ားက ေရာဂါပိုးကိုယ့္မွာရွိေနၿပီဆိုတာကို သိၿပီးမၾကာဘူး၊ ကိုယ္ေသသြားမွာပဲလို႔ ထင္ေနၾကပါတယ္။ အဲဒီ စိတၱဇနဲ႔ပဲေစာေစာကြယ္လြန္သြားၾကတဲ့ ေရာဂါေဝဒနာရွင္ေတြလည္း မနည္းလွပါဘူး။ အမွန္ေတာ့ ေရာဂါပိုး ရွိၿပီးမွကို က်န္းမာေရးကို ဂရုစိုက္မယ္။ ေရာဂါပိုးထပ္ရနိုင္မဲ့ အျပဳအမႈေတြကို ေရွာင္မယ္။ အစားအေသာက္၊ အေနအထိုင္ကို ဂရုစိုက္မယ္ဆိုရင္ ကိုယ္ခံအား သိပ္မက်ေသးတဲ့ လူနာေတြဟာ သာမန္လူလိုပဲ အသက္ရွည္ရွည္ ေနနိုင္ၾကပါတယ္။ ဒါအျပင္ ကိုယ့္ၾကာင့္ သူမ်ားမွာ ေရာဂါရမသြားေအာင္လည္း အေနအထိုင္ ဆင္ျခင္နိုင္တယ္။ အိမ္ေထာင္ဦးစီး တစ္ဦးျဖစ္ေနတယ္ဆိုင္လည္း ကိုယ္မ်က္ကြယ္ျပဳတဲ့အခ်ိန္မွာ ကိုယ့္မိသားစုရဲ႕ စားေသာက္ ေနထိုင္ေရး ေရွ႕ေရးအတြက္ ႀကိဳတင္စီစဥ္မႈေတြလည္း လုပ္ေပးနိုင္တယ္။ တကယ္လို႔ ကိုယ္ခံအား သိပ္က်ေနတဲ့ လူနာေတြဆိုရင္လည္း နားလည္တတ္ကၽြမ္းတဲ့ ေဆးဝန္ထမ္းေတြရဲ႕အကူအညီနဲ႔ ကိုယ့္သက္တမ္းကို ဆြဲဆန္႔ေပးလို႔ ရသလို ကိုယ္ခံအားနည္းတဲ့အက်ိဳးဆက္ေၾကာင့္ဝင္လာတဲ့ ေရာဂါေတြကိုလည္း သက္သာေအာင္ ကုသမႈခံယူလို႔ ရနိုင္ပါတယ္။ ေရာဂါပိုးမရွိခဲ့ရင္ေကာ ဘာဆက္လုပ္ရမလဲ။ ေရာဂါကူစက္နိုင္မဲ့ အျပဳအမူေတြကို အၿမဲသတိထား ေရွာင္ၾကဥ္သြားမယ္ဆိုရင္ ဒီေရာဂါရဲ႕ အႏၱရယ္ကေန ကင္းလြတ္နိုင္ၿပီေပါ့။ ေရာဂါပိုးရွိ၊ မရွိေသြးမစစ္ခင္နဲ႔ ေသြးစစ္အၿပီးမွာ ေဆြးေႏြးအၾကံေပးျခင္း လုပ္တယ္ဆိုတာဘာလဲ လူေတြရဲ႕ ဘဝျပႆနာေတြကို ေျဖရွင္းတဲ့အခါမမွာ ပံုေသနည္းေတြထုပ္ၿပီး အႀကံေပးေပးလို႔ မရနိုင္ပါဘူး။ လူတိုင္းဟာ ကိုယ္က်င္လည္ရာ ဘဝပတ္ဝန္းက်င္မွာေတာ့ ဇတ္လိုက္ေတြျခည္းပါပဲ။ လူတစ္ဦးခ်င္းစီရဲ႕ ဘဝေတြကလည္း ဘယ္လိုမွ ထပ္တူမျဖစ္နိုင္ပါဘူး။ ျပႆနာတစ္ခုကို ေျဖရွင္းရာမွာလည္း သူတို႔အေျခအေနကို သူတို႔အျပင္ဘယ္သူကမွ ပိုမသိနိုင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ႏွစ္သိမ့္ ေဆြးေႏြးအႀကံေပးသူေတြအေနနဲ႔ သူတို႔ေျပာျပတဲ့ သူတို႔ရဲ႕ဘဝအေျခအေန၊ အခက္အခဲ၊ ျပႆနာ၊ စိုးရိမ္ပူပန္မႈ၊ အားသာခ်က္၊ အားနည္းခ်က္ေတြကို ေသခ်ာ နားေထာင္ေပးၿပီး ပိုသိဖို႔လိုမယ္ ထင္ရင္လည္း ေမးျမန္းၾကည့္ၿပီး၊ သူတို႔ဘာသာ ျပႆနာရဲ႕ အေျဖကိုရွာနိုင္ေအာင္၊ ရွာတတ္ေအာင္ ကူညီလမ္းေၾကာင္း ေဆြးေႏြးေပးျခင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။ ေရာဂါပိုးရွိမရွိကို ေဆးစစ္လိုသူေတြဟာ အလြတ္ကိုယ့္သေဘာနဲ႔ကိုယ္ ေဆးစစ္ၿပီး ရွိမရွိကို သိတာမ်ိဳးထက္၊ ေသြးမစစ္မွီနဲ႔ ေသြးစစ္ၿပီးအခ်ိန္ေတြမွာ ေဆြးေႏြးၫွိႏႈိင္း အႀကံေပးမႈကို ရယူနိုင္ရင္ ပိုေကာင္းပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ ေဆြးေႏြးညွိႏိႈင္း အႀကံေပးမႈကို ခံယူသင့္သလဲဆိုရင္ ေရာဂါပိုးရွိျခင္း မရွိျခင္းစာ ကိုယ္အတြက္ မ်ားစြာအေရးပါေနတဲ့ အတြက္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေရာ၊ လူမႈေရးပိုင္းမွာပါ စိတ္ဖိစီးမႈေတြ ရွိနိုင္လို႔ပါပဲ။ ကိုယ္တိုင္ပဲျဖစ္ျဖစ္ ကိုယ့္မိတ္ေဆြသားခ်င္းထဲက တစ္ဦးဦးမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေအအိုင္ဒီအက္(စ္)ေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စိတ္ပူပန္ေသာကမ်ားေရာက္ေနခဲ့တယ္ဆိုရင္ က်န္းမာေရးဝန္းႀကီးဌာန လက္ေအာက္မွာ ရွိတဲ့ ရန္ကုန္မွာဆိုရင္ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးပညာေပးအဖြဲ႕(ဗဟို) ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ေဆးရံုႀကီး၊ တိုးခ်ဲ႕ျပည္သူ႔ ေဆးရံုးဝင္း၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း လမ္းကိုသြားေရာက္နိုင္ပါတယ္။ ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္း ေဆးရံုးမ်ား၊ ကာလသားေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရးဌာနမ်ား၊ မူးယစ္ေဆးစြဲကုသေရးႏွင့္ သုေတသနဌာနမ်ား၊ လူမႈေရး အသင္းအဖြဲ႔မ်ားျဖစ္တဲ့ ျမန္မာနိုင္ငံဆရာဝန္အသင္း၊ မိခင္နဲ႔ ကေလးေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း၊ ၾကက္ေျခနီအသင္းစတဲ့ အသင္းအဖြဲ႕ေတြမွာလည္း သြားေရာက္ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးနိုင္ပါတယ္။ ေဆြးေႏြး အႀကံေပးေနသူအားလံုးဟာ ကမၻာက်န္းမာေရးအဖြဲ႔ႏွင့္ က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန ခုခံအားက် ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ ကာကြယ္တားဆီးေရးႏွင့္ တိုက္ဖ်က္ေရးစီမံခ်က္တို႔ ကူးေပါင္းပို႔ခ်ေနတဲ့ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြး အႀကံေပး သင္တန္းမ်ားမွာ တက္ေရာက္ဖူးသူမ်ားျဖစ္ၾကပါတယ္။ ကိုယ့္ရပ္ရြာမွာ ေအအိုင္ဒီအက္(စ္)ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးလုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ နိုင္ငံတကာ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ လူးမႈေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ကုလသမဂၢလက္ေအာက္ခံ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွတဆင့္ လည္း ဆက္သြယ္ဆံုးစမ္းေမးျမန္းလို႔ ရနိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ တာခ်ီလိတ္၊က်ိဳင္းထံု၊ျမဝတီ၊ထားဝယ္၊ၿမိတ္၊ ေကာ့ေသာင္းတို႔မွာ ဆိုရင္လည္း ေဝါဗြီးရွင္း (ျမန္မာ)ရဲ႕ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ/ေအအိုင္ဒီအက္(စ္) စီမံခ်က္ ေတြက တဆင့္လည္း ကိုယ္လိုအပ္တဲ့ အကူအညီေတြကိုလည္း ေတာင္ခံနိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ သင့္ေတာ္တဲ့ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြး အႀကံေပးျခင္းလုပ္ငန္းေတြရဲ႕ကူညီပံ့ပိုးမႈမပါပဲနဲ႔ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုးရွိ မရွိကို ေဆးစစ္ၾကတဲ့အခါမွာ ေရာဂါပိုးရွိရင္ ဘယ္လိုဆက္ေနထိုင္သြားသင့္တယ္ဆိုတာမ်ိဳး၊ မရွိရင္လဲ ေရာဂါပိုး မကူးစက္လာေအာင္ ဘယ္လိုဆက္ေနထိုင္သြားသင့္တယ္ ဆိုတာမ်ိဳးေတြကို ဘယ္သူကမွ ေျပာျပမေပးခဲ့ရင္ ကိုယ္ရဲ႕ေဆးစစ္ခ်က္ဟာ အလဟႆျဖစ္သြားနိုင္ပါတယ္။ ေရာဂါမရွိတဲ့သူကလည္း “ငါဘာလုပ္လုပ္ ဘာမွ မျဖစ္နိုင္ပါဘူး၊ဆက္လုပ္ခ်င္ရာလုပ္ေတာ့မယ္လို႔” သေဘာပိုက္သြားနိုင္သလို ေရာဂါရွိသူကလည္း “မထူးပါဘူး မေသခင္ ကိုယ္လုပ္ခ်င္တာလုပ္သြားေတာ့မယ္” ဆိုတဲ့ အေတြးမ်ိဳး ဝင္သြားနိုင္ပါတယ္။ အဲဒီလိုကတဆင့္ တျခားလူေတြဆီကို မလိုလားအပ္တဲ့ ကူးစက္မႈေတြ ျဖစ္သြားနိုင္တာမို႔ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုးရွိမရွိကို ေသြးစစ္ဖို႔ စိတ္ကူးရွိရင္ နီးစပ္ရာ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြး အႀကံေပးဌာနေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္ၿပီးမွစစ္ရင္ ပိုေကာင္းပါတယ္လို႔ အႀကံျပဳခ်င္ပါတယ္။ ပင္လယ္ျပာျပာ -
Posted by
at Labels: , 0 comments

ART ေဆး လိုအပ္သူ ႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာန ပံ့ပိုးရန္ စီစဥ္

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ART ေဆးဝါး လိုအပ္ေနသူ တစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ ရွိသည့္အနက္ က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာန အသုံးစရိတ္ျဖင့္ HIV/AIDS ေဝဒနာရွင္ ႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ ထပ္တိုး၍ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ မတိုင္မီ ေထာက္ပံ့ႏိုင္ရန္ စီမံကိန္း ေရးဆြဲေနေၾကာင္း National AIDS Program ၏ စီမံကိန္း မန္ေနဂ်ာ ေဒါက္တာျမင့္ေရႊက The Voice သို႔ ေျပာၾကားသည္။ ယခု ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ ကုလသမဂၢ အပါအဝင္ ႏိုင္ငံတကာ အစိုးရ မဟုတ္ေသာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား ပူးေပါင္းကာ HIV/AIDS ေဝဒနာရွင္ ရွစ္ေသာင္းေက်ာ္ကို ART ေဆးဝါးမ်ား ပံ့ပိုးေနၿပီ ျဖစ္၍ က်န္ရွိေနေသာ လူနာ ႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ကို ေဆးဝါးမ်ား ထပ္မံ ေထာက္ပံ့ရန္ က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနက အစီအစဥ္ အေသးစိတ္ ေရးဆြဲရျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ART ေဆးဝါး လိုအပ္ေနသူ တစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ ရွိေသာ္လည္း အေၾကာင္း အမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ ေဆးဝါးလက္ခံ ကုသမႈ မခံယူသူမ်ား ရွိေနသည့္အတြက္ တစ္သိန္းေျခာက္ေထာင္ကိုသာ ART ေဆးဝါး ေထာက္ပံ့ရန္ လ်ာထားျခင္း ျဖစ္ၿပီး ART ေဆး လိုအပ္သူ ႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ အတြက္ ပံ့ပိုးႏိုင္ရန္ စီစဥ္ရျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ရွင္းလင္း ေျပာၾကားသည္။ က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာနသည္ ၂၀၁၄-၂၀၁၅ ဘ႑ာႏွစ္က စတင္ၿပီး HIV/AIDS ေဝဒနာရွင္ ၄၀၀ အတြက္ ART ေဆးဝါးမ်ား ပံ့ပိုးခဲ့ရာ လာမည့္ ႏွစ္မ်ားတြင္ ထပ္တိုးေထာက္ပံ့ရန္ ကတိကဝတ္ ျပဳခဲ့သည့္အတြက္ စီမံကိန္း အေသးစိတ္ ေရးဆြဲျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ေဒါက္တာျမင့္ေရႊက ဆိုသည္။ ယခင္က ART ေဆးဝါးကို အကန္႔အသတ္ႏွင့္သာ ရရွိ၍ လူနာအခ်င္းခ်င္း ျပန္လည္ေရာင္းစားမႈမ်ား ရွိခဲ့ေသာေၾကာင့္ National AIDS Program က ေဆးဝါး ပံ့ပိုးလိုက္လွ်င္ လူနာမ်ားအတြက္ ပိုမိုအဆင္ေျပႏိုင္ေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ ေဆးလိုအပ္ခ်က္ မလုံေလာက္သည့္အတြက္ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးျခင္း အစီအစဥ္ပါ တြဲဖက္လုပ္ကိုင္သင့္ေၾကာင္း HIV/AIDS ေဝဒနာရွင္မ်ားကို အိမ္တိုင္ရာေရာက္ လိုက္လံ ေစာင့္ေရွာက္သူတစ္ဦးက The Voice သို႔ ေျပာၾကားသည္။ ယင္းအျပင္ က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာနက ART ေဆးဝါး တိုးျမႇင့္ေထာက္ပံ့မည့္ အစီအစဥ္ေၾကာင့္ ေထာင္စုႏွစ္ ရည္မွန္းခ်က္မ်ား ျပည့္မီရန္ ပိုမိုနီးကပ္ေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း ေဒါက္တာျမင့္ေရႊက ဆိုသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ေဒသတြင္ HIV/AIDS ျဖစ္ပြားႏႈန္း အျမင့္မားဆုံးႏိုင္ငံ စာရင္းဝင္ ျဖစ္သည္။ ရန္ကုန္၊ ေမ ၂ The Voice Weekly
Posted by
at Labels: , 0 comments

ေျခေတာ္ရာရဲ့ ပံုရိပ္

ပ်ိဳ႕အံခ်င္စရာ ေကာင္းတဲ့ စူးအဲ့အဲ့ အနံ႔ဆိုးတစ္ခုဟာ သစ္လြင္ေနဆဲ အေဆာက္အဦ တစ္ခုထဲကေန အန္ထြက္တာလာတယ္။ အေဆာက္အဦအတြင္းမွာေတာ့ အ႐ိုးေပၚအေရတင္ မ်က္တြင္း ေဟာက္ပက္ အသားအေရ မြဲေျခာက္ ေျခာက္နဲ႔ ေသလုေမ်ာပါး လူနာေတြဟာ ျဖဴလြလြ အိပ္ရာခုတင္ေတြထက္မွာ တံုးလံုးပက္လက္ လဲေလ်ာင္းေနၾကတယ္။ မသတီစရာ ျပည္တည္နာေတြဟာ ျမင္မေကာင္း ႐ွဴ႕မေကာင္း ရွိေနေပမဲ့ ဖရာဘတ္နမ္ဖူ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းက သူနာျပဳေတြကေတာ့ ဂ႐ုတစိုက္နဲ႔ ၾကင္ၾကင္နာနာ ျပဳစုေပးေနၾကတယ္။ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ရဲ့ ေျမာက္ဘက္ ကီလိုမီတာ ၁၂၀ (၇၅) မိုင္အကြာ ေလာ့ဘူရီခရိုင္က ေျခေတာ္ရလို႔ အဓိပၸါယ္ရတဲ့ ဖရာဘတ္နမ္ဖူဟာ HIV/AIDS လူနာ ၄၀၀ ေက်ာ္အတြက္ အိုေအစစ္ပါပဲ။ လူနာေတြအတြက္ စားဝတ္ေနေရး လိုအပ္ခ်က္ေတြအျပင္ အခမဲ့ ေဆးကုေပးရာ ေနရာတစ္ခုလည္း ျဖစ္တယ္။ ေတာရိပ္ ေတာင္ရိပ္ သစ္ႀကီး ဝါးႀကီးရိပ္ အာဝါသေတြနဲ႔ ဖံုးလႊမ္းေနတဲ့ ဒီေက်ာင္းကို ၁၉၉၂ ခုႏွစ္မွာ ဗုဒၶဘာသာ ဘုန္းေတာ္ႀကီး တစ္ပါးျဖစ္တဲ့ ထိုင္းလူမ်ိဳး ဆရာေတာ္ ေဒါက္တာ အေလာင္ေကာ့ ဒီခပန္ညိဳ က AIDS ေဝဒနာသည္ေတြကို ေစာင့္ေရွာက္ရာ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ေက်ာင္း ၂၃ေက်ာင္းရွိတဲ့အနက္ ဒီေက်ာင္းတိုက္ကလည္း အပါအဝင္ျဖစ္တယ္။ လူမမာေတြကို ကူညီ ေစာင့္ေရွာက္တာဟာ ထိုင္းလူမ်ိဳး ဓေလ့မွာေတာ့ ဘုန္းႀကီးေတြ ဘုန္းႀကီးေက်င္း ေတြရဲ့ တာဝန္ပဲလို႔ ဆရာေတာက မိန္႔ပါတယ္။ သက္ေတာ္ ၅၀ ရွိၿပီျဖစ္တဲ့ ဆရာေတာ္ဟာ သာသနာ့ ေဘာင္မဝင္ခင္က အင္ဂ်င္နီယာ တစ္ဦးျဖစ္ခဲ့ၿပီး ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံကေန ဘြဲ႔လြန္ခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာ ထံုးစံအရ ပဥၥခံၿပီး ဦးပဥၥင္းငယ္ဘဝမွာ လမ္းေဘး တစ္ေနရာကေန AIDS ေၾကာင့္ ေသခါနီးဆဲဆဲ လူနာတစ္ေယာက္ကို ေတြ႔ခဲ့တယ္။ ဒီလူနာ မေသခင္ လက္ကေလးေတြကို ဆုပ္ကိုင္ကာ အားေပးခဲ့စဥ္ကစလို႔ ဆရာေတာ္ဟာ သာသနာ့ေဘာင္ထဲ ေျခစံုပစ္ဝင္ၿပီး ေရာဂါသည္ေတြအတြက္ စိတ္ေရာကိုယ္ပါ ႏွစ္ၿပီး လုပ္ေဆာင္ေတာ့တယ္။ ဦးပဥၥင္းရဲ့ အလုပ္ကေတာ့ AIDS လူနာေတြကို ေနာက္ဆံုးအခ်ိန္မွာ ေအးေအး ခ်မ္းခ်မး္နဲ႔ ညင္ညင္သာသာနဲ႔ ဘဝကူးေကာင္းေအာင္ လုပ္ေပးတာပါပဲ။ ဒီလူနာေတြဟာ အေႏွးနဲ႔ အျမန္ေသၾက မွာျဖစ္လို႔ အခ်ိဳ႕လူေတြက ဒီအလုပ္ကို အက်ိဳးမရွိဘူးလို႔ ေျပာၾကတယ္။ ဆရာေတာ္က သူ႔ေက်ာင္း ေဆာင္ေလးထဲမွာ ေခတၱခဏ နားေနရင္ မိန္႔ၾကားေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အားလံုးဟာ တစ္ေန႔ ေသၾကမယ့္ သူေတြခ်ည္းပဲေလ။ တကယ္ေတာ့ဒီလူနာေတြကို သနားဂ႐ုနာနဲ႔ ကူညီ ေစာင့္ေရွာက္ သင့္ပါတယ္။ သူတို႔ကို ေက်ာခိုင္းၿပီး ဥေပကၡာ ျပဳမယ္ဆိုရင္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို လူလို႔ ဘယ္ေခၚႏိုင္ ပါေတာ့မလဲ။ ဒီေက်ာင္းတိုက္မွာ လူနာေတြအတြက္ လစဥ္ ဘတ္ေငြ သံုးသန္းေက်ာ္ သံုးစြဲေနရၿပီး ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကို အလွဴရွင္ေတြဆီက ရရွိၿပီး အစိုးရဆီက ၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ထည့္ဝင္ပါတယ္။ အစိုးရက ထည့္ဝင္ လွဴဒါန္း မႈမွာ လူနာ ၆၄ ေယာက္အတြက္ ARV ေဆးပါဝင္ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ေအအာဗီြေဆးဟာ ခႏၶာကိုယ္တြင္း HIV ျပန္႔ပြားႏႈန္းကို ေလ်ာ့ခ်တဲ့ ေဆးပါ။ ေခတ္မီေဆးဝါးေတြအျပင္ လူနာေတြ လက္ခံမယ္ဆိုရင္ တိုင္းရင္းေဆးနဲ႔ပါ ကုသေပးပါတယ္။ လူနာေတြအတြက္ ေဆးကုသမႈမျပင္ အျခား အစီအစဥ္ေတြလည္းရွိပါတယ္။ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြး ပညာေပးမႈေတြ တရားထိုင္ေစတာေတြ ေယာဂ က်င္စဥ္ေတြအျပင္ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွား ေလ့က်င့္ခန္း စတာေတြလည္းရွိတယ္။ လူနာေတြ အေခါင္းသယ္ၿပိဳင္ပြဲ က်င္းပေနၾကပံု ေအရိုးဗစ္ ကစားေနၾကပံု စတဲ့ ဓါတ္ပံုေတြကိုလည္း ေက်ာင္းဝင္ တစ္ေနရာက ျပတိုက္ထဲမွာ ေတြ႔ရတယ္။ အဲဒီ ျပတိုက္ထဲမွာ ေရာဂါပိုးအေၾကာင္း သိမွတ္စရာအျပင္ HIV ရဲ့ ပံုစံကိုလည္း တင္းေတာင္ တစ္ေတာင္းအရြယ္ ျပဳလုပ္ထားၿပီး ျပသထားတယ္။ ဒါတင္မက HIV/AIDS နဲ႔ ပတ္သက္ရာ အင္တာနက္ ဝက္ဆိုက္ ေတြကိုလည္း ေဖၚျပထားတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေဆးကုသမႈ ခံယူၿပီး နလန္ထူလာတဲ့ လူနာေတြအတြက္ ေက်ာင္းဝင္းထဲမွာပဲ အလုပ္အကိုင္ စီစဥ္ေပးတယ္။ ထမင္းခ်က္ သန္႔ရွင္းေရး လံုျခံဳေရး စတဲ့ ေနရာေတြမွာ ထိုက္သင့္တဲ့ လုပ္အားခ ခံစားခြင့္ရွိတယ္။ လူနာ ၂ ေယာက္နဲ႔ စတင္ခဲ့တဲ့ ေျခေတာ္ရာ ေက်ာင္းတုိက္မွာ အခုဆိုရင္ အထူးၾကပ္မတ္ေဆာင္ အပါအဝင္ ေနာက္ထပ္ ကုသေဆာင္ တစ္ခုအျပင္ သစ္သားအိမ္ေလးေတြထဲမွာလည္း လူနာေတြအျပည့္ပါပဲ။ ေရာဂါသည္ တစ္ေသာင္းခန္႔ဟာ ေျခေတာ္ရာ မွာ ခိုလႈံခြင္ရဖို႔ ေစာင့္ဆိုင္း ေနၾကတယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။ ေက်ာင္းဝင္းထဲမွာ လူနာ ၅ ေယာက္ေလာက္ဟာလည္း ေန႔စဥ္ေသဆံုးေနတဲ႔အတြက္ ဆရာေတာက မီးသၿဂိဳဟ္စက္တစ္လံုး ထားရွိပါတယ္။ ေသဆံုးသူေတြရဲ့ အရိုးျပာေတြကို သီးသန္႔ အိတ္ေလးေတြနဲ႔ ထုပ္ၿပီး နာမည္ ေန႔စြဲ ကအစ ေရးမွတ္ထားတယ္။ အမ်ားစုက ေသသြားတဲ့သူတို႔ ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္း ေတြရဲ့ အရိုးျပာကို လာယူဖို႔ လိပ္ျပာ မသန္႔တဲအတြက္ ဥာဏ္ေတာျမင့္ျမင့္ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္ ေရွ႕မွာ စီရရီ ထပ္ထားတဲ့ ျပာအိတ္ေတြဟာ ေတာင္လိုပံုေနပါၿပီ။ ဒါေၾကာင္ ပိုၿပီး ဝန္က်င္းေစတဲ့ အရိုးျပာ သိမ္းတဲ့နည္းကို စဥ္းစားေနရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ျပာေတြကို စနစ္တက် သိမ္းထားတဲ့ အျပင္ သစ္သားအိမ္ေလးနားက ဇီဝျပာတိုက္ မွာ ေဆးစိမ္ထားတဲ့ ႐ုပ္အေလာင္း ၁၃ ေလာင္းကို မွန္ေခါင္းေတြထဲမွာ ထားရွိျပသထားတယ္။ ဒီလုိျပဖို႔အတြက္ လူနာေတြ မေသခင္ကတည္းက ခြင့္ျပဳခ်က္ ရယူထားတာျဖစ္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ရုပ္အေလာင္းေတြရဲ့ ႏုနယ္ပ်ိဳမ်စ္ လွပခဲ့တဲ့ ဓါတ္ပံုေလးေတြကိုပါ ပူးတြဲ ေဖၚျပထားတဲ့အတြက္ ႏႈိင္းယွဥ္ၾကည့္ၿပီး သံေဝဂ ရစရာ ေကာင္းပါတယ္။ မွန္ေခါင္း ထဲက ဝါဖန္႔ဖန္႔ ေဆးရည္ထဲမွာ ေပါေလာ ေပၚေနတဲ့ ကေလးရုပ္အေလာင္း ကို ရင္နာစရာေတြရမွာျဖစ္သလို သန္စြမ္း ထြားက်ိဳင္းခဲ့ပံုရတဲ့ လူႀကီးတစ္ေယာက္ရဲ့ ခႏၶာဟာလည္း HIV တရားကို လက္ေတြ႔ေဟာေနတယ္။ ဆရာေတာ္က တိုင္းတပါးကေန လာေရာက္လိုတဲ့ လူနာေတြဟာ ျပည္ဝင္ခြင့္ ကိစၥေတြကို ေျပလည္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မယ္ဆိုရင္ ဦးပဥၹင္းတို႔က လက္မခံႏိုင္စရာ အေၾကာင္းမရွိပါဘူး လို႔ မိန္႔ၾကားပါတယ္။ ႏိုင္ငံျခားသား AIDS ေဝဒနာသည္ႏွစ္ေယာက္ဟာ ဒီေက်ာင္းတိုက္အတြင္းမွာ လာေရာက္ခိုလႈံရင္ ေရာဂါ ကၽြမ္းေနၿပီ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေသဆံုးသြာတာလည္း ရွိခဲ့ဖူပါတယ္။ ေျခေတာ္ရာ ေက်ာင္းဝင္းထဲက လမ္းခ်ိဳးေလး တစ္ေနရာမွာ ေရာဂါသည္ေတြ မခ်ိမဆန္႔ ခံစားရပံုေတြကို ေက်ာက္သားနဲ႔ ပံုေဖၚထားတာ ေတြ႔ရတဲ့အခါ လူသားအားလံုး HIV ကေန ကင္းေဝး ေလစလိုတဲ့ ဆႏၵပိုလို႔ ျပင္းျပ လာမိပါတယ္။ ေအးျမခ်မ္း ၏ ကမၻာႀကီးကို ေဆးကုေပးပါ စာအုပ္မွ ကူးယူပါသည္။
Posted by
at Labels: , 0 comments

ျမန္မာ HIV ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္က ကေလးကို ကူးစက္နႈန္း ျမင့္မားေန

HIV ေရာဂါပိုး ရိွတဲ့ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္ကေန သူ႕ရဲ႕ကေလးကို အဲဒီ ဗိုင္းရပ္ ကူးစက္နႈန္းက ၁၃ ရာခိုင္နႈန္းထိ ျမင့္တက္ ေနပါတယ္။ UNICEF နဲ႔ ျမန္မာ က်န္းမာေရးဝန္ၾကီး ဌာနတို႔ ရန္ကုန္က ေဆးရံု ၄ ခုမွာ စစ္တမ္း ေကာက္ခဲ့ျပီး HIV ေရာဂါပိုးရိွတဲ့ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္ ၁၀၀ မွာ သူတို႔ရဲ႕ ေမြးကင္းစ ကေလး ၁၃ ဦးကို ေရာဂါပိုး ကူးတာကို ေတြ႕ရိွ ၾကပါတယ္။ HIV/AIDS ကာကြယ္ ေလ်ာ့ခ်ေရး ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ေဒါက္တာ စစ္နိုင္က တိုးတက္တဲ့ နိုင္ငံျခားနိုင္ငံေတြမွာ အဲဒီလို ေရာဂါပိုးရိွ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္ကေန ကေလးကို ကူးစက္တဲ့နႈန္းက ၁ ရာခိုင္နႈန္း ေအာက္သာ ရိွတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ေအအာဗီြ ကာကြယ္ေဆး မလံုေလာက္တာနဲ႔ သေႏၶသား တားဆီးေရး က်န္းမာေရးပညာ မသိမႈေတြက အဓိက အေၾကာင္းရင္းေတြပဲလို႔လည္း သူကေျပာပါတယ္။ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ HIV ေရာဂါပိုးရိွတဲ့သူ ၂ သိန္းခဲြ ေလာက္ရိွေနျပီး အဲဒီသူေတြထဲမွာ ေအအာဗီြေဆးဝါး လိုေနတဲ့သူက တ၀က္ေလာက္ရိွတာမို႔လူ ၁ သိန္းေက်ာ္က ေဆးဝါး သံုးစဲြဖို႔ လိုပါတယ္။ အခုအခိ်န္ မွာေတာ့ လူ ၄ ေသာင္းေလာက္သာ ေအအာဗီြ ေဆးဝါး ရေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ BBC
Posted by
at Labels: , 0 comments

HIV ပိုးရွိသူ မိဘမဲ့ ဆယ္တန္း ေက်ာင္းသူ ႏွစ္ဦး ဝိုင္းက်ဴရွင္မွ ထုတ္ပယ္ခံရ

အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ ေပါ့စတစ္ (HIV Positive) ၁ဝ တန္းေက်ာင္းသူႏွစ္ဦးအား ဝိုင္းက်ဴရွင္ဆရာမကက်ဴရွင္ လာေရာက္မတက္ရန္ ေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း National NGOs Network မွ တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးက ေျပာသည္။ ''HIV Positive ျဖစ္ေနတဲ့ ေက်ာင္းသူႏွစ္ဦးကို သူတုိ႔ ဝိုင္းက်ဴ ရွင္ဆရာမက လာမတက္ဖို႔ ေျပာခဲ့တယ္။ သူတုိ႔က မိဘမဲ့ေတြလည္း ျဖစ္တယ္။ အမွန္ေတာ့ ဒါဟာ ပညာေပးအစီအစဥ္ေတြ၊ ကာကြယ္ ေရးအစီ အစဥ္ေတြ ေပးေနတယ္ ဆုိေပမယ့္လည္းအားနည္းေနေသး တယ္လို႔ပဲ ေျပာရမယ္'' ဟု National NGOs Network မွ ကိုစိုးမုိး ေအာင္က ေျပာသည္။ လား႐ိႈးၿမိဳ႕၌ အိတ္ခ်္အုိင္ဗီ၊ ေအအုိင္ဒီအက္စ္ ကူညီေစာင့္ ေရွာက္ေရးလုပ္ ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ ေနေသာ National NGOs Network အဖဲြ႕၏ေျပာျပခ်က္အရအျခား ေက်ာင္းသူမ်ားအား ကူးမည္ကို စိုးရိမ္၍ဟု က်ဴရွင္ ဆရာမ က အ ေၾကာင္းျပကာ ထုတ္ပယ္လိုက္ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ အိတ္ခ်္အုိင္ဗီ ေဝဒနာသည္ မ်ားကို ခဲြျခားဆက္ဆံျခင္းမ်ားရိွေန၍ ၄င္းတုိ႔အတြက္ကာကြယ္ေပးႏုိင္မည့္ မူတစ္ခု လိုအပ္ေနေၾကာင္း HIV/AIDS ေဝဒနာသည္မ်ားအား ကူညီ ေပးေနသည့္ အဖဲြ႕အစည္းမ်ားက ေျပာ သည္။ ''လူေတြက အိတ္ခ်္အိုင္ဗီေရာ ဂါျဖစ္ေနတယ္ဆုိတဲ့သူေတြကို သူတုိ႔ က ႏွိမ္ခ်င္ၾကတယ္။ ဒါဟာလည္း တစ္နည္းအားျဖင့္ တစ္ႏုိင္ငံလံုးကုိ ပညာေပးေတြလုပ္ေနေပမယ့္လည္း မထိေရာက္ေသးဘူးလို႔ေျပာ လို႔ရ တယ္''ဟု Phoenix Association မွကိုသီဟႀကိဳင္က ေျပာသည္။ ယင္းသို႔ ခဲြျခားႏွိမ္ခ်ဆက္ဆံ ျခင္းသည္ ျပႆနာ တစ္ရပ္ျဖစ္ သည္ကို လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းအတြင္း က်ယ္ က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ သိရိွရန္လိုအပ္ ေၾကာင္း ၄င္းက ဆက္ေျပာသည္။ ယခုႏွစ္ ႏုိင္ငံတကာ AIDS ညီလာခံ တြင္ လည္း NLD ပါတီ ေခါင္းေဆာင္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ က ''ျမန္မာႏုိင္ငံမွာရိွတဲ့ ရြာအဆင့္ ျဖစ္ပါေစ။ ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္ ျဖစ္ပါေစ။ က်ယ္ျပန္႔တဲ့အဆင့္ျဖစ္ပါေစ၊ ကြၽန္မ တုိ႔ လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းရဲ႕ တံုု႔ျပန္မႈ ဟာ ဘယ္ေလာက္အေရး ႀကီးအေရး ပါလဲဆုိတာ သတိျပဳမိလာၾကဖို႔ လို အပ္ပါတယ္'' ဟု ေျပာခဲ့သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ အတြင္းတြင္ HIV/AID ေရာဂါႏွင့္ ပတ္သက္၍ လူထု အေနျဖင့္ တကယ္တမ္းသိနားလည္ မႈ လိုအပ္ေနေသးေၾကာင္း အဆုိပါ ညီလာခံ တြင္ပင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစု ၾကည္က ဆက္ေျပာသည္။ ''တျခားေန ရာေတြမွာတင္ မဟုတ္ဘူး။ က်န္းမာေရးဝန္ေဆာင္မႈ ေပးေန တဲ့ ေဆး႐ုံ၊ ေဆးခန္းေတြ မွာေတာင္ ဒီလူေတြ ကို ျပဳစု၊ ကုသရတာ အလုပ္႐ႈပ္တယ္ဆုိၿပီး ျမင္ၾကတယ္။ ေၾကာက္စရာလို႔ ျမင္ၾကတာေတြ ရိွတယ္။ ဒီေတာ့ ဒီလို လူမ်ဳိးေတြအတြက္ ရွင္းလင္းထိ ေရာက္တဲ့မူတစ္ခုသာ ရိွလာရင္၊ ေဆး႐ံု၊ ေဆးခန္းေတြေတာ့ အဓိ ကေပါ့၊ ခဲြျခားဆက္ဆံခဲ့ရင္ တုိင္ ႏိုင္တယ္ဆုိတာမ်ဳိးေလးေတာ့ ျဖစ္ ေစခ်င္တယ္။ ဒါမွ ခဲြျခားတာေလ်ာ့ သြားႏုိင္တယ္'' ဟု Phoenix Association မွ ကိုသီဟႀကိဳင္က ေျပာသည္။ ခ်စ္ဆုေဆြ
Posted by
at Labels: , 0 comments

ခုခံအား က်ဆင္းမႈေရာဂါ အတြက္ ေအအာဗီြေဆး အသုံးျပဳနည္း

ခုခံအား က်ဆင္းမႈေရာဂါ အတြက္ ေအအာဗီြေဆး အသုံးျပဳနည္း ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါဟာ ကမၻာေပၚမွာ ၁၉၈၁ ခုႏွစ္က စတင္ ေပၚေပါက္ခဲ့ရာ ၃၂ ႏွစ္ ရွိၿပီျဖစ္တယ္။ ယခုေခတ္ ဒီအင္ေအစမ္းသပ္နည္းနဲ႔ ေလ့လာခဲ့ရာမွာ အာဂ်င္တီနား ႏိုင္ငံတြင္ ၁၉၅၄ ခုႏွစ္တြင္ ေသဆံုး ခဲ့ေသာလူနာ တစ္ဦးမွာ HIV ဗီဇပါဝင္တာ ေတြ႕ရလို႔သည္ ထက္မကေစာစြာ ကူးစက္ႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔ ယံုၾကည္ ထားၾကတယ္။ ''ကုရာနတိၴေဆးမရွိ'' ေရာဂါကေန AIDS ေရာဂါ ကုသေဆး (antiretroviral Drug (Anv)) ေပၚလာၿပီး ေသဆံုးမႈကို ၈ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းမွ ၉ဝ ရာခိုင္ႏႈန္း အထိ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္လာတယ္။ အသက္ ဆန္႔ထုတ္ႏိုင္တယ္။ ေအအာဗြီေဆး ပံုမွန္ မွီဝဲရင္ ပံုမွန္ လူတစ္ေယာက္လို ေနႏိုင္၊ သြားလာႏိုင္၊ အလုပ္လုပ္ႏိုင္လုိ႔ သက္တမ္းေစ့ ေနရမွာျဖစ္တယ္။ ေအအာဗီြ ေဆးမေသာက္ခင္ ေဆးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သိသင့္တာေတြ တင္ျပလိုက္ပါတယ္။ ေအအာဗြီေဆးကို လိုအပ္မွ မွီဝဲရမယ္ ''ခႏၶာကိုယ္မွာ ပိုးရွိေနၿပီ'' သိ႐ံုနဲ႔ ေဆးေပးရန္မလိုပါ။ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ခုခံအားက်ဆင္းမွသာ အျခား ကူးစက္ေရာဂါမ်ား ဝင္ေရာက္ၿပီး ေသဆံုးၾက ရတယ္။ ေအအာဗြီ ေဆးမွီဝဲဖို႔လို၊ မလို လူနာအေျခအေနနဲ႔ (Du Count) ေခၚ ေသြးတြင္း ေသြးျဖဴဥ တစ္မ်ဳိးရဲ႕ အေရတြက္ေပၚမွာ မူတည္ၿပီး ဆံုးျဖတ္ရတယ္။ စီဒီဖို႔ (၂ဝဝ) ထက္နည္းသူမ်ားသာ ေအအာဗြီေသာက္ဖို႔ မလိုဘဲ သံုးလ သို႔မဟုတ္ ေျခာက္လတစ္ခါ မိမိကိုယ္ခံ စြမ္းအားကို သိရွိရန္ ျပန္စစ္ဖို႔လိုတယ္။ ေအအာဗြီေဆးကို မလိုဘဲ ေစာစီးစြာသံုးရင္ ေဆးယဥ္ပါးမႈ ျဖစ္လာေစတယ္။ ေအအာဗြီရဲ႕ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ဳိးျဖစ္တဲ့ အသည္းေရာင္ျခင္း၊ ေက်ာက္ကပ္ ထိခိုက္ျခင္းနဲ႔ ႐ိုးတြင္းျခင္ဆီ အားနည္းျခင္းတို႔ ျဖစ္လာႏိုင္ရာ ဆရာဝန္ရဲ႕ ႀကီးၾကပ္မႈေအာက္မွာ ေသာက္သင့္တယ္။ ေအအာဗြီကို ယဥ္ပါးလာရင္ ဘယ္ေဆးမွ မတိုးတဲ့ ခုခံအား က်ဆင္းမႈ ေရာဂါျဖစ္လာမယ္။ မလိုအပ္ဘဲ ေငြကုန္မ်ားမယ္။ ဒါေၾကာင့္ကူးစက္ၿပီး ဆဲလ္ အေရအတြက္ နည္းမွ ၈ ႏွစ္ သို႔မဟုတ္ ၁ဝ ႏွစ္ၾကာမွ ေသာက္ဖို႔ လိုတယ္။ ေဆးဝါး သံုးစြဲမႈက်လို႔ ေဆးေလွ်ာ့ ေသာက္မိရင္ စနစ္တက် ျပန္လည္မွီဝဲဖို႔လိုမယ္။ ေဆးကို ေနာက္က်မွမွီဝဲရင္ ကိုယ္ခံစြမ္းအား ျပန္တက္ဖို႔ ခက္ခဲမယ္။ အျခားကူးစက္ ေရာဂါ တစ္မ်ဳိးနဲ႔တြဲလို႔ ေအအာဗြီေဆးမ်ား ေသာက္သံုးရင္ ပိုမို ေနာက္က်တတ္တယ္။ ေဆးဝါးရဲ႕ ဆိုးက်ဳိးပိုခံစား ရတယ္။ သက္တမ္းကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဆြဲဆန္႔ဖို႔ ခက္ခဲလာတယ္။ ေအအာဗြီေဆးကို တစ္သက္လံုး ေသာက္သံုးရမွာျဖစ္တယ္။ ရပ္လိုက္ရင္ ကိုယ္ခံအား ျပန္က် ၿပီး ေရာဂါစံုလာတတ္တယ္။ ေအအာဗြီေဆးကို မိမိ သေဘာနဲ႔ ဝယ္ယူ မသံုးစြဲသင့္ပါ။ လိုအပ္ပါက ေသြးစစ္၊ ဓာတ္မွန္႐ိုက္လုပ္ပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ေအအာဗြီ ေဆးဝါးမ်ားမွာ ေသာက္ေဆးမ်ားသာရွိတယ္။ ထိုးေဆးမရွိေသးပါ။ ထိုးေဆးကို ေန႔တုိင္း ထိုးရၿပီး ေအအာဗြီစားေဆး မတိုးတဲ့ လူနာမ်ား သံုးစြဲၾကတယ္။ ေအအာဗြီေဆးကို ေန႔စဥ္မပ်က္မကြက္ ပံုမွန္ေသာက္ သံုးဖို႔လိုတယ္။ နံနက္တစ္ႀကိမ္၊ ညတစ္ႀကိမ္ေသာက္သံုး ရတယ္။ အစာနဲ႔ ေဝးေဝးေသာက္ရမယ္။ အရက္၊ မူးယစ္ေဆးနဲ႔ ေရာမေသာက္ရ။ အာနိသင္ မရွိျဖစ္တယ္။ ေအအာဗြီေဆးကို သတ္မွတ္အႀကိမ္ အေရအတြက္ အတုိင္း ေသာက္ရမယ္။ ဆိုလိုတာက မနက္၊ ညေသာက္ဆိုရင္ ႏွစ္ႀကိမ္ မီေအာင္ ေသာက္ရမယ္။ ေလွ်ာ့ေသာက္ျခင္းကေန ေဆးယဥ္ပါးလာကာ ေဆးမတိုးတဲ့အထိ ျဖစ္တတ္တယ္။ ေအအာဗြီေဆးကို ေဆးဖက္ဝင္ အပင္မ်ားနဲ႔ တြဲဖက္ မစားသင့္ပါ။ ေအအာ ဗြီတစ္ခုတည္း ေသာက္သင့္တယ္။ အားေဆးလည္း တြဲမေသာက္သင့္ သလို အစာနဲ႔လည္း မနီးရပါ။ ေအအာဗီြ ေသာက္သူမ်ား ေဆးစစ္ျခင္းႏွင့္ ဆရာဝန္ အႀကံဥာဏ္ ရယူျခင္းမ်ား ႏွစ္စဥ္ လုပ္သင့္တယ္။ ျမဝတီ
Posted by
at Labels: , 0 comments

ေအအာဗီြဂယက္

HIV ပိုးက လူသားေတြရဲ့ အသက္အိုးအိမ္ စည္းစိမ္ေတြကို လုယက္ယူငင္လာတဲ့အခါ ေဆးသိပၸံ ပညာရွင္ေတြကလည္း ဘဝေတြကို ကယ္တင္ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းလာၾကပါတယ္။ သူတို႔ စြမ္းေဆာင္မႈရဲ့ အသီး အပြင့္တစ္ခုကေတာ့ ေအအာဗီြ (ARV Anti Retroviral) ဆိုတဲ့ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ခုခံေဆးကို ရွာေတြ႔ျခင္း ပါပဲ။ ဒီေဆးဟာ ဗိုင္းရပ္ကို ေသေအာင္မသတ္ႏိုင္ေပမဲ့ ဗိုင္းရပ္ျပန္ပြားႏႈန္းကို ေႏွးေကြးေစၿပီး ေရာဂါ ကူးစက္ခံရသူေတြရဲ့ သက္တမ္းကို ဆြဲဆန္႔ေပးႏုိင္ပါတယ္။ ေအအာဗီြ မေပၚခင္ကေတာ့ ေအဇက္တီ (AZT) ဆိုတဲ့ေဆးကို သံုးခဲ့ၾကပါတယ္။ ေအအာဗီြဟာ တကယ္ပဲ ထိေရာက္မႈရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေဈးႏႈန္းကေတာ့ အဆမတန္ကို ႀကီးလြန္းတယ္လို႔ Ms Jiew Premchaipron က ေျပာပါတယ္။ Jiew က အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ရွိသူေတြ အေနနဲ႔တကြ မိသားစုေတြကို ကူညီ ေထာက္ပံ့ေပးေနတဲ့ ထိုင္းႏိုင္ငံ ACCESS Foundation ကျဖစ္ပါတယ္။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြကို ဟန္႔တားရာမွာ ေအအာဗီြရဲ့ ထိေရာက္မႈကို သိေပမဲ့ ကမၻာအဝန္း ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရသူ ၃၈ သန္းမွာေဆးကို လက္လွမ္းမွီႏိုင္တဲ့သူ အင္မတန္ရွားပါတယ္။ နာမည္ႀကီး ေဆးကုမၸဏီ ေတြကေန မွတ္ပံုတင္ထားတဲ့ေဆး (Brandname druge) ေတြဟာ ေဈးျမင့္လြန္း တာေၾကာင့္ အနာသိ ေဆးရွိေပမဲ့ ပိုက္ဆံမရွိေတာ့ ေသမင္းကို လည္စင္းေပးၾကရပါတယ္။ ေဆးရွိပါလ်က္ႏွင့္ ေဆးမကုႏိုင္တာမ်ိဳး မျဖစ္ရေအာင္ ႏြမ္းပါးတဲ့ ႏိုင္ငံေတြကပါ ေဆးကို လက္လွမ္းမီ ႏိုင္ေအာင္ ေဈးႏႈန္းကို ေလ်ာ့ခ်ေပးရမယ္လို႔ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ တိုက္ဖ်က္ေရး လႈပ္ရွားသူေတြက ေျပာလာၾကပါတယ္။ ဒီအခါမွာ ေဆးကုမၸဏီႀကီးေတြက သူတို႔မွာ မူပိုင္ခြင့္ (patent) ေတြနဲ႔ သုေတသန လုပ္ငန္းေတြအတြက္ ေငြ အေျမာက္အမ်ား ကုန္က်ခံထားရတာေၾကာင့္ ေဈးေလ်ာ့ဖို႔ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးလို႔ ဆိုလာၾကပါတယ္။ ဒီလို ပရဟိတသမားေတြနဲ႔ စီးပြားေရးသမားေတြၾကားက ပဋိပကၡကို ေျပလည္ေစတဲ့ နည္းလမ္းကေတာ့ ေဈးသက္သာတဲ့ generic drugs (အမ်ိဳးအစားတူ နာမည္တူ ေဆးဝါးေတြ) ထုတ္လုပ္ခြင့္ ျပဳလိုက္ျခင္းပါပဲ။ သက္ဆိုင္ရာ အစိုးရရဲ့ ေဆးဝါး စက္ရံုကေန ေဆးကုမၸဏီႀကီးေတြက ေပးတဲ့ ေဖၚစပ္နည္းနဲ႔ ထြက္လာတဲ့ generic drugs ေတြဟာ အျပည္ျပည္ ဆိုင္ရာ စံခ်ိန္စံညႊန္းနဲ႔ ကိုက္ညီမႈ ရွိ၊ မရွိ ဆိုတာကိုေတာ့ အေထာက္အထား ခိုင္ခိုင္လံုလံု မရွိေသးပါဘူး။ လက္ရွိေဈးႏႈန္းအရ generic drugs တစ္လစာကို ေဒၚလာ ၃၀ခန္႔ရွိၿပီး ဒါဟာ brand-name drugs ေတြရဲ့ ေဈးထက္ ေလးဆ ကေန ဆယ္ဆအထိ သက္သာတာျဖစ္ပါတယ္။ ေဆး တစ္ေတာင့္ခ်င္း အေနနဲ႔ ဘတ္ ၂၅၀နဲ႔ ဘတ္ ၅၀ အသီးသီး ရွိတဲ့အတြက္ ေဈးကြာလွပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အေနနဲ႔ ေဈးႏႈန္းကို ဘယ္ေလာက္ပဲ ေလ်ာ့ခ်ပါေစ မတတ္ႏိုင္တဲ့ သူေတြ ရွိေသးတယ္လို႔ Mr Amal Naj က ေျပာပါတယ္။ Mr Amal Naj ဟာ ကမၻာ့ အႀကီးဆံုး ေဆးဝါး ထုတ္လုပ္တဲ့ ကုမၸဏီ ဖိုင္ဇာ (Pfizer) ရဲ့ ထိုင္းႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ဌာေန မန္ေနဂ်ာ တစ္ဦးျဖစ္ပါတယ္။ သူက “တာဝန္မကင္းတဲ့ ေဆးကုမၸဏီေတြက ဒီလိုေဆးေတြကို အလကားေပးသင့္တာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ဒါဟာ ေဆးကုမၸဏီေတြရဲ့ တာဝန္သာမက လူ႔အသိုင္းအဝန္းတစ္ခုလံုးမွာလည္း တာဝန္ရွိတယ္” လို႔ ဆက္ေျပာပါတယ္။ “တကယ္လိုအပ္တဲ့ လူေတြဆီ ေဆးေတြ ဘာလို႔ မေရာက္ႏိုင္တာလဲလို႔ ေမးရင္ ေဆးေဈးႏႈန္း ေလ်ာ့ခ်ေပမဲ့ သယ္ယူ ပို႔ေဆာင္ေရး စရိတ္ေတြ သိုေလွာင္ေရး စရိတ္ေတြက ရွိေနေသတယ္ လို႔လည္း ေျပာသြားပါေသးတယ္။ ထိုင္းအစိုးရရဲ့ ေဆးဝါး စက္ရံုကေန ၂၀၀၆ ခုႏွစ္မွာ လူေျခာက္ေသာင္းစာ ေဆးေတြ ထုတ္လုပ္ႏိုင္ၿပီလို႔ Dr Itsaraet Gosriwatana ကေျပာပါတယ္။ သူဟာ အစိုးရ ေဆးဝါးဆိုင္ရာ အသင္း ဂ်ီပီအို (GPO Government Pharmaceutical Pharmaceutical Organization) က အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အေရာင္း မန္ေနဂ်ာျဖစ္ပါတယ္။ လူေျခာက္ေသာင္းစာ ထြက္ရွိလာတဲ့ ေဆးဝါးေတြအနက္ ငါးေသာင္းစာကို ျပည္တြင္းမွာ သံုးမွာျဖစ္ၿပီး တစ္ေသာင္းစာကိုေတာ့ ျပည္ပကို တင္ပို႔မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေဆးေတြဟာ စံခ်ိန္ စံညႊန္း အျပည့္အဝေတာ့ မဟုတ္ေသးပါဘူး။ ထိုင္းမွာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြရွိသူး ေျခာက္သိန္းေက်ာ္ရွိၿပီး လက္ရွိအေျခအေနမွာ တစ္သိန္းေက်ာ္ဟာ ေဆးဝါး လိုအပ္ေနတယ္ဆိုတာ သိရပါတယ္။ ကိုယ္တြင္း ခုခံအားတိုင္းတာမႈ CD4 Count ၂၀၀ ထက္ နည္းတဲ့ သူေတြကို ဆရာဝန္ေတြက ေအအာဗီြေဆး ေပးဖို႔ ညႊန္ၾကားထားပါတယ္။ CD4 Count မ်ားေနရင္ ေဆးေသာက္ေပမဲ့ အက်ိဳးမထူးဘူးလို႔ သိရပါတယ္။ ထိုင္းအစိုးရရဲ့ ဒုတိယေျမာက္ ေဆးဝါးစက္ရံု တည္ေဆာက္ၿပီးသြားတဲ့အခါမွာ ေဆးထုတ္အင္အား ၁၃၀,၀၀၀ ထိျမင့္တက္လာမွာ ျဖစ္ၿပီး ၂၀၀၆ ခုႏွစ္အတြင္း သံုးသိန္းအထိ ထုတ္ဖို႔ စီစဥ္ထားပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ကို ျပည္ပ ပို႔မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လအတြင္းက ျမန္မာ ျပည္သူ ျပည္သားေတြအတြက္ ေဆးဝါး ၂၀၀ ကို ထိုင္းအစိုးရက တရားဝင္ေပးအပ္ခဲ့ၿပီး ၂၀၀၄ ခုႏွစ္အကုန္မွာ ကေမၻာဒီးယား၊ လာအို သို႔မဟုတ္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ လူတစ္ေသာင္းစာ ေဆးအလံုအေလာက္ ျဖန္႔ခ်ီေပးမယ္လို႔ Dr Itsaraet Gosriwatana ကေျပာပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ထိုင္းလူမ်ိဳး ငါးေသာင္းအတြက္လည္း ရရွိမွာျဖစ္ပါတယ္။ ထိုင္းဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Thalsin Shinawatra က ဘန္ေကာက္မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ AIDS ညီလာခံမွာ ထိုင္းႏိုင္ငံအတြင္း ေအအာဗီြေဆး လိုသူတိုင္း ေဆးရေစရမယ္လို႔ ကတိေပးသြားပါတယ္။ “မူဝါဒ ေကာင္းကေတာ့ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မူကေတာ့ မူပါပဲ၊ တကယ္လုပ္ေဆာင္မွ မဟုတ္တာ။ မူဝါဒ ကေန လက္ေတြ႔လုပ္ေဆာင္ခ်က္အျဖစ္ ဘယ္လို အေကာင္အထည္ ေဖၚမယ္ဆိုတာကေတာ့ ေမးခြန္း တစ္ရပ္အျဖစ္ ရွိေနဆဲပါပဲ” လို႔ Ms Jiew က ေျပာသြားပါတယ္။ သူက ဆက္ၿပီး “လက္ရွိ ေဆးေပါက္ ေဈးဟာ ထိုင္းလူမ်ိဳးေတြအတြက္ ေဈးႀကီးေနေသးတယ္” လို႔ေျပာပါတယ္။ ႏိုင္ငံျခား ကုမၸဏီႀကီးေတြက ေတာင္းတဲ့ ေဈးအတိုင္း ေပးရမယ္ဆိုရင္ လူတစ္ေယာက္စာအတြက္ တစ္ႏွစ္ကို ေဒၚလာ ၁၂၀၀ ကုန္က်မွာျဖစ္တယ္။ တစ္ေန႔ဝင္ေငြ တစ္ေဒၚလာခန္႔နဲ႔ ပ်မ္းမွ်လစာေငြ ေဒၚလာ ၄၀ကေန ၅၀ၾကားရတဲ့ ကေမၻာဒီးယား ေတြအတြက္လည္း ေဆးဝယ္ေသာက္ဖို႔ မတတ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဗီယက္နမ္ဟာ သံုးႏွစ္ကာလအတြင္းမွာ generic drug ေတြထုတ္လုပ္ႏိုင္ဖို႔ ရည္မွန္းထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ပထမဆံုး အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံျခား ကုမၸဏီေတြရဲ့ မွတ္ပံုတင္ဖို႔ ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေျပလည္ေအာင္ ညွိႏႈိုင္းရဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ တိုက္ဖ်က္ေရး လွံဳ႕ေဆာ္သူေတြက အၿမဲတမ္း ေဈးႏႈန္းနဲ႔ မွတ္ပံုတင္ခြင့္ကိုပဲ ဦးတည္ ေျပာေနၾကေတာ့တာပဲလို႔ Amal Naj ကျပစ္တင္ ေဝဖန္ပါတယ္။ ရန္သူ အစစ္က ေဈးႏႈန္းမဟုတ္ဘူး တကယ့္ရန္သူ အစစ္က ဗိုင္းရပ္စ္ ပဲလို႔ သူက ေျပာပါတယ္။ ပိုင္ဇာ Pfizer အေနနဲ႔ ေဆးသစ္တစ္မ်ိဳး ေဈးကြက္ေရာက္လာေအာင္ ေဒၚလာသန္း ၅၀၀ ကေန ၈၀၀အထိ ရင္းႏွီးျမွပ္ႏွံရတယ္။ ဒီလို ကုန္က်စရိတ္ေတြ ကာမိၿပီး အျမတ္လည္း ရဦးမွျဖစ္မယ္။ ဒါမွ ေနာက္ထပ္ေဆးေတြ ထုတ္ဖို႔အတြက္ သုေတသန လုပ္ငန္းေတြမွာျပန္ၿပီး ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံရဦးမယ္။ အခု လက္ရွိသံုးေနတဲ့ေဆးဟာ လာမယ့္ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္းသာ သံုးႏိုင္မွာျဖစ္ၿပီး ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ေဆးဝါးခံႏိုင္ရည္အားဟာ ငါးႏွစ္ေနရင္ ေပၚလာႏိုင္လို႔ အခ်ိန္မွီ ေဆးသစ္ထုတ္ဖို႔ လိုတယ္လို႔ Amal Naj က ရွင္းျပ သြားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္သူက “ဘယ္ႏိုင္ငံ အစိုးရမဆို ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ့ေဆးကို လိုတယ္ဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဆီ လာၿပီး ေျပာလွည့္ပါ” လို႔ ဖတ္ေခၚသြားပါတယ္။ “- ကမၻာႀကီးကို ေဆးကုေပးပါ” စာအုပ္မွ ကူးယူေဖၚျပထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္္။ အခက္အခဲ အမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ စာေရးသူထံမွ ခြင့္ျပဳခ်က္ရယူျခင္း မရွိပဲ ကူးယူေဖၚျပသည္ကို နားလည္္ ေပးေစလိုပါသည္။
Posted by
at Labels: , 0 comments

လမ္းေၾကာင္း ၄ ခုကေန HIV ကူးစက္သူ အေရအတြက္ တိုးေနဆဲ

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီေရာဂါပိုး ရွိသူမ်ားျဖင့္ လမ္းေၾကာင္း ၄ ခုကေန အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ ကူးစက္မႈနႈန္း တိုးေနဆဲ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။ “အိက္ခ်္အိုင္ဗီြေရာဂါပိုးက ေရာဂါပိုး ရွိသူေတြနဲ႔ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံျခင္း၊ ေရာဂါပိုး ရွိသူ၏ ေသြးသြင္းမိျခင္း၊ မူးယစ္ေဆး အေၾကာအတြင္း ထိုးသြင္းျခင္းႏွင့္ ေရာဂါပိုး ရွိသူ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္ထံမွ သားသမီးထံ ကူးစက္ျခင္းစတဲ့ လမ္းေၾကာင္း ၄-ခုက ကူးစက္တာ မ်ားပါတယ္။” ဟု အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ ေရာဂါ ပိုးႏွင့္ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါ ကာကြယ္ တိုက္ဖ်က္ေရးႏွင့္ ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ မႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ေနေသာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူမႈေရး အဖဲြ႕အစည္းတစ္ခု၏ အမည္မေဖာ္လိုသူ မန္ေနဂ်ာ တစ္ဦးက ေျပာသည္။ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံျခင္း၊ ေရာဂါပိုး ရွိသူ၏ ေသြးသြင္းမိျခင္း၊ မူးယစ္ေဆး အေၾကာအတြင္း ထိုးသြင္းျခင္းႏွင့္ ေရာဂါပိုး ရွိသူ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္ထံမွ သားသမီးထံ ကူးစက္ျခင္း စတဲ့ လမ္းေၾကာင္း ၄-ခုကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔ အတြက္ ခက္ခဲျခင္းကလည္း ေရာဂါ ကူးစက္မႈႏႈန္းကို တက္လာခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။ “ေငြေၾကးအတြက္ လိင္ဆက္ဆံေနသူေတြ၊ အမ်ိဳးသားခ်င္း လိင္တူ ဆက္ဆံသူေတြ၊ အရြယ္မတိုင္မီ လိင္ဆက္ဆံမႈေတြ၊ တရားဝင္ လက္ထပ္ ထိမ္းျမားျခင္း မရွိဘဲ လိင္ဆက္ဆံမႈေတြ၊ လိင္အေပ်ာ္အပါး လိုက္စားသူေတြ၊ မိမိမွာေငြေၾကးေပါ မ်ားတာကို အခြင့္အေရး ယူၿပီး သားပ်ိဳ သမီးပ်ိဳေတြကို ေငြနဲ႔ ဖ်ားေယာင္းၿပီး ဖ်က္ဆီးသူေတြ မ်ားလာတာ၊ အိမ္ေထာင္ရွင္ေတြေရာ၊ အိမ္ေထာင္ မရွိေသးသူေတြပါ စည္းမဲ့ကမ္းမဲ့ လိင္တူ လိင္တူျခင္း လိင္ဆက္ဆံေဖာ္ မ်ားလာၾကေတာ့ အခုနကေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ ေရာဂါပိုး ကူးစက္ရာ လမ္းေၾကာင္းေတြထဲက ဘယ္လို ကူးမလဲ ဆိုတာ ေျပာရခက္ပါတယ္၊” ဟု အဆိုပါ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူမႈေရးအဖဲြ႕အစည္း မန္ေနဂ်ာက ေျပာသည္။ Myanmar Positive Group ၏ ေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားအရ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တစ္ေန႔လ်င္ ပ်မ္းမွ် လူ ၂၃ ဦးခန္႔ ကူးစက္ေနေၾကာင္း အမ်ိဳးသမီးမ်ား ကြန္ယက္မွ အႀကံေပး ေဒၚစုစုလႈိင္က ျမန္မာ သံေတာ္ဆင့္ သို႔ ေျပာၾကား ခဲ့ေၾကာင္း သိရွိရသည္။ “အင္း၊ ဆက္သြယ္ေရး နည္းပညာနဲ႔ ေျဖေဖ်ာ္ေရး လႊင့္တင္မႈ နည္းပညာေတြ တိုးတက္လာတဲ့ အခါ၊ ေရာဂါ ကူးစက္ေစမဲ့ အရာေတြက လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ကူးလူးခြင့္မွာ တိုးတက္လာေပမယ့္။ ကူးစက္မႈကို တိုက္ဖ်က္ေပးမယ့္ အျပဳအမူေတြက လိုက္ေလ်ာညီေထြ တက္မလာရင္ တိုးတက္မႈရဲ႕ ေကာင္းက်ိဳးထက္ ဆိုးက်ိဳးေတြကို ခံစားၾကရမွာကို စိုးရိမ္ရပါတယ္” ဟု အျငိမ္းစား ေဆးရံုအုပ္ၾကီး တစ္ဦးက သတိေပးေျပာၾကား ခဲ့ပါတယ္။ လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ကူးစက္မႈႏႈန္း သုည၊ ေသဆုံးမႈႏႈန္း သုည ဆိုရာမွာ ေသဆုံးမႈႏႈန္း၊ ေအအာဗီြ ေဆးဝါး ၊ ေစာင့္ေရွာက္မႈ အင္အားမ်ား တိုးခ်ဲ႕ႏိုင္ေသာ္လည္း ကူးစက္မႈကေတာ့ လူမႈေရးစနစ္ၾကီး တစ္ခုလုံးကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ေရး အတြက္ ခက္ခဲေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဘာသာေရး အထိန္းအကြပ္၊ ယဥ္ေက်းမႈ အထိန္းအကြပ္ မ်ားႏွင့္လည္း သက္ဆိုင္ေၾကာင္း အဆိုပါ ဆရာ၀န္က သံုးသပ္ေျပာဆိုသည္။ “ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဌာနနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့ လူမႈေရး အဖဲြ႕အစည္းေတြကေတာ့ ပညာေပးတယ္၊ အကာအကြယ္ ပစၥည္းေတြ ပ့ံပိုးတယ္၊ ေဝဒနာရွင္ေတြနဲ႔ မိသားစုေတြကို စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အကူအညီေပးတယ္၊ ခဲြျခားဆက္ဆံမႈ ပေပ်ာက္ေအာင္ ပညာေပးတယ္။ ဒါေပမယ့္ လူမႈေရးဆိုင္ရာ လူေနမႈ စနစ္နဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈ ထိန္းသိမ္းဖို႔ကေတာ့ အေတာ္မ်ားမ်ား ဝိုင္းဝန္းေဆာင္ရြက္ၾကဖို႔ လိုပါတယ္” ဟု ကာလသားေရာဂါႏွင့္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြႏွင့္ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး အထူးအဖြဲ႕ မွ တာဝန္ခံ ဆရာဝန္ တစ္ဦးက ေျပာသည္။ မ်ိဳးဆက္ပြားပညာေပး၊ သားဆက္ျခား ပညာေပး၊ စိတ္ခ် အႏၱရာယ္ကင္းေသာ လိင္ဆက္ဆံမႈ ဆိုင္ရာပညာေပး လုပ္ငန္းမ်ားကို ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ ကိုက္ညီမႈ မရွိျခင္းဟု ဆိုျခင္းမွာ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ၊ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အသိပညာ နည္းပါးေနျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အသိပညာ နည္းပါးျခင္းက ေရာဂါ ကူးစက္မႈ တိုးျခင္းရဲ႕ အဓိက ျပႆနာၾကီး ျဖစ္ေၾကာင္း ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါ ကာကြယ္ တိုက္ဖ်က္ေရးႏွ င့္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ေနေသာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူမႈေရး အဖဲြ႕အစည္းမ်ားက သံုးသပ္ေျပာဆို လ်က္ရွိသည္။ ညြန္႔ေအာင္ ျမစ္မခ
Posted by
at Labels: , 0 comments

HIV/AIDS အေျခခံမိတ္ဆက္

အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ၊ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ဟာ ေၾကာက္စရာလားလို႔ေမးရင္ ေၾကာက္စရာ ေကာင္းတယ္လုိ႔ပဲ ေျဖရမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ အရမ္းကာေရာ ေၾကာက္ဖို႔မလိုပါဘူး။ မွန္မွန္ကန္ကန္ ေၾကာက္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီေရာဂါ နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေျခခံ သိသင့္သိထိုက္တာေလးေတြကို လိုရင္းတိုရွင္း ေဖၚျပေပးလုိက္ပါတယ္။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြဟာ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ကိုျဖစ္ပြားေစတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ တစ္မ်ိဳးပါ။ ဒီေရာဂါပိုး ကူးစက္ေစတာ ကေတာ့ မသန္႔ရွင္းတဲ့ ေဆးထိုးအပ္၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အထိအေတြ႔ေတြကေနတစ္ဆင့္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ ကူးစက္ ႏိုင္သလို ေရာဂါရွိတဲ့ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္ကေန သားသမီးကိုလည္း ကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။ အစကနဦး ေရာဂါလကၡဏာေတြနဲ႔ အဖ်ားရွိတာ ေခါင္းကိုက္တာ ကိုယ္လက္ကိုက္ခဲတာစတဲ့ တုတ္ေကြးဆန္ဆန္ လကၡဏာေတြ ျပလာႏိုင္ပါတယ္။ ေရာဂါပိုးကို တိုက္ဖ်က္ဖို႔အတြက္ ခႏၶာကိုယ္ရဲ့ ခုခံကာကြယ္မႈ စနစ္ကေန ပဋိဇီဝပစၥည္းေတြ ထုတ္လုပ္ ေပးႏိုင္ဖို႔ ၂ပတ္ကေန သံုးလအထိ အခ်ိန္ယူရပါတယ္။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ရွိ၊ မရွိ စစ္တယ္ဆိုတာ ခႏၶာကိုယ္ အတြင္းက အဲဒီ အႏုဇီဝပစၥည္း (antibodies) ေတြတည္ရွိမႈ အေျခအေနကို စစ္တာပါ။ ေသြးကို ေဖါက္ယူၿပီး စစ္တဲ့နည္းကို အသံုးမ်ားသလို ပါးေစာင္အတြင္းက အရည္ကုိလည္း စစ္တာရွိပါတယ္။ ပဋိဇီဝပစၥည္းေတြ စစ္ရာမွာ positive လို႔အေျဖရသူေတြကို HIV positive လို႔ ေခၚၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ (AIDS - ခုခံအား က်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ) Acquire Immune Deficiency Syn-drome ရဲ့အတိုေကာက္ အေခၚအေဝၚျဖစ္ပါတယ္။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုးေၾကာင့္ လူတစ္ေယာက္ရဲ့ ကိုယ္တြင္းခုခံအားကို က်ဆင္းေစၿပီး ျပင္ပေရာဂါပိုးေတြ ဝင္ေရာက္ ကူးစက္လာမႈကို ခႏၶာကိုယ္က မခုခံမကာကြယ္ႏိုင္ပဲ ျဖစ္လာပါတယ္။ ေအအိုင္ဒီအက္စနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲ ေရာဂါေဝဒနာေတြထဲမွာ အဆုတ္ေရာဂါ၊ အေရျပားကင္ဆာ၊ ဦးေႏွာက္ အႀကိတ္ေရာင္ ေရာဂါေတြ အပါအဝင္ျဖစ္ၿပီး ကိုယ္အေလးခ်ိန္လည္း သိသိသာသာ က်ဆင္းလာတယ္။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ရွိသူဟာ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ရွိခ်င္မွ ရွိမွာပါ။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ရွိေနေပမဲ့ အစားအေသာက္ အေနအထိုင္ ဂရုစိုက္ဆင္ျခင္မယ္ဆိုရင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ က်န္းက်န္းမာမာနဲ႔ ေနႏိုင္ပါတယ္။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုးဟာ ခႏၶာကိုယ္အင္အား ခ်ိနဲ႔လာေအာင္ လုပ္ၿပီးတဲ့ အခါမွသာ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ဝင္လာတတ္တာပါ။ ဒီေရာဂါအတြက္ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသႏိုင္တဲ့ေဆး မရွိေသးပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ARV ဆိုတဲ့ေဆးကေတာ့ ေရာဂါပိုး ဆက္လက္ျပန္႔ပြားမႈႏႈန္းကို ေလ်ာ့က်ေစပါတယ္။ ေအအာဗဗီြ ဂယက္ ေအအာဗီြ သို႔မဟုတ္ ေအအာတီ (ARV or ART) အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ခုခံကာကြယ္ေဆး ( antiretroviral drugs)၊ ဒါမွမဟုတ္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ခုခံကာကြယ္မႈဆိုင္ရာ ကုထံုး ( antiretroviral therapy ) ရဲ့ အတိုေေကာက္ ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ေရာဂါပိုးကို မသတ္ႏိုင္ေသးေပမဲ့ ျပန္ပြားမႈကို ဟန္႔တားေပးႏိုင္ပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္တြင္း ခုခံအား က်ဆင္းလာတဲ့အခါမွာ မွီဝဲရတဲ့ေဆးျဖစ္ပါတယ္။ ဂ်ီပီအို ဗီြအိုင္အာ (Gpo-Vir) ထိုင္းႏိုင္ငံအစိုးရ ေဆးဝါး ထုတ္လုပ္ေရးအသင္း (The Government Pharmaceutical Organization – GPO) ကထုတ္တဲ့ အိတ္အိုင္ဗီြ ခုခံကာကြယ္ေဆး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေဆးဟာ ေဆးသံုးမ်ိဳး ေပါင္းစပ္ထားတာျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံရပ္ျခား ေဆးကုမၸဏီႀကီးေတြကေန မွတ္ပံုတင္ ထားတဲ့ တန္ဖိုးႀကီး ေဆးေတြအစား ေဈးသက္သာတဲ့ ေဆးျဖစ္ပါတယ္။ တစ္လစာေဆးဖိုး ဘတ္ ၂၀၀၀ (က်ပ္ ငါးေသာင္းေက်ာ္ခန္႔) ရွိပါတယ္။ ေအဇက္တီ AZT ေအဇက္တီ AZT – Retrovir လို႔လည္း ေခၚၾကတဲ့ ေဆးျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၈၇ခု ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ကုသေရးအတြက္ ပထမဆံုးေသာ ေဆးဝါးအျဖစ္ လက္ခံထားတဲ့ေဆးျဖစ္ၿပီး Glazo Smith Kline ကထုတ္လုပ္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ CD4 + Cells ခႏၶာကိုယ္ရဲ့ ခုခံအားက်တဲ့စနစ္မွာ အဓိကက်တဲ့ ဆဲလ္ေတြျဖစ္ၿပီး အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြေၾကာင့္ အထိခိုက္ ခံရဆံုး ဆဲလ္ျဖစ္ပါတယ္။ တီဖိုး (T4 Cell) သို႔မဟုတ္ တီဆဲလ္ (T-Cells) လို႔လည္း သိၾကတဲ့ ဒီဆဲလ္ ဟာစစ္သည္ေတြလို ျပင္ပက က်ဴးေက်ာ္တိုက္ခိုက္လာတဲ့ ေရာဂါပိုးေတြကို ေရွ႕ကေနဦးေဆာင္ တိုက္ခိုက္ၾကပါတယ္။ အိတ္အိုုင္ဗီြနဲ႔ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာ ေနထိုင္ခဲ့သူ တစ္ဦးဟာ CD4 Count CD4 ကို ေရတြက္ တိုင္းၾကည့္တဲ့အခါ ေလ်ာ့နည္း က်ဆင္းေနတတ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ခုခံမႈစနစ္ အားနည္းေနၿပီဆိုတဲ့ လကၡဏာပါ။ သာမန္က်န္းမာသူမွာ CD4 အေရအတြက္ တိုင္းၾကည့္ရင္ ေသြးမီလီမီတာတိုင္းမွာ ၅၀၀ ကေန ၁၅၀၀ ၾကားရွိတတ္ပါတယ္။ CD4 Count က ၂၀၀ သို႔မဟုတ္ ၂၀၀ ေအာက္ ေလ်ာ့နည္းေနရင္ ဆရာဝန္ေတြက ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ရွိတယ္လို႔ သတ္မွတ္ၿပီး ART ကုထံုးနဲ႔ ကုဖို႔ ညႊန္ၾကားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေအဘီစီ (ABC) အိတ္အိုင္ဗီြ ကာကြယ္ေရး နည္းလမ္းတစ္ခုျဖစ္တဲ့ လိင္ကိစၥကိုေရွာက္ၾကဥ္ပါ။ (Abstinence) သစၥာရွိပါ (Be Faithful)၊ ကြန္ဒံုးသံုးပါ (Use Condoms) တို႔ရဲ့ အတိုေကာက္ ABC လို႔ေခၚတာပါ။ ဒီနည္းဟာ ထံုးတမ္းစဥ္လာ တန္ဖိုးေတြကို အေလးမူတဲ့အတြက္ ကိုယ္က်င့္တရား ထိန္းသိမ္းဖို႔ လက္ခံတဲ့လူေတြ ႏွစ္သက္ၾကၿပီး အျခားသူေတြကေတာ့ ဒါဟာ သဘာဝမက်ဘူး ကြန္ဒံုးသံုးေရးေပၚမွာ ပိုၿပီး အေလးေပး သင့္တယ္လို႔ ေျပာဆိုၾကပါတယ္။ စီအင္အင္ (CNN) ကြန္ဒံုး (Condoms) နဲ႔ သန္႔ရွင္းတဲ့ ေဆးထိုးအပ္ (Needles) ေတြျဖန္႔ေဝ သံုးစြဲျခင္းအျပင္ အစိုးရနဲ႔ ညွိႏွိဳင္းေဆာင္းရြက္ျခင္း (Negotiation Skills) တို႔ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ က်န္းမာေရး လုပ္သားေတြဟာ ဒီနည္းကိုသံုးၿပီး လုထုၾကားမွာ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈေတြ ေပးလ်က္ရွိပါတယ္။ “ေအးျမခ်မ္း - ကမၻာႀကီးကို ေဆးကုေပးပါ” စာအုပ္မွ ကူးယူေဖၚျပထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္္။ အခက္အခဲ အမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ စာေရးသူထံမွ ခြင့္ျပဳခ်က္ရယူျခင္း မရွိပဲ ကူးယူေဖၚျပသည္ကို နားလည္္ ေပးေစလိုပါသည္။
Posted by
at Labels: , 0 comments

ေအ့ဒ္စ္ေရာဂါ သို႔မဟုတ္ အလံုးအရင္းႏွင့္လာေနေသာျမန္မာ့ပို႔ကုန္

မသိနားမလည္ျခင္း၊ ကြၽမ္းက်င္မႈမ႐ိွျခင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ၏ မသိက်ဳိးက်င္ျပဳျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ကုသ၍ရႏုိင္ေသာ ေရာဂါ တခုသည္ ျမန္မာျပည္သူတရပ္လံုးကို အမ်ိဳးတုံးေစၿပီး အေ႐ွ႕အာ႐ွကိုပါ အႏၱရာယ္ျပဳ ၿခိမ္းေျခာက္ ေနၿပီေလာ။ ေအ့ဒ္စ္ေရာဂါ (AIDS)ႏွင့္ တိုက္ခိုက္ေနရသည့္ ႐ံႈးနိမ့္ေနေသာေ႐ွ႕တန္းစစ္မ်က္ႏွာတရပ္ျဖစ္ေသာရန္ကုန္ၿမိဳ႕စြန္ ဆင္းရဲသား ရပ္ကြက္တခုတြင္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြြီပိုး႐ွိသူ လူနာ ၅၀၀ ေက်ာ္ကို ေဆးကုသေပးေနေသာ အခန္းတခန္းသာပါသည့္ ခေနာ္ခနဲ႔ ပုဂၢလိကေဆးခန္းတခန္း ႐ွိပါသည္။ အဖမ္းခံရမည္ကို ေၾကာက္ေသာေၾကာင့္ အမည္မေဖာ္ျပရန္ ေမတၱာရပ္ခံထားသည့္ ေဆးခန္း၏ တဦးတည္းေသာဆရာ၀န္က သူ၏လူနာမ်ားကို အသက္ကယ္ေဆး ေအ.အာရ္.ဗြီ (ARV- Antiretroviral) မေပးပါ။ ဤေဆးအတြက္ တလ ကုန္က် စရိတ္မွာ ေငြက်ပ္ (၅၀၀၀၀) ခန္႕ရွိေသာေၾကာင့္ သာမန္လူနာတဦး၏ လခ ထက္ပင္ ပုိေနပါသည္။ ထိုေဆးအစား ဆရာ၀န္က ျပည္တြင္းထြက္သစ္ဥ သစ္ဖု သစ္သီးမ်ားျဖင့္ မဲမဲပ်စ္ပ်စ္ အန႔ံျပင္းျပင္း ေဆးတမ်ဳိး ေဖာ္စပ္လိုက္၏။ ေအအာရ္ဗြီ (ARV) ေဆးဘိုးထက္ တ၀က္သက္သာၿပီး အလကားေပးရသည္က ခဏခဏ။ ဆရာ၀န္မသည္ ခ်ဳိင့္ေဟာင္းႀကီးထဲမွ ေဆးကို ဇြန္းအျပည့္ထည့္၍ ေပးေလ့ရွိသည္။ “လူနာအမ်ားစုက အေနာက္တိုင္းက ေဆးေတြကုိမတတ္နုိင္ၾကဘူး”ဟု သူက ရွင္းျပသည္။ “က်မက ေစ်းသက္သာၿပီး ထိလည္းထိေရာက္တဲ့ ႐ိုးရာေဆးေတြ ေပးၾကည့္တာပါ။ က်မေဆးေတြက တကယ္ပဲ ထိေရာက္ၿပီး ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိး ေတြလဲ မရွိပါဘူး” သူ၏အမ်ဳိးသားလူနာမ်ားမွာ ကုန္ကားေမာင္းသူမ်ားနွင့္ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ား ျဖစ္ၾကၿပီး အမ်ဳိးသမီးအမ်ားစုမွာ အိမ္နီးခ်င္းထိုင္းႏိုင္ငံမွ ျပန္လာေသာ လိင္လုပ္သားမ်ားျဖစ္သည္။ ထို႔အျပင္ ၁၉၆၂ ခုနွစ္ကတည္းက အုပ္ခ်ဳပ္လာခဲ့ေသာ စစ္အာဏာရွင္ အစိုးရလက္ေအာက္တြင္ စည္ပင္ဖြံ႕ၿဖိဳးလာေသာ ျမန္မာျပည္လိင္လုပ္ငန္းမွ လုပ္သားမ်ားလည္း ပါ၀င္ပါသည္။ သိပၸံနည္းက်သက္ေသျပနုိင္မႈ မရွိသေလာက္ပင္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ထိုဆရာ၀န္က သူ၏ကုထံုးေၾကာင့္ သူ့လူနာမ်ား၏ ဒီစီ ၄ အေရအတြက္ (ကိုယ္ခံအား စံနစ္၏ စြမ္းအားကို စစ္ေဆးေသာနည္းတမ်ဳိး) ကို တိုးပြားေစၿပီး သူတို႔၏အသက္ကို သုံးေလး ႏွစ္ခန္႔ ပို၍ရွည္လာေစသည္ဟု ေျပာပါသည္။ သို႔ေသာ္သူက တလလွ်င္ သူ႔လူနာ ရွစ္ေယာက္ကိုးေယာက္ခန္႔ ေသဆုံး ေၾကာင္းလည္း ၀န္ခံသည္။ တီဘီ၊ ငွက္ဖ်ား၊ တိုက္ဖိြဳက္၊ (သို႔) ၀မ္းေရာဂါမ်ားျဖင့္ ေနာက္ဆုံးေသဆံုးၾကေၾကာင္း၊ ေရာဂါကူးစက္ခံရသူ အိမ္ေထာင္ဘက္ နွင့္ မိဘမ့ဲကေလးမ်ားသာ က်န္ရစ္ၾကေၾကာင္း သူက ေျပာျပသည္။ အဘိုးအဘြားေတြ၊ တျခားေဆြမ်ုဳိးေတြနဲ႔ပဲ ေနေနရတဲ့ မိဘမဲ့ကေလးေတြ အမ်ားႀကီးပဲ က်မတို႔ဆီမွာ ရွိတယ္”ဟု သူမက ေျပာသည္။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ေအအိုင္ဒီအက္ဆိုင္ရာ ပူးတဲြကုလသမဂၢအစီအစဥ္၏ ေဖာ္ျပခ်က္အရ ၂၀၀၅ ခုနွစ္တြင္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ကူးစက္ခံရသူ ခန္႔မွန္းေခ် ၃၆၀၀၀၀ (သံုးသိန္းေျခာက္ေသာင္း) ခန္႔ ရွိပါသည္။ ၎မွာအာဖရိကအတိုင္းအတာကို မမီေသး ေသာ္လည္း ကူးစက္ႏႈန္းမွာ ေၾကာက္ခမန္းလိလိ တိုးပြားလ်က္ ရိွပါသည္။ ျမန္မာစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားက ထိုႏႈန္္းကို ရပ္တန္႔သြားရန္ ဘာတခုမွ်မလုပ္ၾကပါ။ ရွမ္းလူမ်ဳိးမ်ားကဲ႔သို႔ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစု မ်ားတြင္ အမ်ဳိးသားမ်ား၏ ခန္႔မွန္းေခ် ၉ ရာနွဳန္းသည္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပုိး ရွိသူမ်ားျဖစ္ၿပီး အခ်ဳိ႕ေနရာမ်ား၌ မူးယစ္ေဆး၀ါး အေၾကာထဲ ထည္႔၍ သုံးစဲြသူမ်ား၏ ၉၆ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ကူးစက္ခံရသူမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ ျပည္သူလူထု၏ မသိနားမလည္မႈ၊ က်ယ္ျပန္႔နက္႐ႈိင္းလာေသာ ဆင္းရဲမဲြေတမႈ၊ စည္ပင္ဖံြ႔ၿဖိဳးလာေသာ ျပည္႔တန္ဆာ လုပ္ငန္းနွင့္ မူးယစ္ေဆး၀ါးသံုးစဲြမႈ၊ ေဆး၀ါးကင္းမဲ့မႈ စစ္အစိုးရ၏ေအာက္တြင္ တခ်ိန္က အမ်ားခ်ီးက်ဴးျခင္းကို ခံခဲ႔ရဖူးေသာ က်န္းမာေရး ေစာင႔္ေရွာက္မႈစံနစ္ ယိုယြင္းပ်က္စီးလာမႈ စသည့္ အခ်က္မ်ားက ကူးစက္ႏႈန္းကို ပိုဆိုးေစပါသည္။ အေျခအေန အားျဖင္႔ေတာ႔ မုန္တိုင္းတခု အဆင္႔သို႔ ေရာက္ေနပါၿပီ။ ေပါက္ကဲြၿပီး ေရရွည္မည့္အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြကပ္ဆိုးႀကီး ေပၚေပါက္ဖို႔ လိုအပ္သည့္ အေျခအေနေတြကေတာ႔ အားလံုး ျပည္႔စုံေနပါၿပီဟု အေမရိကန္နုိင္ငံမွ လူထုက်န္းမာေရးနွင္႔ လူအခြင္႔အေရး ပညာရွင္တေယာက္ျဖစ္သူ ခရစ္ေဘယာက ေျပာပါသည္။ ဤကပ္ဆိုးသည္ ဤတိုင္းျပည္အတြက္သာ အျဖစ္ဆိုးတခုမဟုတ္ဘဲ အင္အားႀကီးနုိင္ငံတခုျဖစ္ေသာ တ႐ုတ္နုိင္ငံအပါအ၀င္ ေဒသတခုလံုးအတြက္ စိုးရိမ္ဘြယ္ရာႀကီးမားလာေသာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈတခုလည္း ျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာျပည္သည္ ကမၻာေပၚ တြင္ အာဖဂန္နစၥတန္ၿပီးလ်ွင္ ဒုတိယအႀကီးဆံုး ဘိန္းထုတ္လုပ္ေသာ နုိင္ငံ ျဖစ္သည္။ ကူးစက္မႈအားလုံး၏ ငါးပုံေလးပံုကို ေျခရာခံၾကည့္ပါက ျမန္မာျပည္ဘိန္းေမွာင္ခိုလမ္းေၾကာင္းအတိုင္း ျပန္ေကာက္ယူ၍ ရႏိုင္သည္ဟု ကုလသမဂၢ မူးယစ္ ေဆး၀ါးနွင္႔ ရာဇ၀တ္မႈဆိုင္ရာ႐ုံးက ခန္႔မွန္းပါသည္။ မ်ဳိး႐ုိးဗီဇဆိုင္ရာ ဆန္းစစ္ေလ႔လာခ်က္မ်ားအရလည္း ျမန္မာျပည္ရိွ မူးယစ္ေဆး၀ါးသံုးစဲြသူမ်ားနွင္႔ လိင္လုပ္သားမ်ားက အာရွတိုက္တခြင္သို႔ ေရာဂါျဖန္႔ေပးေနေၾကာင္း သက္ေသခံလ်က္ ရွိသည္ဟု နယူးေယာက္အေျခစိုက္ နုိင္ငံျခားဆက္ဆံေရးေကာင္စီက ၿပီးခဲ့သည့္ ဇူလိုင္လတြင္ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုပါသည္။ ဤအစီအရင္ခံစာကို ေရးသားသူ ေလာ္ရီဂါးရက္က “တ႐ုတ္ျပည္မွာ ျဖစ္ေပၚခဲ႔တ႔ဲ ေရာဂါအမ်ဳိးအစား တမ်ိဳးကလြဲလို႔ အခု အာရွမွာ အိႏိၵယနုိင္ငံ မဏိပူရကေန ဗီယက္နမ္အထိ၊ တ႐ုတ္္ျပည္အလယ္ပိုင္းကေန အင္ဒိုနီးရွားအထိ ျဖစ္ပြားလည္ပတ္ ေနတဲ႔ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြပုိး အမ်ဳိးအစားေတြအားလုံးဟာ တိုင္းျပည္တခု တည္းကေန ေပၚထြက္လာတာပါ” ဟု ေျပာၾကား ခဲ႔ပါသည္။ ဒီအခ်က္ေၾကာင္႔ ျမန္မာျပည္ဟာ ကမာၻေပၚမွာ မ်ဳိးသစ္အမ်ားဆုံး ျဖန္႔ျဖဴးေ၀ငွတဲ႔ နိုင္ငံျဖစ္တယ္ဆုိတာ သက္ေသျပတာပါပဲ။ ဂါးရက္က ဆက္ေျပာသည္မွာ ဤကဲ႔သို႔မ်ဳိး႐ိုးဗီဇဆိုင္ရာ သက္ေသျပခ်က္သည္ မီးခိုးထြက္ေနေသာ ေသနတ္ပမာ ျမန္မာ ျပည္ဟာ တရားခံျဖစ္ေၾကာင္း လက္ညႇိဳးညႊန္ျပေနပါတယ္ ... အာရွတခြင္ကို ျမန္မာျပည္က ပုိးျဖန္႔ျဖဴးေနျခင္းဟာ ေဒသ တခုလံုးအတြက္ ထင္ရွားတဲ႔ လုံျခံဳေရးဆုိင္ရာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈတခုပါပဲ” သုိ႔ေသာ္လည္း နုိင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းသည္ ဤက်န္းမာေရးဆုိင္ရာၿခိမ္းေျခာက္မႈ အႏၲရာယ္ကို အေလးအနက္ထား၍ အာ႐ုံစိုက္ျခင္းမရိွသည္မွာ နားမလည္ႏိုင္ေအာင္ပင္ ျဖစ္သည္။ၿပီးခဲ႔သည့္ ၾသဂုတ္လက ဂ်ီနီဗာအေျခစိုက္ ဂလိုဘယ္ဖန္းဒ္ အဖဲြ႔ႀကီးသည္္ ငါးနွစ္အတြက္ ေဒၚလာသန္းတရာဘိုး အကူအညီေပးမည့္ ေထာက္ပ႔ံေရးအစီအစဥ္တရပ္ကို ျပန္လည္ ႐ုတ္သိမ္းေတာ႔မည္ဟု ေၾကညာခဲ႔သည္။ အေမရိကန္၏ စီးပြားေရး အရ အေရးယူမႈနွင္႔ အာရွ၏ေပ်ာ႔ေပ်ာင္းေသာ သံတမန္ ဆက္ဆံေရးတို႔အၾကား အာဏာခိုင္ၿမဲ လ်က္ ရိွေသာ စစ္အစုိးရ၏ တားဆီးကန္႔သတ္မႈမ်ားနွင္႔ ခရီးသြားလာခြင္႔ပိတ္ပင္မႈ မ်ားကို ထိုေထာက္ပ႔ံေရး အဖဲြ႔ႀကီးက အျပစ္တင္ခဲ႔သည္။ ထိုေထာက္ပ႔ံေရးအဖြဲ႔၏ ျမန္မာျပည္ဆိုင္ရာ အစီအစဥ္ကို ေအာက္တိုဘာလ တ၀ိုက္တြင္ အဆုံးသတ္ခဲ႔သည္။ သို႔ေသာ္ ဥေရာပသမဂၢဦးေဆာင္ေသာ ေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရး အစီအစဥ္သစ္ တရပ္က အစားထိုး၀င္ေရာက္ရန္ ျပင္ဆင္လ်က္ ရွိသည္။ သို႔ေသာ္ေနာက္ဆုံးတြင္ ေနာက္ထပ္အလားအလာရွိေသာ ေရာဂါကပ္ဆိုးႀကီးတရပ္က ျမန္မာျပည္က ေတာင္းဆုိေနေသာ ျပႆနာကို အာ႐ုံစိုက္လာရန္ ႏိႈးေဆာ္လိုက္ၿပီး ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္ေသာ အစိုးရကို သံတမန္ခ်ဥ္းကပ္နည္းသစ္မ်ားျဖင့္ ရင္ဆိုင္ကိုင္တြယ္ရန္ တြန္းအားေပးလိုက္သည္။ ထိုေရာဂါမွာ ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြးျဖစ္သည္။ မတ္လအေစာပိုင္းတြင္ H5N1 ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကို ျမန္မာျပည္၏ ဒုတိယအႀကီးဆံုး ျဖစ္ေသာ မႏၱေလးၿမိဳ႕အနီးရိွၾကက္ၿခံမ်ားတြင္ စတင္ ေတြ႔ရွိရသည္။ တလအတြင္း တတိုင္းျပည္လုံးတြင္ ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြး ျဖစ္ပြားမွဳ (၁၀၀)ေက်ာ္္ ေပၚေပါက္ခဲ႔ေၾကာင္း သတင္းရရိွသည္။ ကုလသမဂၢစားနပ္ရိကၡာႏွင္႔ စိုက္ပ်ဳိးေရးအဖြဲ႔၏ အရာရွိ တဦးက အေျခအေနအရပ္ရပ္သည္ ထင္ထားသည္ထက္ ပို၍ဆိုးရြားေနေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ႔သည္။ အေမရိကန္အစိုးရ ကလည္း စိတ္ပူသည္။ ကတ္ထရီးနားမုန္တိုင္းေဘးမွ လြန္ေျမာက္ကာစအခ်ိန္တြင္ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြးေရာဂါကို မတားဆီးနုိင္မည္ကို စိုးရိမ္ေနသည္ဟု ခရစ္ေဘရာ က ဆိုသည္။ ျမန္မာျပည္၏လွ်ဳိ႕၀ွက္သိုသိပ္ေသာ အုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ားသည္ မိမိတို႔တိုင္းျပည္၌ AIDS ျပႆနာရွိေၾကာင္း ၂၀၀၁ ခုနွစ္ထိ လူသိရွင္ၾကား၀န္ခံခဲ႔ျခင္း မရွိပါ။ “ျပႆနာဟာ အမ်ဳိးသားေရးျပႆနာပါပဲ” ဟု ေထာက္လွမ္းေရး အႀကီးအကဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ခင္ညြန္႔က ရာထူးမွ ဖယ္ရွားမခံရမီ ေျပာၾကားခဲ႔သည္။ ၂၀၀၄ ခုနွစ္ေရာက္ေသာ္လည္း စစ္အစိုးရသည္ အင္အားေလးသိန္း ရွိသည့္ စစ္တပ္အတြက္ လက္နက္ ၀ယ္ယူရန္ နွစ္စဥ္ ေဒၚလာသန္းနွင္႔ခ်ီ၍ သုံးစြဲခဲ႔ေသာ္လည္း AIDS တိုက္ဖ်က္ေရးအတြက္ စုစုေပါင္း ဘတ္ဂ်က္မွာ ေဒၚလာ ၂၂၀၀၀ သာ ရွိေၾကာင္း နုိင္ငံတကာအက်ပ္အတည္းမ်ား ေလ႔လာေရးအဖဲြ႔ (ICG - International Crisis Group) က ေဖာ္ျပခဲ႔သည္။ ျမန္မာျပည္သည္ လူဦးေရသန္း ၅၀ ေက်ာ္ ရွိေသာ တိုင္းျပည္ျဖစ္သည္။ ဤကပ္ဆိုးသည္ “တိုင္းျပည္အတြင္း ေ႐ွ႕လာမည့္ ဆယ္စုနွစ္မ်ားအတြက္ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးေရးတိုးတက္မႈဳနွင္႔ က်န္းမာေရး၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္း မ်ား၏ အေျခခံမ်ားကို ဖ်က္ဆီး ပစ္နုိင္သည္။ ဤအေျခအေနကို ေျပာင္းလဲထူးျခားေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္စြမ္း ရွိသူ အားလံုး ခ်က္ခ်င္းလတ္တေလာ အေရးယူေဆာင္ရြက္သင္႔ၿပီဟု ICG အဖဲြ႔က ေထာက္ျပခဲ႔သည္။ ပညာေရးဆိုင္ရာအစီအစဥ္မ်ားသည္လည္း ရွားပါးလွၿပီး ျမန္မာျပည္တြင္းသို႔ ၀င္ေရာက္ေဆာင္ရြက္ခြင့္ရသည့္ အနည္းငယ္ မ်ွေသာ ျပည္ပအေထာက္အပ႔ံေပးေရး အဖြဲ႔အစည္းအခ်ဳိ႕၏ အေျမာက္အျမား ကူညီေထာက္ပ႔ံမႈျဖင္႔ အစီအစဥ္မ်ားကို ေဆာင္ရြက္ၾကရသည္။ မသိခ်င္ေယာင္ေဆာင္၍ မျဖစ္ေတာ႔ေလာက္ေအာင္ တိုးတက္မ်ားျပားလာေနေသာ ေသဆုံးမႈမ်ားက လူအမ်ားကို သတိထား အာ႐ုံစိုက္ လာေစသည္။ AIDS ေ၀ဒနာရွင္မ်ားသည္ လူအမ်ား၏ လူမႈေရးအရ ဖယ္ခ်န္ျခင္းကို ခံရသည္။ မဂၢဇင္းအယ္ဒီတာတဦးက သူ႔အစ္ကို ေရာဂါရွိေၾကာင္းသိရွိေသာအခါ အိမ္ရွင္က အိမ္ဆက္မငွားေတာ႔ေၾကာင္း ေျပာျပသည္။ ေက်းလက္ေဒသမ်ားတြင္ ရြာသား မ်ားသည္ AIDS ေ၀ဒနာရွင္မ်ားနွင္႔ ျမစ္တခုထဲတြင္ ေရအတူခ်ဳိးျခင္း၊ အ၀တ္ေလွ်ာ္ျခင္း မျပဳလုပ္ၾက။ ေတာရြာမ်ား၌ ေရာဂါရွိသူမ်ား ေသဆုံးလွ်င္ ကားတာယာမ်ား ေပၚတင္၍ မီးသၿဂႋဳဳဟ္ ၾကသည္။ ျပင္းထန္ေသာ မီးအရွိန္ကသာလွ်င္ ေရာဂါပိုးကို ေသေစၿပီး အျခားသူမ်ားကို ဆက္လက္ကူးႏိုင္မည္ မဟုတ္ဟု ယံုၾကည္ေသာေၾကာင္႔ျဖစ္သည္။ စစ္အစိုးရသည္ AIDS ျပႆနာကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းရန္ သူကိုယ္တိုင္အခ်ိန္ဆဲြ ဖင္႔ေနွးေန႐ုံမက အျခားတသီးပုဂၢလ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားကိုလည္း တားဆီးပိတ္ပင္ရန္ ႀကိဳးစား၏။ ၿပီးခဲ႔သည့္ၾသဂုတ္လက ခြင္႔ျပဳခ်က္ ေလွ်ာက္ထားမႈ စံနစ္တက် မဟုတ္ဟု အေၾကာင္းျပ၍ မုံရြာၿမိဳ႕ေျမာက္ပိုင္းရွိ ေရႊနွလုံးသား ဟု အမည္ရွိေသာ ထင္ရွားသည့္ ေဆးခန္းတခုကို ပိတ္ပစ္ရန္ ညႊန္ၾကားခဲ႔သည္။ ထိုေဆးခန္းသည္ ပုဂၢလိက စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား၏ ေငြေၾကးအေထာက္အပ႔ံျဖင္႔ ဆင္းရဲခ်ဳိ႕တဲ႔သူမ်ားကို ( အထူးသျဖင္႔ AIDS ေ၀ဒနာရွင္မ်ားကို ) အခမဲ႔ေဆး၀ါးကုသေပးေနေသာေဆးခန္းျဖစ္သည္။ “အာဏာပိုင္ေတြက ေဆးခန္းရဲ႕ေအာင္ျမင္မွဳကို မနာလိုတာပါ ” ဟု မုံရြာၿမိဳ႕ခံတဦးက ဒီမိုကရက္တစ္ျမန္မာ႔အသံကို ေျပာျပသည္။ “သူတို႔ကေတာ႔ ဆင္းရဲတဲ႔သူေတြကို ဘာတခုမွ ေထာက္ပံ႔နုိင္တာမဟုတ္ဘူး”ဟု သူက ေျပာျပသည္။ ေဆးခန္း၀န္ထမ္း မ်ားကို ေထာင္ေျခာက္လ၊ အလွဴရွင္မ်ားကို ေထာင္သုံးႏွစ္ခ်ႏိုင္ေၾကာင္း အာဏာပိုင္မ်ားက ၿခိမ္းေျခာက္သည္ဟု သူက ဆက္လက္ေျပာျပသည္။ နုိင္ငံျခားသားေၾကာက္ေရာဂါ ရွိသည့္ စစ္အစိုးရသည္ ျပည္ပေထာက္ပ႔ံေရးအဖြဲ႔မ်ားကိုလည္း တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ခ်ဳပ္ခ်ယ္ ကန္႔သတ္ခဲ႔သည္။ “စစ္အစိုးရက နုိင္ငံျခားသားအေထာက္အပ႔ံ လုပ္သားေတြအားလုံးကို သူလွ်ဳိေတြလို႔ပဲ သေဘာထားတယ္” ဟု ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ဥေရာပသံတမန္တဦးက ေျပာျပသည္။ ျမန္မာလူမ်ဳိး မဟုတ္ေသာ ေထာက္ပ႔ံေရး လုပ္သားတဦး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွ ထြက္ခြာရန္ ခရီးသြားလာခြင္႔ ေလွ်ာက္ထားပါက သုံးပတ္ၾကာၿပီး တခါတရံ ထို႔ထက္ပိုမိုၾကာျမင္႔တတ္သည္။ “က်ေနာ္တိုိ႔ဟာ ၿမိဳ႕အက်ယ္ခ်ဳပ္က်ေနတယ္လို႔ ရီစရာေျပာၾကတယ္” ဟု မူးယစ္ေဆး၀ါး သုံးစဲြသူမ်ားကို ေဆးထိုးရန္ ေဆးထိုးအပ္မ်ား ေပးေ၀လ်က္ရွိေသာ အဖဲြ႔တဖဲြ႔၏ ရန္ကုန္ တာ၀န္ခံတဦးက ေျပာျပသည္။ ယခုအခါ ျမန္မာလူမ်ဳိးမ်ားသည္ မိမိတို႔လုပ္နုိင္သမွ်ကို ကိုယ္ထူကိုယ္ထ လုပ္ကိုင္ေနၾကသည္။ ေ၀ဒနာ႐ွင္ အမ်ားစုမွာ ေအအာဗြီေဆးကို ၀ယ္ယူသုံးစြဲရင္း အေႂကြးလည္ပင္း နစ္ေနၾကသည္။ “ တခ်ဳိ႔လူေတြဟာ ေအအာဗီြေဆးကို ၀ယ္ဖို႔ သူတို႔ အိမ္ေတြ ျခံေတြကိုပါ ေရာင္းလိုက္ရတယ္” ဟုမႏၲေလးၿမိဳ႕မွ ဆရာ၀န္တဦးက ဆိုသည္။ “က်ေနာ္တို႔ ကိုယ္ဘာသာကိုယ္ တခုခုလုပ္ရမွာပဲ၊ ဂလိုဘယ္ဖန္းဒ္ ဒီမွာရိွရွိ မရွိရွိေပါ႔” ဟု ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရိွ လူမႈေရးလုပ္သား တဦးက ေျပာ၏။ သူသည္ သူ၏ သူငယ္ခ်င္းမိတ္ေဆြမ်ားနွင္႔ အတူ မိဘမဲ့ကေလးမ်ား (အခ်ဳိ႕ HIV ပိုးကူးစက္ခံရသူ) အတြက္ ေဂဟာတခု ထူေထာင္ရန္ ရံပုံေငြစုေဆာင္းေနသည္။ “ဒီမွာ ျဖစ္ေနတဲ႔ ကေလးေတြ ရာနဲ႔ခ်ီၿပီး ရွိတယ္”ဟု သူက ေျပာသည္။ “ကေလး ႏွစ္ဆယ္သံုးဆယ္ ေလာက္ေတာ့ ေနစရာရမယ္ ထင္ပါတယ္။ အဲဒါက က်မတို႔စုေဆာင္းရရွိတဲ႔ ေငြပမာဏေပၚ မူတည္ပါတယ္”။နုိင္ငံျခားမွ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံပံ့ပိုးမႈ မရွိဘဲ လိုအပ္ေသာေငြေဒၚလာ(၇၀၀၀) စုေဆာင္းရရွိရန္ (သို႔) ကေလးမ်ားအတြက္ ေဆးဖိုးေပးရန္ သူ ႀကိဳးစားေနသည္။ “ ဒီေငြဟာ သူတို႔အမိုးအကာေအာက္ ေရာက္ဖို႔အတြက္ လုံေလာက္႐ံံုပဲ ရွိပါတယ္ဟု သူက ေျပာ၏။ အစိုးရ၏ ၀င္ေရာက္ ခ်ယ္လွယ္မႈကို စိုးရိမ္ေသာေၾကာင္႔ လူမႈေရးလုပ္သားမ်ားသည္ က်န္းမာေရးနွင္႔ လူမႈ၀န္ထမ္း အရာရွိမ်ားထံ မိမိတို႔လုပ္ငန္း အစစ္အမွန္ကို အေၾကာင္းၾကားအသိေပးျခင္းမျပဳဘဲ ေဂဟာကို တည္ေဆာက္ ၾကမည္ျဖစ္သည္။ “အေရးႀကီးတာကေတာ႔ ေဂဟာကို တည္ေထာင္ၿပီး လည္ပတ္နိုင္ဖို႔ပါပဲ”ဟု သူက ရွင္းျပသည္။ “ၿပီးေတာ႔မွ သက္ဆိုင္ရာ အရာရွိေတြကို ေျပာပါမယ္ ဒါကို အသိအမွတ္ျပဳပါ၊ အကူအညီေပးပါ၊ ဒါမွမဟုတ္ ကေလးေတြကို ေခၚၿပီး ကိုယ္႔ဘာသာကိုယ္ ေစာင္႔ေရွာက္ကုသေပးၾကပါလို႔၊ ဒါကေတာ႔ သူတို႔ ဘယ္ေတာ႔မွ မလုပ္မယ့္ကိစၥပါ” ျမန္မာျပည္အား တိုက္ခိုက္ဖ်က္ဆီးၿပီး က်န္အိမ္နီးနားခ်င္းနုိင္ငံမ်ားျဖစ္ေသာ တ႐ုတ္၊အိႏၵိယနွင္႔ ထိုင္းနုိင္ငံတို႔ကိုပါ ဒုကၡ ေရာက္ေစသည္႔ေရာဂါမွာ HIVတမ်ဳိးတည္း မဟုတ္ပါေခ်။ ျမန္မာျပည္သည္ ကမၻာ႔အဆိုးရြားဆုံး တီဘီေရာဂါျပႆနာရွင္ နိုင္ငံလည္း ျဖစ္ပါသည္။ နွစ္စဥ္ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈအသစ္ စစ္ေဆးေတြ႔ရွိရၿပီး ေဆးယဥ္ေနေသာမ်ဳိးသစ္မ်ားလည္း ေပၚေပါက္ျပန္႔ပြားလ်က္ ရွိပါသည္။ ျမန္မာျပည္ လူဦးေရ၏၄၀ရာႏႈန္းခန္႔သည္ တီဘီေရာဂါ ကူးစက္ခံရၿပီးျဖစ္သည္ဟု ယူဆရ၏။ မယုံႏုိင္စရာ ေကာင္းေလာက္ေအာင္ပင္ ၂၀၀၅ခုနွစ္အတြင္း အာရွတခြင္၌ ငွက္ဖ်ားေၾကာင္႔ ေသဆုံးရသူ၏ တ၀က္ေက်ာ္မွာ အေမွာင္ေခတ္ထဲ က်ေရာက္ေနေသာျမန္မာျပည္မွ ျဖစ္သည္။ ငါးနွစ္ေအာက္ ကေလး ေသဆုံးမႈ၏ အဓိကတရားခံမွာလည္း ငွက္ဖ်ားေရာဂါပင္ ျဖစ္သည္။ ဆင္းရဲမြဲေတမႈနွင္႔ အာဟာရခ်ဳိ႕တဲ႔မႈသည္လည္း ငွက္ဖ်ားေရာဂါ ျပႆနာကို ပိုမိုဆိုးရြားေစသည္။ ျမန္မာျပည္သူ လူထု၏ ေလးပံုတပံုသည္ တေန႔လွ်င္ တေဒၚလာ ေအာက္၀င္ေငြျဖင္႔ ရပ္တည္ရွင္သန္ ေနၾကၿပီး ငါးနွစ္ေအာက္ကေလးမ်ား၏ သုံးပုံတပုံမွာ အာဟာရခ်ဳိ႕တဲ့ေနၾကသည္။ ဤသို႔ေသာ အေျခအေနမ်ားျဖစ္ေပၚေနေသာ္လည္း အျခားဆင္းရဲေသာ တိုင္းျပည္မ်ားအားလုံးနီးပါးထက္ ပို၍နည္းပါးေသာ လူသားခ်င္းစာနာသည့္ အကူအညီမ်ားကိုသာ ရရွိပါသည္။ အေမရိကန္နုိင္ငံ၏ စီးပြားေရးဒဏ္ခတ္မႈကို ျမန္မာျပည္ကဲ႔သို႔ပင္ ခံစားေနရေသာ က်ဴးဘားနုိင္ငံသည္ပင္ လူတဦးခ်င္း အေပၚရရွိသည့္ အေထာက္အပ႔ံပမာဏမွာ ျမန္မာျပည္ထက္ နွစ္ဆပိုမ်ားသည္။ ဂလိုဘယ္ဖန္းဒ္အဖြဲ႔ႀကီး ထြက္ခြာသြားမႈကလည္း ေနာက္ထပ္႐ုိက္ခ်က္တခုပင္ ျဖစ္သည္။ ဤအဖြဲ႔ႀကီး၏ ငါးနွစ္အစီအစဥ္ ေအာက္တြင္ ေအအာဗီြေဆး၀ါးလိုအပ္သူ ၄၅၀၀၀အနက္ လူနာ၅၀၀၀ခန္႔ ေဆး၀ါးရရွိမည္ ျဖစ္သည္။ ၿပီးခဲ႔သည့္နွစ္က ပိုးစစ္ေဆးစမ္းသပ္မႈ၂၈၀၀၀ သာ ျပဳလုပ္နုိင္ခဲ႔ေသာ ဤတိုင္းျပည္အတြက္ စမ္းသပ္္မႈ ဆိုင္ရာ အေထာက္အပ႔ံမ်ားလည္း ေပးရန္ စီစဥ္ထားၿပီး ျဖစ္သည္။ “ဒီဆုံးျဖတ္ခ်က္ေၾကာင့္ လူေတြေသကုန္ၾကေတာ့မယ္”ဟု ျမန္မာနိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢဖြံ႔ၿဖိဳးေရး အစီအစဥ္ အႀကီးအကဲ ခ်ားလ္ပတ္ထရီက ဒီဇင္ဘာလတြင္ ေလာ့စ္အန္ဂ်ယ္လိစ္တိုင္းမ္သတင္းစာသို႔ ေျပာၾကား ခဲ့သည္။ ဂလိုဘယ္ဖန္းဒ္အဖြဲ႔ႀကီး ကိုယ္တိုင္ကလည္း သူ၏ျပန္လည္ထြက္ခြာျခင္းနွင့္ ပတ္သက္ေသာေၾကညာခ်က္၌္ ရွင္းလင္း ေျပာၾကားရာတြင္ အေလးအနက္ ၀င္ေရာက္ေျဖရွင္းမႈမ်ဳိး မရွိပါက AIDS၊ တီဘီႏွင့္ ငွက္ဖ်ားတို႔သည္ ျမန္မာ ျပည္သူ လူထုသာမက အိမ္နီးခ်င္းနုိင္ငံမ်ား အထူးသျဖင့္ ထိုင္းနုိင္ငံအပါအ၀င္ ေဒသတခုလုံးသို႔ ကပ္ေရာဂါေဘးဆိုးႀကီးတရပ္ သဖြယ္ ေရာက္ရွိသြားႏိုင္သည္။ အျခားနုိင္ငံမ်ား၏ ေရာဂါျပန္႔ပြားမွဳအား ထိန္းခ်ဳပ္ထားနုိင္သည့္ အေျခအေနကိုလည္း အႏၱရာယ္ေပးနုိင္သည္။ ဤသို႔ျဖစ္နိုင္ေခ် အမ်ားဆုံး နိုင္ငံမွာ တ႐ုတ္နိုင္ငံပင္ျဖစ္သည္။ ၎၏ကူးစက္မႈႏႈန္းမွာလည္း ျမင့္တက္ ေနသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္က တ႐ုတ္က်န္းမာေရးဌာန ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖဲြ႕ႏွင့္ ပူးတဲြေလ့လာခ်က္တရပ္တြင္ ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးသူ ၂၅၀၀၀ ႐ွိၿပီး ကူးစက္မႈ၇၀၀၀၀ ရွိေၾကာင္း၊ အမ်ားစုမွာ မူးယစ္ေဆးထုိးသြင္းျခင္းႏွင့္ လိင္ကိစၥမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။ ျမန္မာျပည္နွင့္ နယ္နိမိတ္ခ်င္း ထိစပ္ေနေသာယူနန္ျပည္နယ္ သည္ အဆိုးဆံုးထိခုိက္ေသာျပည္နယ္မ်ား အနက္ တခုျဖစ္ သည္။ ျမန္မာျပည္လမ္းမႀကီးဟု ေခၚၾကေသာယူနန္ျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္ကူမင္းႏွင့္ ျမန္မာျပည္ ေျမာက္ပုိင္းၿမိဳ႕တၿမိဳ႕ ျဖစ္သည့္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ကုိ ဆက္သြယ္ထားေသာ ကုန္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာသည္ ေရာဂါကူးစက္ပ်ံ႕ပြားေရး လမ္းေၾကာင္းႀကီး တခုျဖစ္ၿပီး ေထာင္ႏွင့္ခ်ီေသာ ကုန္ကားေမာင္းသူမ်ား ေန႔စဥ္ကူးသန္းသြားလာေနၾကသည့္ AIDS အေ၀းေျပးလမ္းမႀကီးပင္ ျဖစ္ပါသည္။ အခ်ဳပ္အားျဖင့္ဆုိရေသာ္ ျမန္မာျပည္သည္ ကပ္ေရာဂါအသြင္ကူးစက္မႈကုိ ပုိမုိအ႐ွိန္ရေစရန္ တြန္းအားေပးေနေသာ ႏုိင္ငံ တခုျဖစ္၍ ကမၻာက ဤမွ်ႀကီးမားၿပီး လူဦးေရထူထပ္ေသာ ႏုိင္ငံတခုကုိ စိတ္ခ်လက္ခ် လ်စ္လ်ဴ မ႐ူ႕ထားသင့္ေပ။ ဤအေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ ေလာ္ရီဂါးရတ္ကဲ့သို႔ ေလ့လာဆန္းစစ္သူမ်ားက AIDS ျပႆနာကို က်န္းမာေရး ျပႆနာတရပ္ အျဖစ္ သာမကဘဲ အမ်ဳိးသားေရးႏွင့္ ေဒသတြင္းဆိုင္ရာ လုံၿခဳံေရး အျမင္ျဖင့္ပါ ကိုင္တြယ္ ေျဖ႐ွင္းသင့္ေၾကာင္း ေျပာဆို ေနၾကျခင္းျဖစ္သည္။ “ေလာေလာဆယ္မွာ AIDS ျပႆနာကို က်န္းမာေရး ဆိုင္ရာ ျပႆနာတခုအေနနဲ႔ပဲ ေျပာဆိုေနၾကပါတယ္၊ ဒါေၾကာင့္လဲ အစိုးရ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား က ဦးစားေပးအစီအစဥ္ေတြရဲ႕ေအာက္ဆုံးအဆင့္ေလာက္မွာ ဒီျပႆနာကို ထားၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္”ဟု သူက ေျပာသည္။ “ဒါေၾကာင့္လဲ ဒီကပ္ေရာဂါကို ကိုယ္ျပည္တြင္းမွာသာမက ေဒသတြင္းမွာပါ ကိုင္တြယ္ေျဖ႐ွင္းဖို႔ ႏိုင္ငံေတာ္မွာ တာ၀န္႐ွိတယ္ ဆိုတဲ့ အယူအဆကို ေဘးဖယ္ထားၾကတာ၊ လ်စ္လ်ဴထားၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္” ၂၀၀၄ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလထုတ္ ၀ါ႐ွင္တန္ပို႔စ္သတင္းစာ အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္တြင္ ျမန္မာျပည္၏ လ်စ္လ်ဴ႐ႈ ခံထားရေသာ AIDS ကပ္ဆိုးေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာေသာေဒသတြင္း အႏၲရာယ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ “ ကုလသမဂၢ အေနျဖင့္ ယင္းကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ စိမ္ေခၚမႈတရပ္ ႐ွိလာႏုိင္သည္ဆိုလွ်င္ ယခုအခ်ိန္သည္ ဤစိန္ေခၚမႈကို ရင္ဆိုင္ေနရခ်ိန္ပင္ ျဖစ္သည္” ဟု ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ တႏွစ္ၾကာၿပီးေသာအခါ အလြတ္သေဘာဟု ေဖၚျပထားေသာ တံခါးပိတ္အစည္းအေ၀းတခုတြင္ ကုလသမဂၢႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ လက္ေထာက္ အေထြေထြအတြင္းေရးခ်ဳပ္ အီဘရာဟင္ဂမ္ဘာရီက လုံၿခံဳေရးေကာင္စီတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဆုတ္ယုတ္ က်ဆင္းေနေသာ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ က်န္းမာေရး မွတ္တမ္းမ်ားအေၾကာင္း အက်ဥ္း႐ုံး ေဆြးေႏြးသြားခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံတကာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ လံုၿခဳံေရးကို ထင္႐ွားစြာ ၿခိမ္းေျခာက္ေနသည္ဟု ဆိုကာ အေမရိကန္ႏွင့္ၿဗိတိန္တို႔က ေျပာဆိုေနေသာ္ လည္း ျမန္မာျပည္သည္ လုံၿခဳံေရးေကာင္စီ အၿမဲတမ္း အဖဲြ႔၀င္ႏုိင္ငံမ်ားျဖစ္ေသာ တ႐ုတ္ႏွင့္႐ု႐ွားတို႔၏ အကူအညီျဖင့္ ေကာင္စီ၏ တရား၀င္အစီအစဥ္ထဲတြင္ ထည့္သြင္းေဆြးေႏြးရန္ကိစၥအား ေ႐ွာင္လႊဲထားႏိုင္ခဲ့၏။ ျမန္မာစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားထံသို႔ သက္ေရာက္မႈ မည္မွ်႐ွိသည္ကို ခန္႔မွန္္းတြက္ခ်က္ရ ခက္ခဲေသာ္လည္း ကုလသမဂၢ၌ အက်ဥ္း႐ုံးေဆြးေႏြးမႈသည္ ထင္႐ွားေသာအျဖစ္အပ်က္တခု ျဖစ္လာသည္ဟု ေလာ္ရီဂါးရက္က ေျပာၾကားသည္။ “ကုလသမဂၢက ဘာေျပာေျပာဘာထင္ထင္ သူတို႕က ဂ႐ုစိုက္ပါမလား” ဟု သူက စိတ္ပူ၏။“အခု သူတို႔က ၿမိဳ႕ေတာ္ကို ေျပာင္းေ႐ႊ႔သြားၿပီဆိုေတာ့ သူတို႔စိတ္ထဲမွာ ဘယ္လို႐ွိမယ္ဆိုတာ ခန္႔မွန္းဘို႔ ပိုလို႔ေတာင္ ခက္သြားပါေသးတယ္" ၿပီးခဲ့သည့္ႏို၀င္ဘာလက ျမန္မာစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားသည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ႏွင့္ မိုင္၄၀၀ခန္႔ေ၀းေသာပ်ဥ္းမနားၿမိဳ႕တြင္ အစိုးရ႐ုံးကို အသစ္တည္ေဆာက္၍ ေျပာင္းေ႐ႊ႔သြားခဲ့ၾကသည္။ စစ္အစိုးရေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေ႐ႊသည္ ေဗဒင္ဆရာမ်ား၏ အႀကံေပးခ်က္ေၾကာင့္လည္းေကာင္း၊ အေမရိကန္၏ က်ဴးေက်ာ္မႈကို ေၾကာက္႐ြံေသာေၾကာင့္ လည္းေကာင္း၊ ဤသို႔ ေျပာင္းေ႐ႊ႔သြားၾကသည္မွာ သိသာထင္႐ွားလွပါသည္၊ ၁၉၉၀ခုႏွစ္မ်ားတြင္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေအာက္တြင္ ႐ွိေနေသးလည္း ထိုင္းႏိုင္ငံသည္ လူထုအသိပညာ ျမွင့္တင္မႈအစီအစဥ္ မ်ားႏွင့္ ရာနႈန္းျပည့္ ကြန္ဒံုးသုံးစြဲမႈအစီအစဥ္မ်ား အပါအ၀င္ AIDS ဆန္႔က်င္ တိုက္ဖ်က္ေရး လႈပ္႐ွားမႈတခုကိုု စတင္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ႔ပါသည္။ ''ထိုင္းႏုိင္ငံဟာ အာဏာ႐ွင္ႏိုင္ငံျဖစ္လုဆဲဆဲ အေျခအေနရွိပါတယ္'' ဟု ေလာ္ရီဂါးရက္က ဆို၏၊ ''ဒါေပမဲ့ထင္သလို မဟုတ္ဘဲ က်မေတြ႔ဖူးခဲ့သမွ် တိုင္းျပည္ထဲမွာ AIDSတိုက္ဖ်က္ေရးတိုက္ပြဲကို အေအာင္ျမင္ဆုံး တိုက္ခိုက္ႏုိင္ခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံျဖစ္ပါတယ္'' ဒီတိုက္ပြဲကို စတင္ျဖစ္ေသာ အေၾကာင္းမွာ ထိုင္းစစ္တပ္၏ စစ္သားစုေဆာင္းေရးမွ လူငယ္မ်ားတြင္ ေရာဂါကူးစက္မႈႏႈန္း အလြန္ျမင့္မားေနေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာျပည္စစ္တပ္၏ စစ္သားမ်ားၾကားတြင္ တူညီေသာ (သို႔မဟုတ္) ပိုမိုု ဆိုး႐ြားေသာ အေထာက္အထားမ်ား ေတြ႔႐ွိရေသာ္လည္း ျမန္မာျပည္သည္ ဤကဲ့သို႔ေသာ တိုက္ပြဲမ်ဳိး ဆင္ႏႊဲခဲ့ျခင္းမ႐ွိပါ။ အေမရိကန္အေျခစိုက္ ႏိုင္ငံတကာ ျပည္သူ႔ေရဒီယို “ကမၻာေလာက” အစီအစဥ္၏ သတင္းစာဆရာ ေအာ္လန္ဒို ဒီဂတ္ဇမန္း ၏ HIV ပိုး႐ွိသူ စစ္သားမ်ားစြာကို ျဖဳတ္ပစ္ခဲ့ရေသာ ျမန္မာစစ္တပ္ဆရာ၀န္ တဦးႏွင့္ေတြ႔ဆုံေမးျမန္းခန္းတခုတြင္ “သူတို႔ တေတြဟာ ဘယ္ေအအာဗီြေဆးမွမရ႐ွိပါဘူး၊ ျပဳစုေစာင့္ေ႐ွာက္မႈ ေထာက္ပံ့ကူညီမႈလည္း လုံး၀မရၾကပါဘူး”ဟု ထိုဆရာ၀န္က ေျပာခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္စစ္တပ္႐ွိ (AIDS)အေဆာင္ႀကီး၏ခုတင္မ်ားသည္ အသစ္အသစ္ေရာက္႐ွိလာသူ လူနာ မ်ားျဖင့္ အလွ်င္အျမန္ အစားထိုး ျပည့္ႏွက္လ်က္႐ွိသည္ဟု ဆိုသည္။ ျမန္မာျပည္တြင္ အတိုင္းအတာတရပ္ထိ ေအာင္ျမင္မႈရသည္မွာ ကြန္ဒုံးကိစၥ ျဖစ္သည္။ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္က ကြန္ဒုံး၂သန္း ၆ သိန္း သာ ေရာင္းရေသာ္လည္း မႏွစ္ကကြန္ဒုံးသန္း ၄၀ ေက်ာ္ ေရာင္းခ်ခဲ့ရသည္။ လူႀကိဳက္အမ်ားဆုံးတံဆိပ္တခုျဖစ္ေသာ ''အေဖာ္'' ကို ၀ါ႐ွင္တန္အေျခစိုက္ အက်ဳိးအျမတ္ မထားေသာ အဖြဲ႔ျဖစ္သည့္ ႏိုင္ငံတကာလူဦးေရဆိုင္ရာ၀န္ေဆာင္မႈအဖဲြ႔ (PSI)က တင္သြင္းၿပီး ေစ်းေပါေပါျဖင့္ ေရာင္းခ် ေပးသည္။ (PSI )သည္ ကြန္ဒုံးသုံးစြဲပုံႏွင့္ပတ္သက္၍ လူထုပညာေပး ႐ုပ္ျမင္သံၾကားဇာတ္လမ္း မ်ားႏွင့္ ႐ုပ္႐ွင္မ်ားကိုလည္း ႐ုိက္ကူးထုတ္လုပ္ပါသည္။ လြန္ခဲ့သည့္ဆယ္ႏွစ္ကဆိုလွ်င္ ဤကဲ့သို႔အျဖစ္မ်ဳိး စိတ္ကူးယဥ္ၾကည့္၍ပင္ ရမည္မဟုတ္ပါ။ ျမန္မာျပည္သည္ ေ႐ွး႐ုိး ဆန္ေသာ တိုင္းျပည္ျဖစ္သည္။ ကြန္ဒုံးသံုးစဲြျခင္းကို ျပည့္တန္ဆာလုပ္ငန္း၊ လူမႈေရး႐ႈပ္ေပြျခင္းတို႔ႏွင့္ တြဲ၍ျမင္ထားၾကသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ၁၉၉၀ ခုႏွစ္မ်ားက ထိုင္းႏုိင္ငံတြင္ ေအာင္ျမင္ခဲ့ေသာ ကြန္ဒံုးလႈပ္႐ွားမႈကိုမီရန္ မ်ားစြာလိုေသးသည္။ ျမန္မာျပည္၏က်န္းမာေရးျပႆနာႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကမၻာႀကီး၏တုန္႔ျပန္ေဆာင္႐ြက္မႈသည္ ႐ႈပ္ေထြးလွသည္။ လူသားခ်င္း စာနာသည့္ အေထာက္အပံ့မ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ခါးသီး၍အေျဖမထြက္သည့္ အျငင္းပြားမႈမ်ား ျဖစ္လာခဲ့သည္။ တိုင္းျပည္ ျပင္ပ႐ွိေျပာႏိုင္ဆိုႏိုင္ေသာ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုမ်ားက ႏိုင္ငံျခား အေထာက္အပံ့ေပးေရးအဖဲြ႔မ်ား တည္႐ွိေနျခင္းသည္ မေကာင္းဆိုး႐ြားအစိုးရအား တရား၀င္ အသိအမွတ္ျပဳရာ ေရာက္ေၾကာင္းျငင္းဆိုၾကသည္။ ကင္တပ္ကီအထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ မစ္ခ်္မေကၠာနဲလ္က ဂလိုဘယ္ဖန္းဒ္႐ုပ္သိမ္းသြားရန္ လႈပ္႐ွား ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ခ်ိန္တြင္ ျမန္မာျပည္႐ွိ AIDS ၏ အႀကီးအကဲ ဘ႐ုိင္ရန္၀ီလီယံက ဤကဲ့သို႔႐ုပ္သိမ္းသြားျခင္း ကို ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားတြင္ အစား အေသာက္မ်ားကို မေပးဘဲထားျခင္းႏွင့္တူေၾကာင္း ဥပမာေပး၏။ ဤကပ္ဆိုးႀကီးကို အေရးေပၚ ကိုင္တြယ္ေျဖ႐ွင္းရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း အေလးအနက္ေဖာ္ျပခဲ့သည့္ အစီအရင္ခံစာကို ေရးသားခဲ့သူ ေလာ္ရီဂါးရက္ကိုယ္တိုင္ကပင္ ကုလသမဂၢ အဖဲြ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံျခားအေထာက္အပံ့အဖြဲ႔မ်ားအား “ေသြးပန္းထြက္ေနသည့္အနာကို ပလာစတာကပ္ထားသည္” ႏွင့္ တူေၾကာင္းခိုင္းႏိႈင္းခဲ့သည္။ ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြး ေရာဂါလည္းအတူတူပင္ျဖစ္ပါသည္။ ( AIDS ) ကဲ့သို႔ပင္ (H5N1 ) သည္ ႏိုင္ငံကူးျပႆနာတရပ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ဟာ အျခားသူေတြအားလုံးအတြက္လည္း အေရးႀကီးတဲ့ သူ႔ျပည္သူေတြရဲ႕ က်န္းမာေရး ျပႆနာကို ဘာေၾကာင့္ တုန္႔ျပန္ေျဖ႐ွင္းျခင္း မျပဳသလဲဆိုတာကို အေလးအနက္ မီးေမာင္းထိုးျပလိုက္တဲ့ ျပႆနာတရပ္ပါပဲဟု ခရစ္ေဘကာက ႐ွင္းျပသည္။ အံ့ၾသဘြယ္ေကာင္းစြာပင္ စစ္အစိုးရသည္ ကမၻာ႔စားနပ္ရိကၡာႏွင့္ စိုက္ပ်ဳိးေရးအဖဲြ႔ႏွင့္ ပူးေပါင္း ေဆာင္႐ြက္ ခဲ့သည္။ ဥပမာ နမူနာအသားစမ်ားကို စစ္ေဆးရန္ ဘန္ေကာက္သို႔ အလ်င္အျမန္ ေပးပို႔ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာျပည္သူမ်ားကို ေျပာျပရန္ (၉)ရက္ေစာင့္ဆိုင္းခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္လူသားမ်ား ေသဆုံးႏိုင္ျခင္းအား ကာကြယ္ရန္ႏွင့္ ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြးကပ္ေရာဂါကို ေလ့လာစစ္ေဆးရန္ လုံေလာက္ေသာ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ား ျဖန္႔ျဖဴးေပးရန္လည္း ပ်က္ကြက္ခဲ့သည္။ ျမန္မာျပည္ တြင္ ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြးႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ယုံၾကည္ လက္ခံႏိုင္ေလာက္သည့္ သတင္းအခ်က္အလက္သည္ ဘန္ေကာက္ ပို႔စ္ သတင္းစာ၏ ဥပမာအရေျပာရလွ်င္ ၾကက္မ၏သြားကဲ့သို႔ ႐ွားပါးလွ၏။ အေနာက္ႏုိင္ငံတႏိုင္ငံက ဇီ၀ပိုးမႊားကာကြယ္ေရး၀တ္စုံ (၁၀၀၀)ႏွင့္ အျခားပစၥည္းကိရိယာမ်ား ျမန္မာျပည္သို႔ ေပးပို႔လိုက္၏။ စစ္အစိုးရက ရန္သူေတာ္ႀကီးတဦးထံမွ ဤကဲ့သို႔ကူညီမႈမ်ဳိးကို လက္ခံ လိုက္ျခင္းသည္ စစ္အစိုးရထဲမွ အနည္းဆုံးတဦးဦးက ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြးအား ျမန္မာျပည္တဦးတည္း ရင္ဆိုင္တိုုက္ခိုက္၍မရႏိုင္ဟု နားလည္ေၾကာင္းျပသသည့္ သာဓကပင္ ျဖစ္ပါသည္။ဥပမာ ေရာဂါေစာင့္ၾကည့္ ေလ့လာေရးသည္ ဓါတ္ခြဲစမ္းသပ္မွဳဆိုင္ရာ ပစၥည္းကိရိယာႏွင့္ အျခားအေျခခံစံနစ္မ်ား အႏၲရာယ္ ႐ွိေလာက္ေအာင္ ေဟာင္းႏြမ္းေခတ္ေနာက္က် ေနေသာေၾကာင့္ အလုပ္မျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ေဘရာက မွတ္ခ်က္ခ် သည္။ ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြးကို မႏၲေလးတြင္ပထမဆုံးစတင္ေလ့လာ ေတြ႔႐ွိခဲ့ၿပီး မႏၲေလးသည္ တခုတည္းေသာ လုပ္လုပ္ႏိုင္သည့္ ဓါတ္ခဲြခန္းတည္႐ွိရာ ၿမိဳ႕ျဖစ္ေၾကာင္း သူကဆိုသည္။ “စိုးရိမ္စရာေကာင္းတာကေတာ့ ရန္ကုန္န႔ဲမႏၲေလးမွာသာ ေသြးလႉ႐ွင္မ်ားကို ေသြးစစ္ေပးႏိုင္တဲ့ ဓာတ္ခဲြခန္းေတြ ႐ွိတာပါပဲ” ဟု သူကထပ္ေလာင္းေျပာဆိုသည္။ ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြးေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈမ်ား သည္ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားသည့္ လုပ္ငန္းမ်ားအား အေႏွာက္အယွက္ ျဖစ္ေစသည့္ ခရီးသြားလာခြင့္ ကန္႔သတ္မႈမ်ားကို စစ္အစိုးရက ေလွ်ာ့ေပါ့ေပးရန္ ဆဲြေဆာင္နဳိင္လိမ့္မည္ဟု ထင္ရပါသည္။ သို႔ေသာ္ ကာလၾကာ႐ွည္လိမ့္မည္ေတာ ့မဟုတ္ပါ။ AIDS ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈႏွင့္ ေသဆုံးမႈမ်ား လႈိင္းတံပိုးႀကီးသည္ ျမန္မာျပည္ကဲ့သို႔ေသာ တိုင္းျပည္မ်ားသို႔ ၀င္ေရာက္႐ုိက္ခတ္ဦး မည္ျဖစ္သည္ဟု ေလာ္ရီဂါးရက္က ဆိုသည္။ ၀ါ႐ွင္တန္ပို႔စ္သတင္းစာတြင္ ကိုးကားထားေသာ ႏုိင္ငံျခားကူညီေထာက္ပံ့မႈ အရာ႐ွိတဦး၏ ခန္႔မွန္းခ်က္အရ လာမည့္ဆယ္စုႏွစ္အတြင္း ဤေရာဂါသည္ ျမန္မာျပည္႐ွိ လူငယ္မ်ား၏ဆယ္ပုံတစ္ပုံကို သတ္ျဖတ္လိမ့္မည္ဟုဆိုပါသည္။ ႐ုိးရာဆရာ၀န္၏ ေဆးခန္းတည္႐ွိေသာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕စြန္တေနရာတြင္ လူငယ္မ်ားသည္ သစ္ပင္ေပၚမွ ေႂကြက်ေသာသစ္႐ြက္ မ်ားကဲ့သို႔ တျဖဳတ္ျဖဳတ္ ေသဆုံးေနၾကၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ရန္ကုန္တြင္ ေနထိုင္ခဲ့ဖူးသူ တဦးက ေျပာပါသည္။ ဆရာ၀န္ကိုယ္တိုင္ က ေသစာရင္းထဲတြင္ AIDS ဟူ၍ ေဖာ္ျပျခင္းမ႐ွိပါ။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ဗုဒၶဘာသာထြန္းကားေသာ တိုင္းျပည္႐ွိ ဘုရားေက်ာင္းမ်ားက ဤေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးရသူမ်ားကို မီးသၿဂႋဳဟ္ေပးရန္ ျငင္းဆန္တတ္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ “ သူတို႔ဟာ ပညာမတတ္ၾကပါဘူး” ဟုသူက သူ၏ ဆင္းရဲႏုံခ်ာလွေသာေဖာက္သည္မ်ားအေၾကာင္း ေျပာျပပါသည္။ “ သူတို႔ဟာ ကူးစက္ခံရၿပီဆိုတာနဲ႔ တျခားေဆြမ်ဳိးေတြ အိမ္နီးနားခ်င္းေတြကိုေတာင္ ေျပာျပဖို႔ ႐ွက္တတ္ၾကပါတယ္။ သူတို႔ဟာ ဒါကို ဖုံးကြယ္ထားၿပီး မၾကာခင္မွာပဲ ေသဆုံးသြားၾကပါတယ္။ လပိုင္းအတြင္း ေသဆုံးသြားၾကပါတယ္” ။
Posted by
at Labels: , 0 comments

ျမန္မာႏိုင္ငံ ေအအိုင္ဒီအက္အေျခအေန

ျမန္မာႏိုင္ငံ ေအအိုင္ဒီအက္အေျခအေန ဒီဗီဘီ - ၃၀၊၁၁၊၂၀၀၈ မနက္ျဖန္ ဒီဇင္ဘာလ တစ္ရက္ေန ့ဟာခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးေန ့ ျဖစ္တာေၾကာင့္ ကမၻာတလႊား မွာ အခမ္းအနားေတြက်င္းပၿပီး ေအဒ္စ့္၊ပညာေပးလုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ရြက္ေနၾကပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း အလားတူ အခမ္းအနားေတြ က်င္းပဖို ့ရွိတယ္လို ့သိရေပမဲ့ ဘယ္ေလာက္ က်ယ္က်ယ္ျပန္ ့ျပန္ ့လုပ္ခြင့္ေပးမလဲဆိုတာေတာ့ မသိ ေသးပါဘူး ကုလသမဂၢေအစ့္ဒ္အဖြဲ ့ရဲ့ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ က်ေတာ္တို ့ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူေပါင္း၃၃သန္းေက်ာ္ဟာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီရွိေန သူေတြျဖစ္ၿပီး အဲဒီထဲက၂သန္းခြဲဟာ ကေလးငယ္ေတြျဖစ္တယ္ ေရာဂါပိုးကူးစက္ႏႈန္းဟာ မႏွစ္ကတစ္ႏွစ္တည္းမွာပင္ ၂သန္းခြဲေလာက္ရွိခဲ့ၿပီး ဒီေရာဂါပိုးရွိတဲ့သူ ၉၅%ဟာဖြံၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံေတြမွာ ေနထိုင္သူေတြလို ့ဆိုထားပါတယ္။ ဖြံၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံတစ္ခုျဖစ္တဲ့ က်ေတာ္တို ့ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီရွိသူ ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ားရွိေနသလဲ ဒီလူေတြအတြက္ ဘယ္သူေတြက ဘယ္လိုကူညီေပးေနသလဲ အကူညီေတြအထူးသျဖင့္ ေအအာတီေဆး အလံုအေလာက္မရျဖစ္ေနတာ ဘာေၾကာင့္လဲ ေ၀ဒနာသည္ေတြအတြက္ ဘာမ်ားကူညီေပးႏိုင္မလဲ စတဲ့အေၾကာင္းအရာေတြကို ယခုတပါတ္ တနဂၤေႏြသတင္းေဆာင္းပါး အစီအစဥ္အျဖစ္ ေဆြးေႏြးတင္ျပပါမယ္။ ဒီအစီအစဥ္အတြက္ နည္းစည္းမျခားဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ ့(အမ္အက္စ္အက္ဖ္) ကျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ စီမံကိန္းမန္ေနဂ်ာ ဖီလစ္ဟမ္ဖရီ (Phllipe Humphri) နဲ ့အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ ့ခ်ဳပ္ ေအ့ဒ္ကူညီေပးေရးဌာနက မျဖဴျဖဴသင္းတို ့ကိုဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။ ယခုသတင္းပတ္အေစာပိုင္း ေအဒ့္စ္ႏွစ္ပတ္လည္ မတိုင္ခင္ေလးမွာ ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ အမ္အက္စ္အက္ဖ္ အစီရင္ခံစာအရ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီရွိေနသူ ၂သိန္းခြဲနီးပါးရွိၿပီး အဲဒီထဲက ၂ေသာင္းေလာက္ကေတာ့ ေအအာတီေခၚ ေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရး ေဆးမရျဖစ္ေနတယ္လို ့ေဖၚျပထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဒီလိုေဆး၀ါးမလံုေလာက္တဲ့အတြက္ မႏွစ္ကတစ္ႏွစ္တည္းမွာ ၂ေသာင္းခြဲနီးပါး ေသးဆံုးခဲ့ၿပီး ဒီႏွစ္မွာလည္း ေဆး၀ါးရေအာင္အခ်ိန္မွီ မေဆာင္ရြက္ႏိုင္ဘူးဆိုရင္ ေ၀ဒနာသည္ ၂ေသာင္းခြဲထပ္ၿပီး ေသဆံုးရမယ့္အေျခဆိုက္ေနတယ္ လို ့အစီရင္ခံစာကေထာက္ျပထားပါတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္ဒီလို ေဆး၀ါးမရျဖစ္ေနတာလဲ အမ္အက္စ္အက္ဖ္က ဘာေတြကူညီေပးေနသလဲ စီမံကိန္းမန္ေနဂ်ာ ဖီလစ္ဟမ္ဂရီက ရွင္းျပထားပါတယ္။“ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ က်ေတာ္တို ့ အမ္အက္စ္အက္စ္ စီမံကိန္းေတြစတင္တဲ့အခ်ိန္ကစၿပီး အခုခ်ိန္ထိ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီနဲ ့ပတ္သက္ၿပီးလံုေလာက္တဲ့ကုသေပးမႈ မလုပ္ႏိုင္ေသးပါဘူး။ အခုေလာေလာဆယ္ လူနာ ၁၂၀၀၀ ေလာက္ကိုဘဲ အမ္အက္စ္အက္ဖ္ အေနနဲ ့ေအအာတီ ေပးႏိုင္တဲ့အေျခအေနပါ။“ “ဒါဟာဘယ္လိုမွ မလံုေလာက္တဲ့အေနအထားပါ လူနာအားလံုးရဲ့ ၁၅% ေလာက္ကိုပဲ က်ေတာ္တို ့ကူညီေပးႏိုင္ပါတယ္ ဒါဟာပံု မွန္အေျခအေနမဟုတ္ပါဘူး သာမန္အားျဖင့္ဆိုရင္ အစိုးရ၊ အလႈဳရွင္၊ အန္ဂ်ီအိုေတြ ပူးေပါင္းၿပီးဒီကိစၥကို ၀ိုင္း၀န္းေဆာင္ရြက္ၾကရမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ ခုခ်ိန္ထိေတာ့ လံုေလာက္တဲ့ကူညီမႈ မရေသးပါဘူး“။ “ျမန္မာျပည္မွာ ေ၀ဒနာသည္ ၂သိန္းခြဲနီးပါးရွိေနၿပီး လူဦးေရသန္း ၅၀ေက်ာ္ေနထိုင္တဲ့ ဒီႏိုင္ငံမွာ ေအ့ဒ္စ္ေရာဂါကုသေရး အတြက္ဘာ့ေၾကာင့္ ေဆးရံု ၂ခုတည္းဖြင့္ထားရတာလဲ အဲဒီေဆးရံု ၂ခုစလံုးကလဲ ဘာ့ေၾကာင့္ရန္ကုန္မွာခ်ည္း ျဖစ္ေနလဲ ဒီကိစၥအတြက္ စစ္အစိုးရ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနကိုေရာ ေအဒ့္စ္ပညာေပးဌာနမွ ေဒါက္တာမင္းသြယ္ကိုပါ အႀကိမ္ႀကိမ္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့ေပမဲ့ ခုခ်ိန္ထ ိျပန္မေျဖေသးပါဘူး“ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ က်န္းမာေရးစနစ္ ဘာမ်ားခ်ိဳ ့ယြင္းေနသလဲလို ့အမ္အက္စ္အက္ဖ္ စီမံကိန္းမန္ေနဂ်ာ ဖီးလစ္ဟမ္ဖရီကိုေမးတဲ့ အခါ “ေနာက္ခံအခ်က္အလက္ေတြ အမ်ားအျပားရွိေနႏိုင္ပါတယ္ အဲဒီအထဲက ပထမအခ်က္ကေတာ့ အစိုးရရဲ့က်န္းမာေရး ဌာနဘက္က ဒီေ၀ဒနာသည္ေတြအေပၚ တံု ့ျပန္မႈဟာမလံုေလာက္တဲ့ ျပႆနာပါ၊ သူတို ့ဘက္ကအခုကုသေပးေနတဲ့ ေ၀ဒနာသည္ဦးေရဟာ ႏွစ္ေထာင ္ထက္မပိုပါဘူး သူတို ့ဒီမွာဒီထက္ အမ်ားႀကီးပိုလုပ္ေပးႏိုင္တဲ့ စြမ္းအားေတြရွိေနတယ္ ဆိုတာက်ေတာ္တို ့ေသခ်ာသိထား ပါတယ္၊ ဒီထက္မက လူနာမ်ားမ်ားကို သူတို ့ကုသေပးသင့္ပါတယ္။ ဥပမာ ထား၀ယ္ၿမိဳ ့မွာက်ေတာ္တို ့ေဆးခန္းတခုဖြင့္ထားၿပီး လူနာတေထာင္ေလာက္ကို ကုသေပးေနေပမဲ့ အစိုးရေဆးခန္းက လူနာ၂၀ကိုဘဲကုသေပးေနပါတယ္။ဒါဟာ သူတို ့မွာရွိတဲ့လုပ္ႏိုင္စြမ္းထက္ အမ်ားႀကီးနည္းေနပါတယ္ ဆရာ၀န္တစ္ဦးလူနာ၂၀ ေလာက္ကို ကုသေပးႏိုင္တဲ့ အေျခအေနရွိတဲ့အတြက္ သူတို ့ဘက္ကဒီထက္မကမ်ားမ်ား လုပ္ေပးဖို ့စိတ္ဆႏၵရွိဖို ့ လိုေနတယ္လို ့က်ေတာ ္ျမင္ပါတယ္။“ ဒီေ၀ဒနာသည္ေတြဟာ ထား၀ယ္လိုနယ္စပ္ၿမိဳ ့ေတြမွာသမက ျမန္မာႏိုင္ငံအလယ္ပိုင္းနဲ ့ အထက္ပိုင္းေဒသေတြမွာလည္း အမ်ားအျပား ရွိေနတာပါ အဲဒီ ေဒသေတြက ေ၀ဒနာသည္ေတြရဲ့ အေျခအေနကေကာ ဘယ္လိုျဖစ္ေနသလဲ။ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ ့ခ်ဳပ္ ေရနံေခ်ာင္းၿမိဳ ့နယ္က ေဒၚခင္ေစာေဌးက သူ ့အေတြ ့အႀကံဳေတြကိုေျပာျပပါတယ္။ ေရနံေခ်ာင္းမွာ ဘာႏိုင္ငံတကာအကူအညီ ဘာပေရာဂ်က္မွမရဘဲ ကိုယ္ထူကိုယ္ထစနစ္နဲ ့တႏိုင္တပိုင္ကူညီေပးေန ရတယ္ဆိုတဲ့အခ်က္က စိတ္၀င္စားဖို ့ေကာင္းပါတယ္။“ႏိုင္ငံတကာဘက္ကလည္း ေအဒ့္စ္ကုသေရးနဲ ့ပတ္သက္ၿပီး ဒီထက္မက မ်ားမ်ားကူညီေပးဖို ့လိုေနပါတယ္“လို ့ဖီးလစ္ဟမ္ဖရီက ေျပာပါတယ္။ “အစိုးရေဆးခန္း အန္ဂ်ီအိုေဆးခန္း တသီးပုဂၢလေဆးခန္းေတြအားလံုးကို စနစ္တက်ကူညီေပးဖို ့လိုေနပါတယ္။ အခုဆိုရင္ အစိုးရဘက္ ကဒီေရာဂါကို ကုဖို ့ႀကိဳးစားေနဆဲျဖစ္ေပမဲ့ က်ေတာ္တို ့ဘက္က ေ၀ဒနာသည္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ကုသေပး ခဲ့ၿပီးပါျပီ။ ဒါေၾကာင့္ အစိုးရေရာ၊အစိုးရမဟုတ္တဲ့အဖြဲ ့ေရာ၊တသီးပုဂၢလေတြကိုေရာ အကူအညီေတြျမန္ျမန္ေပးဖို ့လိုတယ္။ တျခားႏိုင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ အလႈဳေငြအလံုအေလာက္ရတဲ့အတြက္ ေရာဂါတုိက္ဖ်က္ေရး စီမံကိန္းေတြအခ်ိန္တိုတြင္း ေအာင္ျမင္ခဲ့ပါတယ္ ဒီႏိုင္ငံမွာကေတာ့ ေအ့ဒ္စ္အတြက္ အကူအညီေပးမဲ့ ဂလိုဘယ္ဖန္းျပန္ထြက္သြားရတဲ့ အေျခအေနနဲ့ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရပါတယ္ ဒါေၾကာင့္ အေျခအေနေတြ ႀကီးႀကီးမားမား ေျပာင္းလဲမႈမျဖစ္မခ်င္း သိသာတဲ့တိုးတက္မႈရလာဖို ့ခက္ေနဦးမယ္လို ့က်ေတာ္ထင္ပါတယ္“ ဘာေၾကာင့္အကူအညီေတြ လိုသေလာက္မရသလဲ အလႈဳရွင္ေတြက ဘာေၾကာင့္တံု ့ဆိုင္းတံု ့ဆိုင္းျဖစ္ေနတာလဲ ေအအာဗီြ ေဆးတလံုးရဲ့တန္ဖိုး ဟာ အေမရိကန္ေဒၚလာ၃၀ (ျမန္မာက်ပ္ေလးေသာင္း) သာရွိတဲ့အတြက္ ျပည္ပေရာက္ ျမန္မာေတြက မလႈဳဒါန္းႏိုင္ၾကဘူးလား။ ဒီေ၀ဒနာသည္ ၂ေသာင္းနီးပါးကို အမ္အက္စ္အက္ဖ္ နဲ ့အန္ဂ်ီအိုေတြ တသီးပဂၢလအဖြဲ ့ေတြ အစိုးရေဆးခန္းေတြက ေအအာဗီ ေဆးေပးထားႏိုင္ၿပီျဖစ္ေပမဲ့ က်န္တဲ့၂သိန္ေက်ာ္ကေတာ့ ခုခ်ိန္ထိဘယ္သြားၿပီး ဘယ္ကုသရမွန္းမသိရေသးပါ။ သူတို ့အတြက္လိုအပ္တဲ့ ေအအာဗီြေဆးနဲ ့တျခားလိုအပ္ခ်က္ေတြကို ဘယ္သူေတြကူညီေပးႏိုင္မလဲ ေ၀ဒနာသည္ေတြရဲ့ခံ စားခ်က္ေတြကို နားေထာင္ရင္း တတ္ႏိုင္သေလာက္ ကူညီၾကဖို ့စဥ္းစားၾကေစလိုေၾကာင္းပါခင္ဗ်ာ။ ဒီဗီဘီ - ၃၀၊၁၁၊၂၀၀၈
Posted by
at Labels: , 0 comments
Subscribe to: Posts (Atom)

.•°*”˜˙·٠•●♥ Ƹ̵̡Ӝ̵̨̄Ʒ ♥●•٠·˙အေၾကာင္းအမ်ိဳးေၾကာင့္ဆက္သြယ္လိုလွ်င္.•°*”˜˙·٠•●♥ Ƹ̵̡Ӝ̵̨̄Ʒ ♥●•٠·˙

foxyform