HIV/AIDS အေျခခံမိတ္ဆက္

အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ၊ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ဟာ ေၾကာက္စရာလားလို႔ေမးရင္ ေၾကာက္စရာ ေကာင္းတယ္လုိ႔ပဲ ေျဖရမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ အရမ္းကာေရာ ေၾကာက္ဖို႔မလိုပါဘူး။ မွန္မွန္ကန္ကန္ ေၾကာက္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီေရာဂါ နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေျခခံ သိသင့္သိထိုက္တာေလးေတြကို လိုရင္းတိုရွင္း ေဖၚျပေပးလုိက္ပါတယ္။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြဟာ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ကိုျဖစ္ပြားေစတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ တစ္မ်ိဳးပါ။ ဒီေရာဂါပိုး ကူးစက္ေစတာ ကေတာ့ မသန္႔ရွင္းတဲ့ ေဆးထိုးအပ္၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အထိအေတြ႔ေတြကေနတစ္ဆင့္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ ကူးစက္ ႏိုင္သလို ေရာဂါရွိတဲ့ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္ကေန သားသမီးကိုလည္း ကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။ အစကနဦး ေရာဂါလကၡဏာေတြနဲ႔ အဖ်ားရွိတာ ေခါင္းကိုက္တာ ကိုယ္လက္ကိုက္ခဲတာစတဲ့ တုတ္ေကြးဆန္ဆန္ လကၡဏာေတြ ျပလာႏိုင္ပါတယ္။ ေရာဂါပိုးကို တိုက္ဖ်က္ဖို႔အတြက္ ခႏၶာကိုယ္ရဲ့ ခုခံကာကြယ္မႈ စနစ္ကေန ပဋိဇီဝပစၥည္းေတြ ထုတ္လုပ္ ေပးႏိုင္ဖို႔ ၂ပတ္ကေန သံုးလအထိ အခ်ိန္ယူရပါတယ္။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ရွိ၊ မရွိ စစ္တယ္ဆိုတာ ခႏၶာကိုယ္ အတြင္းက အဲဒီ အႏုဇီဝပစၥည္း (antibodies) ေတြတည္ရွိမႈ အေျခအေနကို စစ္တာပါ။ ေသြးကို ေဖါက္ယူၿပီး စစ္တဲ့နည္းကို အသံုးမ်ားသလို ပါးေစာင္အတြင္းက အရည္ကုိလည္း စစ္တာရွိပါတယ္။ ပဋိဇီဝပစၥည္းေတြ စစ္ရာမွာ positive လို႔အေျဖရသူေတြကို HIV positive လို႔ ေခၚၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ (AIDS - ခုခံအား က်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ) Acquire Immune Deficiency Syn-drome ရဲ့အတိုေကာက္ အေခၚအေဝၚျဖစ္ပါတယ္။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုးေၾကာင့္ လူတစ္ေယာက္ရဲ့ ကိုယ္တြင္းခုခံအားကို က်ဆင္းေစၿပီး ျပင္ပေရာဂါပိုးေတြ ဝင္ေရာက္ ကူးစက္လာမႈကို ခႏၶာကိုယ္က မခုခံမကာကြယ္ႏိုင္ပဲ ျဖစ္လာပါတယ္။ ေအအိုင္ဒီအက္စနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲ ေရာဂါေဝဒနာေတြထဲမွာ အဆုတ္ေရာဂါ၊ အေရျပားကင္ဆာ၊ ဦးေႏွာက္ အႀကိတ္ေရာင္ ေရာဂါေတြ အပါအဝင္ျဖစ္ၿပီး ကိုယ္အေလးခ်ိန္လည္း သိသိသာသာ က်ဆင္းလာတယ္။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ရွိသူဟာ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ရွိခ်င္မွ ရွိမွာပါ။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ရွိေနေပမဲ့ အစားအေသာက္ အေနအထိုင္ ဂရုစိုက္ဆင္ျခင္မယ္ဆိုရင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ က်န္းက်န္းမာမာနဲ႔ ေနႏိုင္ပါတယ္။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုးဟာ ခႏၶာကိုယ္အင္အား ခ်ိနဲ႔လာေအာင္ လုပ္ၿပီးတဲ့ အခါမွသာ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ဝင္လာတတ္တာပါ။ ဒီေရာဂါအတြက္ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသႏိုင္တဲ့ေဆး မရွိေသးပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ARV ဆိုတဲ့ေဆးကေတာ့ ေရာဂါပိုး ဆက္လက္ျပန္႔ပြားမႈႏႈန္းကို ေလ်ာ့က်ေစပါတယ္။ ေအအာဗဗီြ ဂယက္ ေအအာဗီြ သို႔မဟုတ္ ေအအာတီ (ARV or ART) အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ခုခံကာကြယ္ေဆး ( antiretroviral drugs)၊ ဒါမွမဟုတ္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ ခုခံကာကြယ္မႈဆိုင္ရာ ကုထံုး ( antiretroviral therapy ) ရဲ့ အတိုေေကာက္ ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ေရာဂါပိုးကို မသတ္ႏိုင္ေသးေပမဲ့ ျပန္ပြားမႈကို ဟန္႔တားေပးႏိုင္ပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္တြင္း ခုခံအား က်ဆင္းလာတဲ့အခါမွာ မွီဝဲရတဲ့ေဆးျဖစ္ပါတယ္။ ဂ်ီပီအို ဗီြအိုင္အာ (Gpo-Vir) ထိုင္းႏိုင္ငံအစိုးရ ေဆးဝါး ထုတ္လုပ္ေရးအသင္း (The Government Pharmaceutical Organization – GPO) ကထုတ္တဲ့ အိတ္အိုင္ဗီြ ခုခံကာကြယ္ေဆး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေဆးဟာ ေဆးသံုးမ်ိဳး ေပါင္းစပ္ထားတာျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံရပ္ျခား ေဆးကုမၸဏီႀကီးေတြကေန မွတ္ပံုတင္ ထားတဲ့ တန္ဖိုးႀကီး ေဆးေတြအစား ေဈးသက္သာတဲ့ ေဆးျဖစ္ပါတယ္။ တစ္လစာေဆးဖိုး ဘတ္ ၂၀၀၀ (က်ပ္ ငါးေသာင္းေက်ာ္ခန္႔) ရွိပါတယ္။ ေအဇက္တီ AZT ေအဇက္တီ AZT – Retrovir လို႔လည္း ေခၚၾကတဲ့ ေဆးျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၈၇ခု ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ကုသေရးအတြက္ ပထမဆံုးေသာ ေဆးဝါးအျဖစ္ လက္ခံထားတဲ့ေဆးျဖစ္ၿပီး Glazo Smith Kline ကထုတ္လုပ္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ CD4 + Cells ခႏၶာကိုယ္ရဲ့ ခုခံအားက်တဲ့စနစ္မွာ အဓိကက်တဲ့ ဆဲလ္ေတြျဖစ္ၿပီး အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြေၾကာင့္ အထိခိုက္ ခံရဆံုး ဆဲလ္ျဖစ္ပါတယ္။ တီဖိုး (T4 Cell) သို႔မဟုတ္ တီဆဲလ္ (T-Cells) လို႔လည္း သိၾကတဲ့ ဒီဆဲလ္ ဟာစစ္သည္ေတြလို ျပင္ပက က်ဴးေက်ာ္တိုက္ခိုက္လာတဲ့ ေရာဂါပိုးေတြကို ေရွ႕ကေနဦးေဆာင္ တိုက္ခိုက္ၾကပါတယ္။ အိတ္အိုုင္ဗီြနဲ႔ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာ ေနထိုင္ခဲ့သူ တစ္ဦးဟာ CD4 Count CD4 ကို ေရတြက္ တိုင္းၾကည့္တဲ့အခါ ေလ်ာ့နည္း က်ဆင္းေနတတ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ခုခံမႈစနစ္ အားနည္းေနၿပီဆိုတဲ့ လကၡဏာပါ။ သာမန္က်န္းမာသူမွာ CD4 အေရအတြက္ တိုင္းၾကည့္ရင္ ေသြးမီလီမီတာတိုင္းမွာ ၅၀၀ ကေန ၁၅၀၀ ၾကားရွိတတ္ပါတယ္။ CD4 Count က ၂၀၀ သို႔မဟုတ္ ၂၀၀ ေအာက္ ေလ်ာ့နည္းေနရင္ ဆရာဝန္ေတြက ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ရွိတယ္လို႔ သတ္မွတ္ၿပီး ART ကုထံုးနဲ႔ ကုဖို႔ ညႊန္ၾကားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေအဘီစီ (ABC) အိတ္အိုင္ဗီြ ကာကြယ္ေရး နည္းလမ္းတစ္ခုျဖစ္တဲ့ လိင္ကိစၥကိုေရွာက္ၾကဥ္ပါ။ (Abstinence) သစၥာရွိပါ (Be Faithful)၊ ကြန္ဒံုးသံုးပါ (Use Condoms) တို႔ရဲ့ အတိုေကာက္ ABC လို႔ေခၚတာပါ။ ဒီနည္းဟာ ထံုးတမ္းစဥ္လာ တန္ဖိုးေတြကို အေလးမူတဲ့အတြက္ ကိုယ္က်င့္တရား ထိန္းသိမ္းဖို႔ လက္ခံတဲ့လူေတြ ႏွစ္သက္ၾကၿပီး အျခားသူေတြကေတာ့ ဒါဟာ သဘာဝမက်ဘူး ကြန္ဒံုးသံုးေရးေပၚမွာ ပိုၿပီး အေလးေပး သင့္တယ္လို႔ ေျပာဆိုၾကပါတယ္။ စီအင္အင္ (CNN) ကြန္ဒံုး (Condoms) နဲ႔ သန္႔ရွင္းတဲ့ ေဆးထိုးအပ္ (Needles) ေတြျဖန္႔ေဝ သံုးစြဲျခင္းအျပင္ အစိုးရနဲ႔ ညွိႏွိဳင္းေဆာင္းရြက္ျခင္း (Negotiation Skills) တို႔ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ က်န္းမာေရး လုပ္သားေတြဟာ ဒီနည္းကိုသံုးၿပီး လုထုၾကားမွာ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈေတြ ေပးလ်က္ရွိပါတယ္။ “ေအးျမခ်မ္း - ကမၻာႀကီးကို ေဆးကုေပးပါ” စာအုပ္မွ ကူးယူေဖၚျပထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္္။ အခက္အခဲ အမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ စာေရးသူထံမွ ခြင့္ျပဳခ်က္ရယူျခင္း မရွိပဲ ကူးယူေဖၚျပသည္ကို နားလည္္ ေပးေစလိုပါသည္။